Xây dựng - Nông nghiệp - Môi trường

Tôi đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại ngoại thành TP. Hà Nội, trên đất hiện không có nhà ở. Khi tôi xin xác nhận điều kiện về nhà ở để phục vụ đăng ký mua nhà ở xã hội thì tôi được Văn phòng đăng ký đất đai nơi có dự án trả kết quả chỉ ghi lại đúng các thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của mảnh đất tôi đã đứng tên mà không khẳng định việc tôi chưa có nhà trên đất. Xin hỏi, trong trường hợp này tôi cần làm hoặc xin thêm các giấy tờ nào để xác định trên đất chưa có nhà và đáp ứng yêu cầu điều kiện được mua nhà ở xã hội?

Năm 1999, bố mẹ tôi có lấn chiếm đất của Trại chăm sóc người bị bệnh phong do Trung tâm Phòng chống bệnh xã hội tỉnh (cũ) quản lý (có văn bản giao đất năm 2010 của UBND tỉnh) để xây dựng nhà ở và canh tác nông nghiệp. Năm 2013, UBND tỉnh (cũ) có quyết định thu hồi đất và chuyển mục đích sang đất ở để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng (trong đó có đất của bố mẹ tôi). Bố mẹ tôi sử dụng ổn định từ năm 1999 đến nay, phù hợp quy hoạch sử dụng đất. Nay bố mẹ tôi làm hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì cán bộ địa chính yêu cầu xử phạt vi phạm hành chính về lấn chiếm và nộp số lợi bất hợp pháp từ 1999 đến nay là 27 năm sau đó mới được cấp Giấy. Tôi xin hỏi, việc xử phạt hành chính về chiếm đất và nộp số lợi bất hợp pháp 27 năm là đúng hay sai?

Tôi xin hỏi, việc cấp đổi sổ đỏ sang sổ hồng được quy định thế nào? Sau khi cấp đổi sổ đỏ sang sổ hồng thì diện tích đất có thay đổi không? Nếu thay đổi diện tích xuống mức thấp nhất thì quyền lợi của người dân được thực hiện như thế nào?

Năm 2023, tôi sang nhượng 2.626 m2 đất nông nghiệp cho các con canh tác sản xuất. Trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ghi tên tôi và vợ. Nay nhà nước thu hồi để làm đường. Vợ chồng tôi: 1 người hưởng lương hưu, 1 người đang tham gia BHXH, nên sẽ không được hưởng chính sách hỗ trợ, nhưng con tôi sinh năm 2005, không tham gia BHXH, là người trực tiếp sản xuất nông nghiệp và có nguồn thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp. Tôi xin hỏi, trường hợp này con tôi có được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm hay không?

Ông A xây dựng nhà năm 2013 không có giấy phép xây dựng. Năm 2026, ông làm bìa đỏ và có nhu cầu chứng nhận sở hữu nhà. Tại thời điểm cấp bìa, kiểm tra thì tài sản gắn liền với đất (nhà cấp IV, diện tích 150 m2) được tạo lập từ sau thời điểm quy hoạch được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, mà tài sản được tạo lập đó phù hợp với quy hoạch được duyệt tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Theo quy định thì khi ông A có nhu cầu chứng nhận quyền sở hữu nhà ở không phải thực hiện việc xác định điều kiện tồn tại nhà ở, công trình xây dựng; đối với nhà ở thuộc trường hợp phải xin phép xây dựng quy định tại khoản 3 Điều 148 Luật Đất đai (không có giấy phép xây dựng cũng như giấy tờ quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 148 Luật Đất đai) mà không có giấy xác nhận của cơ quan có chức năng quản lý về xây dựng cấp huyện trước ngày 1/7/2025 về đủ điều kiện tồn tại nhà ở, công trình xây dựng đó theo quy định của pháp luật về xây dựng thì việc đủ điều kiện tồn tại nhà ở, công trình xây dựng do chủ sở hữu công trình chịu trách nhiệm. Ông A đã có cam kết về điều kiện tồn tại nhà ở, công trình xây dựng do chủ sở hữu công trình chịu trách nhiệm. Tôi xin hỏi, vậy trường hợp trên đủ điều kiện chứng nhận sở hữu nhà ở không, hay chỉ chứng nhận đất ở? Hiện nay trên địa bàn phường có rất nhiều trường hợp vướng mắc như trên.

Chị tôi có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Chị tôi đang nuôi 2 con học lớp 6 và lớp 3. Tôi xin hỏi, đối tượng người có từ 2 con đẻ trở lên có cần phải chứng minh thu nhập không? Việc chứng minh đối tượng sẽ theo mẫu nào theo quy định và có cần nộp giấy tờ nào khác chứng minh kèm theo hay không? Nếu cần thì có thể nộp những giấy tờ gì để chứng minh?

Công ty tôi là chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội. Các căn hộ tại dự án đã được công ty bàn giao cho khách hàng và đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ. Hiện tại đã gần 05 năm kể từ thời điểm cấp Giấy chứng nhận, một số khách hàng đã liên hệ chủ đầu tư để nhờ hỗ trợ thủ tục chuyển nhượng nhà ở xã hội sau 05 năm. Công ty tôi có một số vấn đề vướng mắc cần sự hướng dẫn như sau: Luật Nhà ở 2023 quy định việc bán lại nhà ở sau thời hạn 05 năm, tuy nhiên, công ty không rõ việc xác định ngày đã thanh toán đủ tiền mua nhà ở theo căn cứ nào? Việc bán nhà ở theo cơ chế thị trường là như thế nào? Qua nghiên cứu các quy định pháp luật liên quan, công ty chưa rõ về việc bán nhà ở theo cơ chế thị trường đối với nhà ở xã hội. Việc xác nhận điều kiện về thu nhập để mua nhà ở xã hội theo quy định đối với trường hợp người đứng đơn là chủ hộ kinh doanh thì thực hiện như thế nào? Cơ quan, đơn vị nào sẽ xác nhận điều kiện thu nhập cho người đứng đơn?

