Xây dựng - Nông nghiệp - Môi trường

Thửa đất của gia đình tôi là đất ở đô thị, đã sử dụng ổn định từ năm 2008 đến nay. Trên đất có nhà ở đã xây dựng và sử dụng hơn 10 năm. Tuy nhiên, căn nhà hiện đã xuống cấp nghiêm trọng (không còn khả năng sửa chữa), tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho các thành viên trong gia đình. Theo thông tin từ địa phương, khu đất của gia đình tôi đã được quy hoạch là đất ở đô thị. Tuy nhiên, khi liên hệ với địa chính phường để thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tôi được thông báo hiện vẫn phải chờ cấp trên phê duyệt thì mới có thể tiến hành cấp sổ. Tình trạng nhà ở hiện nay đã quá xuống cấp, gia đình tôi không thể tiếp tục chờ đợi thêm do nhu cầu cấp thiết về chỗ ở cũng như yêu cầu bảo đảm an toàn. Xin hỏi, trong trường hợp chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng khu đất đã được quy hoạch là đất ở đô thị và gia đình đã sinh sống ổn định từ năm 2008 đến nay, tôi có được phép xây nhà mới không? Nếu được phép xây dựng thì gia đình cần thực hiện những thủ tục gì? Cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết, và hồ sơ cần chuẩn bị gồm những giấy tờ gì?

Tôi cho công ty X thuê xưởng làm dự án nhưng giấy phép đăng ký môi trường đứng tên tôi. Hiện tại, công ty X xả thải ra môi trường gây ô nhiễm môi trường. Xin hỏi, nếu cơ quan chức năng xử phạt thì sẽ xử phạt người đứng tên trên giấy phép đăng ký hay công ty xả thải?

Tôi tham gia lập dự án nâng cấp, cải tạo một số trường học trên địa bàn tỉnh. Theo khoản 3 Điều 32 và Phụ lục XVI của Văn bản hợp nhất số 49/VBHN-BTNMT ngày 17/4/2026 Nghị định quy định chi tiết một số điều Luật Bảo vệ môi trường thì hoạt động đào tạo nguồn nhân lực thuộc đối tượng không phải đăng ký môi trường. Theo tôi hiểu thì 3 khoản 1, 2, 3 Điều 32 là độc lập, tức là chỉ cần thuộc 1 trong 3 khoản thì đối tượng không phải đăng ký môi trường, không xét đồng thời. Tôi xin hỏi, vậy hoạt động đào tạo nguồn nhân lực được hiểu là gì, trường học công lập (mẫu giáo, tiểu học, THCS, THPT) có thuộc hoạt động này không và có phải đăng ký môi trường không?

Theo hồ sơ địa chính, nguồn gốc ban đầu là thửa đất chung của gia đình gồm 2 thửa liền kề, trong đó có thửa đất thổ cư và thửa đất ao. Năm 2011, các thành viên trong gia đình có giấy viết tay phân chia sử dụng đất, có xác nhận của trưởng thôn. Bản đồ năm 1990 thể hiện đất thổ cư và đất ao. Bản đồ và sổ mục kê năm 2000, 2002 thể hiện đất thổ cư nhưng chưa thể hiện tên người sử dụng đất. Hồ sơ bản đồ, sổ mục kê VLAP thể hiện tên người sử dụng đất và loại đất ODT. Trích lục bản đồ địa chính năm 2026 thể hiện loại đất ONT theo sổ mục kê năm 2014 và có tên người sử dụng đất trong hồ sơ địa chính. Tuy nhiên, năm 2026 UBND cấp xã xác định nguồn gốc đất từ năm 1990 là đất ao/đất nông nghiệp. Tôi xin hỏi, trường hợp trên có thuộc diện được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu theo Điều 137 hoặc Điều 138 Luật Đất đai 2024 hay không? Trường hợp chỉ một hộ gia đình có nhu cầu xin cấp Giấy chứng nhận riêng lần đầu đối với phần diện tích đang sử dụng thực tế thì có được xem xét giải quyết hay không? Khi xem xét cấp Giấy chứng nhận thì cơ quan có thẩm quyền căn cứ vào loại đất ONT/ODT trong hồ sơ địa chính hiện hành hay căn cứ vào nguồn gốc đất ao/nông nghiệp năm 1990? Nếu phát sinh nghĩa vụ tài chính thì hộ gia đình có được xem xét ghi nợ tiền sử dụng đất hay không?

Tôi thuộc diện 6 trong các đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội (công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp). Tôi đủ điều kiện về thu nhập, cung cấp bảng tiền công, tiền lương có xác nhận của cơ quan công tác (ngân hàng). Tuy nhiên, khi nộp hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội, bên đơn vị tiếp nhận từ chối hồ sơ, yêu cầu cung cấp sao kê tài khoản, không chấp nhận bảng tiền lương có xác nhận. Do đặc thù của ngân hàng tôi đang công tác không thể lấy sao kê từ tài khoản chi lương nên hồ sơ của tôi bị bác. Tôi xin hỏi, điều này có đúng với quy định không?

