Xây dựng - Nông nghiệp - Môi trường

Tro xỉ đáy lò hơi của công ty tôi đang được phân loại theo mã 12 01 05 (loại KS, theo Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT), khối lượng phát sinh khoảng 24 tấn/năm. Công ty đã lấy mẫu phân tích theo các chỉ tiêu của QCVN 07:2025/BNNMT để phân định lại. Kết quả cho thấy tro xỉ đáy là chất thải rắn công nghiệp thông thường. Xin hỏi, công ty có được sử dụng lượng tro xỉ đáy này để tự bón, cải tạo đất cho cây xanh trong khuôn viên công ty không? Nếu được, công ty cần đáp ứng những yêu cầu nào (quy chuẩn, chỉ tiêu phân tích, lưu giữ, liều lượng, giám sát đất…)? Công ty cần thực hiện thủ tục gì: điều chỉnh giấy phép môi trường, gửi thông báo cho cơ quan quản lý, hay chỉ cập nhật trong báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm?

Tôi có phần đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng. Năm 2025, tôi thực hiện cấp đổi quyền sử dụng đất và được cán bộ địa chính xác định nguồn gốc đất khai phá bị vượt hạn mức, phải chuyển sang thuê đất. Phần diện tích vượt hạn mức: 13.821,1 m², mục đích sử dụng: đất trồng cây hằng năm khác (HNK); thời hạn sử dụng đất: đến ngày 1/6/2059; nguồn gốc: Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất hằng năm. Hiện nay do lớn tuổi nên không canh tác hết diện tích đất trên, tôi muốn chuyển lại cho con, cháu tiếp tục thuê một phần diện tích đất trên hoặc toàn bộ diện tích đất trên. Tôi xin hỏi, như vậy có được hay không? Tôi cần làm thủ tục và chuẩn bị giấy tờ gì để được chuyển qua cho con, cháu tiếp tục thuê để sử dụng?

Từ ngày 1/7/2026, tổ chức tham gia hoạt động xây dựng tự công khai thông tin về năng lực hoạt động xây dựng trên trang thông tin điện tử của Bộ Xây dựng. Thông tin này là cơ sở để các chủ đầu tư tham khảo khi lực chọn nhà thầu. Tôi xin hỏi, vậy, để tham khảo khi lựa chọn nhà thầu thì nhà thầu có bắt buộc phải công khai thông tin về năng lực xây dựng trên trang thông tin điện tử của Bộ Xây dựng mới đủ điều kiện tham gia hoạt động xây dựng hay không?

Gói thầu thi công xây dựng có dự toán 34 tỷ đồng, trong đó phần xây lắp thuộc công trình giao thông là 21 tỷ đồng, phần xây lắp thuộc công trình hạ tầng kỹ thuật là 12 tỷ đồng. Do gói thầu gồm hai loại công trình là giao thông và hạ tầng kỹ thuật, nên đối chiếu Mục 3 và Mục 5 tại Bảng 2.19 (Định mức chi phí lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu thi công xây dựng) Phụ lục 2 ban hành kèm theo Thông tư số 16/2019/TT-BXD, Sở Xây dựng đã thẩm định bằng cách tra cứu tương ứng giá trị của từng loại công trình để xác định định mức tỷ lệ. Tuy nhiên, khi quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành, Sở Tài chính xác định định mức tỷ lệ dựa trên giá trị xây lắp tổng là 34 tỷ đồng. Sau đó dùng tỷ lệ này nhân với chi phí xây dựng (chưa có thuế giá trị gia tăng) tương ứng cho từng loại công trình, cụ thể: Sử dụng giá trị xây lắp: 34 tỷ đồng (gồm phần giao thông 21 tỷ đồng + phần hạ tầng kỹ thuật 12 tỷ đồng), xác định định mức tỷ lệ: Phần giao thông: 0,1958%, sau đó nhân với giá trị xây lắp của phần giao thông 21 tỷ đồng; Phần hạ tầng kỹ thuật: 0,2517%, sau đó nhân với giá trị xây lắp của phần hạ tầng kỹ thuật 12 tỷ đồng. Tôi xin hỏi, việc xác định này đã phù hợp chưa? Vì theo hướng dẫn trên không có quy định cho trường hợp chi phí xây dựng gồm hai loại công trình thì thực hiện theo cách tính của Sở Tài chính.

