Xây dựng - Nông nghiệp - Môi trường

Công ty tôi không hoạt động sản xuất, kinh doanh giống cây trồng tại thị trường Việt Nam. Các loại giống hoa công ty nhập khẩu chỉ phục vụ cho hai mục đích: trồng để sản xuất hoa thành phẩm phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu; nhân ngọn giống để xuất khẩu, không tiêu thụ hoặc kinh doanh giống cây trồng tại thị trường Việt Nam. Tôi xin hỏi, đối với các loại giống cây trồng nêu trên, công ty có phải thực hiện tự công bố thông tin về giống cây trồng theo tiêu chuẩn quốc gia hoặc tiêu chuẩn cơ sở về giá trị canh tác, giá trị sử dụng theo Mục VI, Phần A, Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP hay không? Trường hợp phải thực hiện tự công bố thông tin, tôi đề nghị được hướng dẫn thời điểm thực hiện, cụ thể việc tự công bố phải được thực hiện trước khi nhập khẩu hay sau khi hoàn thành thủ tục nhập khẩu đối với giống cây trồng?

Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành hiện nay chưa đưa ra được định nghĩa hành vi vi phạm pháp luật đất đai, chưa có tiêu chí xác định hành vi vi phạm pháp luật đất đai, mà mới chỉ liệt kê một số hành vi vi phạm pháp luật đất đai được quy định tại Điều 139 Luật Đất đai như hành vi: (1) lấn đất; (2) chiếm đất; (3) sử dụng đất nông nghiệp do tự khai hoang; (4) sử dụng đất không đúng mục đích sử dụng đất đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất. Điều này dẫn đến bất cập là hiện nay ở cấp xã không thể xác định, cũng không dám xác định hành vi như thế nào là vi phạm pháp luật đất đai, và hầu hết các trường hợp xây dựng nhà ở trên đất sau ngày 15/10/1993 đều xác định là có vi phạm pháp luật đất đai, gây bất lợi cho người dân và gây trì trệ trong việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Có thể kể đến những trường hợp rất phổ biến hiện nay mà hầu như địa phương nào cũng đang vướng là trường hợp người sử dụng đất không có giấy tờ về nguồn gốc đất theo quy định tại Điều 137 Luật Đất đai, nhưng đất đã được sử dụng từ trước năm 1993 (có thể do khai hoang, có thể do cha ông để lại hoặc nhận chuyển nhượng), trước năm 1993 có hiện trạng là đất nông nghiệp, nhưng đến sau năm 1993 và đến trước năm 2014 có hiện trạng là đất ở thì trường hợp này được xác định như thế nào? Có vi phạm pháp luật đất đai không? Nếu vi phạm pháp luật đất đai thì chỉ có thể là hành vi sử dụng đất không đúng mục đích, nhưng để xác định hành vi vi phạm là sử dụng đất không đúng mục đích thì phải có văn bản chứng minh thửa đất này đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất thì mới áp dụng được quy định tại khoản 3 Điều 139 để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đối với trường hợp không có giấy tờ chứng minh là đất đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất thì trường hợp này được xác định như thế nào? Có thể xác định là không vi phạm pháp luật đất đai để cấp Giấy chứng nhận theo khoản 3 Điều 138 Luật Đất đai hay không? Đây là một vướng mắc, bất cập trong quy định của Luật Đất đai hiện hành làm trì trệ thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại hầu hết các địa phương hiện nay. Tôi đề nghị có hướng dẫn cụ thể vấn đề này; làm rõ hành vi vi phạm pháp luật đất đai, các yếu tố cấu thành hoặc tiêu chí để xác định hành vi vi phạm. Cụ thể, trường hợp của gia đình tôi dưới đây có bị coi là hành vi vi phạm để áp dụng xử phạt theo Nghị định số 123/2024/NĐ-CP hay không? Bố mẹ tôi nhận chuyển nhượng theo "Giấy nhượng: nhà, hoa màu và đất ở" từ hàng xóm liền kề bằng giấy viết tay năm 1976; giấy tờ gốc đã mất, chỉ còn bản phô tô; hiện đã có Biên bản họp tổ dân phố và Biên bản xác nhận nguồn gốc, mốc giới, hiện trạng và quá trình sử dụng đất, có chữ ký của gia đình người bán (người vợ và các con ký, người chồng đã mất) các hộ gia đình liền kề, trưởng thôn và cán bộ xã. Tổng diện tích chuyển nhượng 180 m². Gia đình tôi sinh sống ổn định từ năm 1976 đến nay, không có tranh chấp. Trong đó 96 m² nguồn gốc là đất thổ cư gốc, sử dụng ổn định từ năm 1976; 84 m² theo sổ mục kê của xã lập năm 1993 là đất ao công của UBND xã. Phần ghi chú thể hiện giao tên của bố tôi và một hàng xóm liền kề. Theo sổ địa chính năm 1995, loại đất là đất thổ cư; mục đích sử dụng là đất ở; thời hạn sử dụng lâu dài; tên người sử dụng là gia đình tôi; nguồn gốc thể hiện đất mua của hàng xóm liền kề năm 1976. Tại phần diện tích này, gia đình tôi sử dụng để trồng trọt, chăn nuôi; đến năm 2001 đã xây dựng nhà ở kiên cố diện tích 40 m², phần còn lại làm sân gạch. Gia đình tôi đã và đang sử dụng ổn định, liên tục từ đó đến nay, không có tranh chấp. Vậy diện tích 84 m² của gia đình mua từ năm 1976 của hàng xóm liền kề, thuộc đất lấn chiếm ao công trước khi chuyển nhượng cho gia đình tôi, hiện người chồng đã chết, còn vợ và các con đã xác nhận trong biên bản xác nhận nguồn gốc, hiện trạng đất có bị coi là đất lấn, chiếm hay không và có được áp dụng theo khoản 4 Điều 3 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP không? Việc gia đình tôi sử dụng phần diện tích đó để trồng trọt, chăn nuôi, và đến năm 2001 mới xây nhà ở kiên cố có bị coi là sử dụng đất sai mục đích và áp dụng xử phạt theo điểm a khoản 5 Điều 5 và khoản 1, khoản 2 Điều 6 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP hay không?