Ban quản lý dự án của tôi là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND tỉnh, được giao nhiệm vụ làm chủ đầu tư các dự án và tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư các dự án do Ban làm chủ đầu tư. Ban quản lý đang triển khai thực hiện một dự án sử dụng vốn Ngân sách tỉnh, dự án được HĐND tỉnh phê duyệt chủ trương đầu tư năm 2024 và được UBND tỉnh phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi tháng 4/2026 với tổng mức đầu tư là 125 tỷ đồng. Theo quyết định phê duyệt dự án của UBND tỉnh, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là 44 tỷ đồng với nội dung bao gồm: (1) Thực hiện công tác bồi thường; (2) Xây dựng Khu tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng với quy mô 1,2 ha và chi phí khoảng 19 tỷ đồng; (3) Di dời công trình hạ tầng kỹ thuật, hệ thống điện trong phạm vi giải phóng mặt bằng (bao gồm di dời và xây dựng mới hoàn trả đường dây và trạm biến áp) với chi phí khoảng 9 tỷ đồng. Đây là nội dung triển khai xây dựng khu tái định cư để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng cho dự án, nằm trong chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng của dự án sử dụng vốn đầu tư công do UBND tỉnh là cấp quyết định đầu tư và Ban quản lý thuộc UBND tỉnh là chủ đầu tư dự án, cũng là đơn vị đươc giao thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Trong quá trình thực hiện có một số vướng mắc như sau: Nội dung đầu tư xây dựng khu tái định cư và di dời công trình hạ tầng kỹ thuật nêu trên đã được xác định trong phương án bồi thường giải phóng mặt bằng khi UBND tỉnh phê duyệt dự án (không tách riêng thành dự án thành phần), như vậy có cần lập chủ trương đầu tư cho dự án khu tái định cư và dự án di dời công trình hạ tầng kỹ thuật không hay chỉ cần lập hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi/Báo cáo kinh tế - kỹ thuật hoặc lập luôn hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công và dự toán xây dựng công trình? Thẩm quyền thẩm định và phê duyệt dự án khu tái định cư và dự án di dời công trình hạ tầng kỹ thuật thực hiện theo Luật Xây dựng và Nghị định số 217/2026/NĐ-CP ngày 19/6/2026 của Chính phủ hay theo Luật Đất đai và Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15/7/2024 của Chính phủ? Cụ thể, ở dự án này, thẩm quyền thẩm định là các Sở chuyên ngành thuộc UBND tỉnh và UBND tỉnh phê duyệt dự án hay thẩm quyền thẩm định thuộc các phòng, ban chuyên môn của UBND cấp xã và UBND cấp xã phê duyệt dự án?

Công ty tôi hoạt động trong lĩnh vực khai thác khoáng sản, nguồn nước cấp cho sản xuất lấy từ nước mưa được tích trữ trong moong. Nước mưa tích trữ trong moong đã được phê duyệt sử dụng trong đánh giá tác động môi trường, tại khu vực moong khai thác không có mạch nước ngầm. Lưu lượng sử dụng của công ty lớn hơn 100 m3/ngày đêm. Tôi xin hỏi, công ty tôi có phải xin giấy phép khai thác nước mặt tại đây không?

Cách xác định hành vi sử dụng đất sai mục đích áp dụng đối với trường hợp xác định được mục đích sử dụng đất ban đầu thể hiện trên các giấy tờ đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ hợp pháp theo Điều 137 Luật Đất đai. Tôi đề nghị cơ quan chức năng giải đáp, trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có bất kỳ giấy tờ nào nêu trên, chỉ có sổ mục kê, bản đồ địa chính thể hiện loại đất là đất trồng cây lâu năm (CLN), sau đó năm 2026 người sử dụng đất tự san ủi, xây dựng nhà ở trên diện tích đất này (hiện trạng trước khi xây là đồi cây lâu năm, quy hoạch là đất trồng cây lâu năm), đồng thời không có căn cứ xác định đây là hành vi lấn, chiếm đất, thì: (1) Cơ quan có thẩm quyền có được xác định đây là hành vi sử dụng đất không đúng mục đích để xử phạt theo Nghị định số 123/2024/NĐ-CP hay không? (2) Nếu không được xác định là hành vi sử dụng đất không đúng mục đích (giấy tờ đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ hợp pháp theo Điều 137 Luật Đất đai) thì hành vi trên được xử lý theo quy định nào của pháp luật đất đai? (3) Trong trường hợp này, sổ mục kê có được sử dụng làm căn cứ để xác định mục đích sử dụng đất ban đầu phục vụ việc xử phạt hành vi sử dụng đất không đúng mục đích hay chỉ có giá trị chứng minh thời gian và mục đích sử dụng đất ổn định theo quy định về cấp Giấy chứng nhận?

Trường hợp sử dụng đất trồng cây hằng năm khác sang đất nông nghiệp khác để xây dựng chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm thì không phải thực hiện thủ tục xin phép chuyển mục đích. Tuy nhiên, trên thực tế khi hộ dân thực hiện việc xây dựng chuồng trại thì bị đình chỉ, yêu cầu phải làm thủ tục đăng ký biến động và xin phép. Tôi xin hỏi, thủ tục đăng ký biến động, xin phép đối với việc xây dựng chuồng trại nêu trên được thực hiện như thế nào, cơ quan nào thụ lý giải quyết? Việc xây cất chuồng trại chưa được cho phép có bị xử lý vi phạm hay không, quy định tại văn bản nào?