Gia đình tôi đang sử dụng một thửa đất có nguồn gốc do Ban quản lý thôn giao từ năm 1999, các giấy tờ liên quan đến việc giao đất trước đây đã bị thất lạc. Hiện nay, UBND phường đã lập biên bản xác minh nguồn gốc, thời điểm và quá trình sử dụng đất; trong đó có làm việc với cán bộ thôn tại thời điểm giao đất và xác định thửa đất được Ban quản lý thôn giao cho gia đình tôi từ năm 1999. Trên đất hiện có nhà ở và gia đình sử dụng liên tục, ổn định đến nay. Tôi xin hỏi, gia đình đã thất lạc giấy tờ giao đất, nhưng UBND phường đã xác minh được thửa đất do Ban quản lý thôn giao từ năm 1999 thông qua Biên bản làm việc với các cán bộ thôn tại thời điểm giao đất thì có được xác định là trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền theo Điều 140 Luật Đất đai hay không? Trường hợp gia đình tôi không còn các giấy tờ, thông tin quy định tại nội dung (ii) điểm b2 khoản 3 Mục II nội dung C Phần V Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định số 151/2025/NĐ-CP, người sử dụng đất đã có văn bản cam kết về quá trình sử dụng đất ổn định và UBND phường đã thực hiện xác minh nguồn gốc, quá trình sử dụng đất, thì có được áp dụng nội dung (iii) để xác định thời điểm bắt đầu sử dụng đất và mục đích sử dụng đất trên cơ sở nội dung kê khai của người sử dụng đất và hiện trạng sử dụng đất, làm căn cứ xem xét việc sử dụng đất ổn định và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không?

Tôi công tác tại Ban Quản lý dự án khu vực. Đơn vị tôi được UBND tỉnh giao làm chủ đầu tư thực hiện dự án A, vốn đầu tư công, nhóm C, là công trình giao thông đường bộ, cấp IV. Dự án đã được UBND tỉnh phê duyệt dự án, chủ đầu tư đang tổ chức thực hiện công tác lập, thẩm định, phê duyệt hồ sơ thiết kế xây dựng triển khai sau khi dự án được phê duyệt. Tôi xin hỏi, chủ đầu tư có được phép lựa chọn đơn vị tư vấn thẩm tra thiết kế xây dựng triển khai sau khi dự án được phê duyệt đối với dự án A hay không? (dự án A không thuộc tiêu chí bắt buộc phải tổ chức thẩm tra theo quy định tại khoản 3 Điều 29 và khoản 5 Điều 26 của Luật Xây dựng năm 2025).

Thửa đất gốc của gia đình tôi có diện tích trên 1.000 m², nguồn gốc sử dụng ổn định từ trước ngày 18/12/1980, có nhà ở được xây dựng, sử dụng liên tục từ năm 1974. Năm 2000, thửa đất được cấp Giấy chứng nhận đứng tên hộ gia đình, mục đích sử dụng ghi chung “Làm nhà ở + Vườn”. Năm 2019, trong quá trình đăng ký biến động, cơ quan địa phương xác định 300 m² là đất ở, phần diện tích còn lại là đất vườn; sau đó thửa đất gốc được tách thành ba thửa cho các thành viên trong gia đình. Trong đó có một thửa 200 m² đất vườn đứng tên vợ liệt sĩ, một thửa 517,6 m² đất vườn đứng tên con liệt sĩ, và một thửa 300 m² đất ở đứng tên thành viên khác trong gia đình. Đặc biệt, ngôi nhà của gia đình được xây dựng và sử dụng ổn định từ năm 1974 hiện vẫn tọa lạc trên thửa đất 517,6 m² đang được ghi nhận là đất vườn. Hiện nay, gia đình thực hiện thủ tục đăng ký biến động/chuyển mục đích sử dụng đất và đề nghị được xem xét xác định lại diện tích đất ở đối với phần diện tích có nguồn gốc từ thửa đất gốc theo quy định hiện hành. Tuy nhiên, địa phương cho rằng do thửa đất gốc đã từng được xác định 300 m² đất ở vào năm 2019 và các thửa đất vườn sau khi tách hiện không ghi nhận đất ở nên không thuộc trường hợp được xem xét. Tôi xin hỏi, thửa đất gốc được cấp Giấy chứng nhận năm 2000, có nội dung “Làm nhà ở + Vườn”, có nguồn gốc sử dụng trước năm 1980, nhưng sau đó đã tách thành các thửa độc lập, thì phần diện tích hiện nằm trên các thửa mới có còn được xem xét xác định lại diện tích đất ở theo khoản 5 Điều 141 Luật Đất đai 2024 và Điều 20 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP hay không, trong trường hợp các Giấy chứng nhận mới chưa từng xác định cụ thể diện tích đất ở? Việc trong quá trình đăng ký biến động năm 2019, cơ quan địa phương đã xác định 300 m² là đất ở có phải là căn cứ làm mất quyền xem xét phần diện tích còn lại có nguồn gốc từ thửa đất gốc theo quy định chuyển tiếp tại khoản 2 Điều 20 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP hay không, đặc biệt khi phần diện tích sau khi tách thửa vẫn đang có nhà ở được xây dựng và sử dụng ổn định từ năm 1974? Khi người sử dụng đất thực hiện thủ tục đăng ký biến động hoặc chuyển mục đích sử dụng đất đối với các thửa đất có nguồn gốc từ thửa đất gốc nêu trên, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm đồng thời xem xét, xác định lại diện tích đất ở theo điểm d khoản 2 Điều 20 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP và quy định của UBND TP. Hà Nội hay người sử dụng đất phải thực hiện một thủ tục riêng? Sau khi diện tích đất ở được xác định theo quy định pháp luật, đối với người sử dụng đất là vợ liệt sĩ và con liệt sĩ, đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận thuộc diện thân nhân người có công, chính sách miễn, giảm nghĩa vụ tài chính về đất đai (nếu đủ điều kiện) được xác định và áp dụng như thế nào?