Tôi được UBND thành phố (cũ) giải quyết tranh chấp đất đai trong đó công nhận quyền sử dụng đất cho tôi. Tại quyết định xác định đất có nguồn gốc là của Ga Quảng Ngãi, sau đó gia đình tôi sử dụng từ năm 1982 đến nay, hồ sơ địa chính năm 1983 thể hiện đất là của Ga Quảng Ngãi. Nay tôi đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì UBND xã từ chối với lý do đất lấn chiếm, không phù hợp quy hoạch (thửa đất nằm trong quy hoạch giao thông), không đủ điều kiện cấp Giấy theo quy định tại khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai. Tôi cho rằng dù thửa đất không phù hợp quy hoạch nhưng tôi đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận theo quy định tại khoản 6 Điều 137, và quyết định giải quyết tranh chấp là một trong các giấy tờ theo Điều 137 nên việc UBND xã từ chối là chưa đúng quy định. Xin hỏi, đối với trường hợp của tôi, việc cấp Giấy chứng nhận được xem xét theo quy định nào là đúng?

Tôi được giao nghiên cứu quy định bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở. Khi tham khảo điểm a khoản 2 Điều 11 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP, tôi chưa hiểu nghĩa của cụm từ không còn đất ở, nhà ở nào khác trên địa bàn xã, phường, thị trấn... Tôi xin hỏi, trường hợp người dân đang sử dụng đất ở/nhà ở khác nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất là nhà ở thì có được coi là còn đất ở, nhà ở khác hay không?