Dự án khu đô thị thuộc nhóm I đã có quyết định phê duyệt đánh giá tác động môi trường chuẩn bị thực hiện hồ sơ xin giấy phép môi trường để đi vào hoạt động. Theo quy định tại mục c phần VII phụ lục IX Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP dự án có phát sinh nước thải công nghiệp lưu lượng từ 150 m3/ngày thuộc đối tượng làm giấy phép môi trường. Tôi xin hỏi, vậy khu đô thị chủ yếu phát sinh nước thải sinh hoạt thì có phải lập giấy phép môi trường không, hay sẽ làm đăng ký môi trường cấp tỉnh?

Ông bà tôi có 1 thửa đất sử dụng ổn định từ năm 1950, ông bà chia cho 3 người con bằng miệng và đã xây 3 nhà từ năm 1995. Giờ 3 hộ gia đình của 3 người con vẫn đang sinh sống trên mảnh đất này. Tôi xin hỏi, nay gia đình tôi muốn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu thì hạn mức đất ở có được tính riêng cho từng hộ không?

Tôi xây dựng nhà ở bắt đầu từ ngày 26/4/2026, nhà được xây dựng trên đất ở do tôi đứng tên. Tôi xây dựng nhà cấp 4 có 01 tầng (01 phòng khách, 01 phòng ngủ và 01 phòng bếp). Ngày 20/5/2026, cán bộ xã đình chỉ và lập biên bản, yêu cầu phải xin giấy phép xây dựng nhà ở thì được tiếp tục xây. Tôi được biết, tôi xây dựng nhà cấp IV dưới 07 tầng ở khu vực nông thôn, không trong dự án thì không cần xin giấp phép xây dựng. Tôi xin hỏi, trường hợp như nhà tôi xây có cần xin giấy phép xây dựng hay không? Nếu có, tôi xin giấy bổ sung thì có bị phạt không?

Trong điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai năm 2024 có nêu, đất đã có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp đã quá 03 năm kể từ thời điểm có quyết định thu hồi đất mà không thực hiện. Tuy nhiên, trong thực tiễn đã xảy ra xung đột về cách hiểu, tôi xin hỏi, cụm từ "quyết định thu hồi" được hiểu là quyết định thu hồi chung cho toàn bộ các thửa đất có trong phạm vi dự án, hay quyết định thu hồi riêng cụ thể theo trình tự thu hồi, bồi thường đích danh từng thửa đất, cá nhân người sử dụng đất? Quá 03 năm không thực hiện thu hồi, cụm từ "không thực hiện" hiểu như thế nào? Chủ đầu tư thì nói đã hoàn thành 40% và hiện nay vẫn đang thực hiện chứ không phải "không thực hiện" dù chậm tiến độ 20 năm nay. Người dân nói, đến nay chưa có quyết định thu hồi cụ thể đến thửa đất của mình, chưa có phương án bồi thường thì không áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai năm 2024; còn nếu cho là đất đã có quyết định thu hồi theo "quyết định thu hồi chung" của toàn bộ dự án rồi dựa trên báo cáo tiến độ của chủ đầu tư cho là dự án đang tiếp tục thực hiện để loại bỏ trường hợp đã quá 03 năm kể từ thời điểm có quyết định thu hồi đất mà không thực hiện được quy định trong điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai năm 2024 tước đoạt quyền lợi của ngưới dân là đi ngược tinh thần tháo gỡ khó khăn vướng mắc cho người dân trong dự án treo, quyền hợp pháp cho người sử dụng đất. Tôi xin phản ánh vướng mắc phát sinh thực tiễn khi vận dụng điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai 2024 và đề nghị cơ quan chức năng xem xét điều chỉnh hoặc nếu cần, có hướng dẫn cụ thể để thống nhất vận dụng trên phạm vi cả nước.

Tháng 4/2026, gia đình tôi làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng 360 m2 đất nông nghiệp sang đất ở, UBND xã đã có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất và có thông báo thuế. Tuy nhiên, hiện nay, gia đình tôi không đủ khả năng tài chính để nộp tiền sử dụng đất. Xin hỏi, tôi có thể xin hủy quyết định cho phép chuyển mục đích của xã hay không? Theo tôi tìm hiểu thì hiện nay chưa có quy định nào cho phép hủy quyết định chuyển mục đích sử dụng đất. Trường hợp của tôi có thuộc khoản 3 Điều 8 Thông tư liên tịch số 11/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-BTP-BTC-BCT-BXD-BNN&MT-KTNN-TTCP hướng dẫn việc xác định lãng phí để áp dụng trong khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các tội phạm liên quan đến lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 là giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước hay không?

Tôi đang chuẩn bị xây dựng 1 cột thu phát sóng di động (BTS). UBND xã hướng dẫn tôi thực hiện theo Nghị định số 53/2017/NĐ-CP quy định các loại giấy tờ hợp pháp về đất đai để cấp giấy phép xây dựng. Tuy nhiên, tôi được biết, theo quy định mới thì trạm viễn thông được miễn phép xây dựng trong trường hợp phù hợp với quy hoạch hạ tầng viễn thông của tỉnh. Vị trí tôi đã xin và được chấp thuận của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh. Tôi xin hỏi, tôi có phải làm đơn xin và được sự cho phép của xã không? Tôi cần thực hiện những thủ tục nào để thực hiện được việc này?