Trang cập nhật trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của tôi còn trống ba dòng. Hiện nay đăng ký thế chấp đã được thực hiện điện tử, không còn in lên trang cập nhật. Tôi được hướng dẫn, tương lai tôi có nhu cầu đăng ký thế chấp thì không cần phải đổi Giấy chứng nhận, nhưng sau khi đăng ký thế chấp mà có nhu cầu xóa thế chấp thì khi xóa xong phải đổi Giấy chứng nhận mới. Quy trình đăng ký và xóa thế chấp hiện nay là đăng ký điện tử toàn trình, vậy tương lai tôi đăng ký và xóa thế chấp nhiều lần thì trang cập nhật vẫn còn trống 3 dòng như nguyên trạng, vậy tôi có bắt buộc phải đi đổi Giấy chứng nhận mới hay không?

Tôi muốn xây dựng trại chăn nuôi lợn (đất đã phù hợp quy hoạch sử dụng, đã chuyển đổi sang đất nông nghiệp khác), diện tích 495 m2 trên 1 dãy chuồng. Tôi xin hỏi, trường hợp của tôi được miễn giấy phép xây dựng thì có phải chuẩn bị hồ sơ, giấy tờ gì để xuất trình khi các cơ quan chức năng kiểm tra hay không?

Trong quá trình thực hiện công tác thiết kế, lập và trình duyệt phương án kỹ thuật-dự toán cũng như nghiệm thu các dự án khảo sát địa hình thực tế, tôi nhận thấy một số bất cập liên quan đến việc áp dụng các quy định tại Thông tư số 68/2015/TT-BTNMT. Bất cập về việc thiếu chỉ tiêu định lượng đối với lưới khống chế đo vẽ (cấp 1 và cấp 2) Khoản 7 Điều 7 Thông tư số 68/2015/TT-BTNMT quy định cụ thể mật độ tối thiểu đối với lưới trắc địa quốc gia và lưới khống chế cơ sở (vùng đô thị là 4 điểm/1 km2, vùng chưa xây dựng là 1 điểm/1 km2). Tuy nhiên, đối với Lưới khống chế đo vẽ (cấp 1 và cấp 2), Thông tư chỉ nêu nguyên tắc định tính tại khoản 1 Điều 25: "Lưới đo vẽ cấp 2 là cấp lưới khống chế cuối cùng được phép phát triển nếu mật độ điểm khống chế thuộc lưới cấp cao hơn chưa đủ để đo vẽ hết khu đo", hoàn toàn không ban hành bảng biểu hay công thức định lượng mật độ tối đa/tối thiểu cho cấp lưới này. Do thiếu chỉ số định lượng pháp lý làm thước đo, khi trình duyệt phương án kỹ thuật, các chủ đầu tư, đơn vị thẩm tra và các cơ quan thanh tra/kiểm toán sau này thường có những cách hiểu rất khác nhau. Nhiều nơi áp đặt một cách máy móc mật độ của lưới khống chế cơ sở (4 điểm/1 km2) cho cả lưới đo vẽ cấp 1 và cấp 2, gây ách tắc rất lớn cho công tác phê duyệt dự án và quyết toán khối lượng của cá nhân tôi cũng như các đơn vị liên quan. Bất cập trong việc áp dụng mật độ diện tích (1 điểm/1 km2) đối với công trình dạng tuyến Tiêu chuẩn tính mật độ điểm khống chế rải đều trên mỗi km2 chỉ phù hợp với các dự án đo vẽ dạng diện tích tập trung (dạng vùng). Công trình dạng tuyến (đường giao thông, hành lang đường điện, kênh mương...) có đặc thù chiều dài chạy dọc rất lớn nhưng bề rộng giải tỏa khảo sát hành lang cực kỳ hẹp. Ví dụ, một tuyến đường giao