Hiện nay, trên các nền tảng mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều tài khoản đăng tải video chủ động săn bắt số lượng lớn các loài rắn độc hoang dã, trong đó các loài rắn lục đuôi đỏ (Trimeresurus spp.). Một số vlogger đăng tải các video công khai săn bắt kèm theo mục tiêu "tận diệt rắn để trừ hại cho dân". Tôi hiểu và thông cảm đối với các trường hợp người dân buộc phải xử lý rắn xuất hiện trong khu dân cư hoặc ở ngay trong nhà nhằm bảo đảm an toàn, đặc biệt khi không có điều kiện, công cụ hoặc kiến thức để xử lý theo cách khác. Tuy nhiên, điều khiến tôi lo ngại là theo những gì thể hiện trong đa số video được đăng tải, nhiều cảnh quay dường như được thực hiện trong khu vực rừng hoặc các sinh cảnh tự nhiên, nơi có các quy định về bảo tồn, nơi ít người qua lại, nơi có những phần cây cối sát mép nước, hướng về phía lòng sông. Điều này cho thấy các hoạt động trên không đơn thuần là xử lý tình huống rắn xâm nhập khu dân cư mà có dấu hiệu chủ động tìm kiếm động vật trong môi trường sống tự nhiên để săn bắt và quay video. Trong đó có 1 cá nhân xác nhận đã được sự cho phép của quản lý khu vực để thực hiện săn bắt rắn tại khu du lịch sinh thái rừng tràm Trà Sư (dựa trên thông tin tra cứu trên các nguồn mở thì tôi nhận thấy khu vực này đồng thời cũng là rừng đặc dụng dùng để bảo tồn thiên nhiên). Những video này đã và đang thu hút rất nhiều lượt xem. Tôi nhận thấy điều này đang tạo nên nguy cơ nhận thức sai lệch khi người dân cho rằng việc chủ động tìm kiếm, săn bắt, giết hại hàng loạt động vật hoang dã là hành vi tự vệ bình thường và chính đáng. Việc khai thác số lượng lớn rắn trong tự nhiên có thể gây suy giảm quần thể tại một số khu vực, làm mất cân bằng sinh thái, ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn và vai trò kiểm soát các loài gặm nhấm, lưỡng cư, chim chóc. Điều này cũng có thể làm gia tăng khó khăn cho công tác bảo tồn và quản lý tài nguyên sinh học đối với 1 vùng có hệ sinh thái đa dạng như Việt Nam. Tôi không có đủ căn cứ để kết luận các hoạt động trên có vi phạm pháp luật hay không. Tôi mong muốn cơ quan có thẩm quyền: Xem xét, xác minh tính hợp pháp của các hoạt động săn bắt được đăng tải công khai và xử lý nếu có dấu hiệu vi phạm. Có thông tin chính thức để người dân hiểu rõ các quy định của pháp luật về săn bắt động vật hoang dã, đặc biệt trong rừng đặc dụng, khu bảo tồn và các hệ sinh thái tự nhiên. Tăng cường tuyên truyền nhằm hạn chế việc cổ xúy hoặc khuyến khích các hành vi có thể gây ảnh hưởng đến công tác bảo tồn đa dạng sinh học.

Gia đình tôi có thửa đất được thôn giao năm 1981, hiện đã mất giấy tờ thôn giao, nhưng gia đình sử dụng ổn định với mục đích trồng cây hằng năm. Đến năm 2019 thì chuyển qua trồng cây lâu năm. Gia đình tôi đang thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận lần đầu đối với thửa đất trên nhưng cán bộ Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị xác định gia đình tôi đang tự ý chuyển mục đích sử dụng đất, phải thực hiện xử phạt hành chính. Tuy nhiên, theo quy định Luật Đất đai 2024, Nghị định số 123/2024/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính, việc chuyển mục đích từ đất trồng cây hằng năm sang đất trồng cây lâu năm không phải xin phép, không bị xử phạt. Tôi xin hỏi, việc trả lại hồ sơ của tôi là đúng hay sai?

Tôi có 02 trường hợp vướng mắc đề nghị được giải đáp: (1) Giấy chứng nhận đã được UBND huyện cấp lần đầu năm 2003, Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất có chỉnh lý biến động trên trang 04 Giấy chứng nhận năm 2006. Nay phát hiện thông tin Giấy chứng nhận đó sai thì thẩm quyền đính chính hoặc thu hồi thuộc UBND xã hay Chi nhánh Văn phòng đăng ký? (2) Giấy chứng nhận đã được UBND huyện cấp lần đầu năm 2003, sau đó chuyển nhượng cho người khác và được UBND huyện ký Giấy chứng nhận mới năm 2006. Nay phát hiện thông tin Giấy chứng nhận đó sai thì thẩm quyền đính chính hoặc thu hồi thuộc UBND xã hay Chi nhánh Văn phòng đăng ký?

Theo Bảng 2.5 QCVN 01:2021/BXD, diện tích mặt nước nằm trong khuôn viên các công viên, vườn hoa, được quy đổi ra chỉ tiêu đất cây xanh/người nhưng không chiếm quá 50% so với tổng chỉ tiêu diện tích đất cây xanh sử dụng công cộng trong đô thị. Tôi xin hỏi, phần mặt nước tại các mương hở thoát nước mưa trên vỉa hè có được hoán đổi phần diện tích này thành 50% diện tích đất cây xanh không?

Bố tôi (Quảng Ngãi) đứng tên trong sổ đăng ký ruộng đất năm 1980, thửa đất số 283, tờ bản đồ số 03, diện tích 1.200 m2, loại đất chữ "T" (thổ cư). Năm 1993, bố tôi qua đời. Năm 1998, nhà nước làm sổ đỏ giao quyền sử dụng đất. Do bố tôi đã mất nên mẹ tôi đứng tên. Năm 2011, mẹ tôi giao quyền sử dụng đất lại cho tôi đứng tên cho đến nay. Xin hỏi, bây giờ tôi có thể làm đơn xin xác nhận lại diện tích đất ở được không? Tôi đến bộ phận một cửa của xã xin xác nhận lại diện tích đất ở. Sau thời gian tra cứu hồ sơ, bộ phận một cửa của xã trả hồ sơ và nói bằng miệng là chờ hướng dẫn của cấp trên, không có thông báo bằng văn bản. Tuy nhiên trên tin nhắn của điện thoại ghi trong hồ sơ tiếp nhận là trả hồ sơ theo yêu cầu. Tôi xin hỏi, bộ phận một cửa làm như vậy có đúng theo quy định hay không?

Ngày 26/3/2025, UBND tỉnh Bình Dương có Quyết định số 16/2025/QĐ-UBND ban hành quy định phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ đối với đường Vành đai 3 TPHCM đoạn qua địa bàn tỉnh Bình Dương: "Điều 4. Phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ: … 2. Đường Mỹ Phước - Bàu Bàng đoạn từ ĐT.741 đến Quốc lộ 13: - Đoạn ngoài đô thị: Từ tim đường trở ra mỗi bên đến phạm vi giải phóng mặt bằng cộng thêm mười tám mét (+18 m). - Đoạn trong đô thị qua địa bàn thành phố Bến Cát: Từ tim đường trở ra mỗi bên 32 m; đối với các đoạn có phạm vi giải phóng mặt bằng tính từ tim đường ra mỗi bên lớn hơn 32 m, phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ tính từ tim đường đến phạm vi giải phóng mặt bằng. - Đoạn trong đô thị qua địa bàn thị trấn Lai Uyên, huyện Bàu Bàng: Từ tim đường trở ra mỗi bên 31 m; đối với các đoạn có phạm vi giải phóng mặt bằng tính từ tim đường ra mỗi bên lớn hơn 31 m, phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ tính từ tim đường đến phạm vi giải phóng mặt bằng. 3. Đường Tạo lực Bắc Tân Uyên - Phú Giáo - Bàu Bàng: - Đoạn ngoài đô thị: Từ tim đường trở ra mỗi bên đến phạm vi giải phóng mặt bằng cộng thêm mười ba mét (+13 m). - Đoạn trong đô thị: Là chỉ giới đường đỏ theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt; đối với đoạn có phạm vi giải phóng mặt bằng lớn hơn chỉ giới đường đỏ đã được ban hành hoặc chưa xác định chỉ giới đường đỏ, phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ tính từ tim đường trở ra mỗi bên đến phạm vi giải phóng mặt bằng…". Theo Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của TPHCM năm 2025, thị trấn Lai Uyên, huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương nay thành xã Bàu Bàng, TPHCM. Tôi xin hỏi, đối với 2 đoạn đường trên, đoạn qua thị trấn Lai Uyên, nay là xã Bàu Bàng thì áp dụng theo đoạn ngoài đô thị hay vẫn giữ đoạn qua thị trấn, đoạn trong đô thị. Đối với các văn bản được quy định có hiệu lực trước thời điểm sáp nhập, có phân chia nội dung áp dụng với khu vực đô thị, nông thôn khác nhau, sau sáp nhập có sự thay đổi giữa xã, phường, thị trấn, chưa có văn bản thay thế, thì việc áp dụng các quy định này như thế nào?

Công ty tôi đang có kế hoạch nhận vốn góp bằng quyền sử dụng đất từ cá nhân. Thửa đất dự kiến góp vốn có tổng diện tích 600 m2, gồm 200 m2 đất ở và 400 m2 đất trồng cây lâu năm. Qua nghiên cứu quy định tại Điều 78 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP, tôi hiểu rằng: Trường hợp tổ chức kinh tế (i) nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp; hoặc (ii) nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp kết hợp với nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất nông nghiệp thì phải lập phương án sử dụng đất nông nghiệp và gửi UBND cấp xã xem xét, chấp thuận theo quy định. Trong khi đó, đối với trường hợp tổ chức kinh tế chỉ nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất nông nghiệp theo điểm b khoản 1 Điều 78 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP thì quy định hiện hành chưa quy định việc phải lập phương án sử dụng đất nông nghiệp. Tôi xin hỏi, trường hợp tổ chức kinh tế chỉ nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất đối với thửa đất có một phần là đất nông nghiệp (400 m2 đất trồng cây lâu năm như nêu trên), mà không thực hiện nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp, thì có phải lập phương án sử dụng đất nông nghiệp theo quy định tại khoản 2 Điều 78 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP hay không? Hay được thực hiện thủ tục góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo trình tự, thủ tục đăng ký biến động thông thường theo quy định pháp luật đất đai? Hiện nay, trước thời điểm thực hiện giao dịch nêu trên, công ty tôi chưa có quyền sử dụng đất nông nghiệp tại địa phương nơi có đất.