thông hoặc hành lang đường điện có chiều dài 20 km, bề rộng khảo sát hành lang là 50 m. Diện tích ranh giới khu đo thực tế của tuyến chỉ đạt: 20 km * 0,05 km = 1 km2. Nếu áp dụng máy móc quy định tại điểm b khoản 7 Điều 7 Thông tư số 68/2015/TT-BTNMT (đối với khu vực nông thôn, chưa xây dựng là 1 điểm/1 km2), thì toàn bộ tuyến đường dài 20 km này chỉ được phép thiết kế chôn một điểm khống chế. Việc chỉ có một mốc khống chế trên suốt 20 km tuyến chạy dài là hoàn toàn bất khả thi về mặt kỹ thuật, không thể thực hiện đo đạc thực địa và không có cơ sở thông hướng ngắm để vận hành máy móc. Tuy nhiên, nếu thiết kế tăng số lượng mốc lên để bảo đảm kỹ thuật đo vẽ ngoài thực địa thì khi quyết toán, các cơ quan thẩm định, kiểm toán lại dựa vào diện tích ranh giới dự án (1 km2) để cắt giảm khối lượng, xuất toán kinh phí đo đạc của tôi. Sự không đồng bộ giữa quy trình công nghệ GNSS và yêu cầu chôn mốc theo cặp thông hướng Khoản 2 Điều 29 Thông tư số 68/2015/TT-BTNMT cho phép sử dụng công nghệ GNSS đa trạm gốc (CORS) để đo vẽ chi tiết trực tiếp địa hình. Máy thu vệ tinh chỉ cần bầu trời thông thoáng để đạt lời giải FIXED, hoạt động độc lập và không cần thông hướng mặt đất với nhau. Tuy nhiên, khoản 6 Điều 28 vẫn yêu cầu các điểm lưới đo vẽ cấp 2 phải được thiết kế và đo theo từng cặp thông hướng. Yêu cầu thông hướng thực chất chỉ phục vụ cho việc định hướng của máy toàn đạc điện tử đo chi tiết sau này tại các vùng khuất sóng vệ tinh. Đối với các khu vực hoàn toàn thông thoáng (đồng ruộng, bãi cát), việc bắt buộc phải thiết kế chôn mốc vật lý theo cặp thông hướng để đo bằng RTK/CORS gây phát sinh lãng phí lớn về chi phí chôn mốc, nhân công ngoại nghiệp của dự án mà không mang lại giá trị sử dụng thực tế. Để tạo cơ sở pháp lý minh bạch cho cá nhân tôi cũng như các đơn vị khảo sát và chủ đầu tư thống nhất thực hiện, tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải đáp và hướng dẫn rõ các nội dung sau: Về cơ sở xác định số lượng điểm lưới đo vẽ, trong trường hợp Thông tư số 68/2015/TT-BTNMT không ban hành bảng quy định cụ thể về mật độ định lượng cố định (số điểm trên một đơn vị diện tích) đối với lưới đo vẽ cấp 1 và cấp 2, chủ đầu tư và đơn vị khảo sát phải căn cứ vào tiêu chí, quy chuẩn hoặc công thức định lượng cụ thể nào để tính toán và phê duyệt số lượng điểm lưới đo vẽ cấp 1, cấp 2 trong phương án kỹ thuật - dự toán? Khi tiến hành nghiệm thu, quyết toán và phục vụ công tác thanh tra, kiểm toán sau này, các bên phải dựa vào căn cứ pháp lý nào để chứng minh tính hợp lý của số lượng mốc đã thực hiện? Về công trình dạng tuyến, đối với các dự án khảo sát công trình dạng tuyến chạy dài có chiều rộng hẹp (như ví dụ tuyến 20 km nêu trên), phương pháp, chỉ tiêu kỹ thuật hoặc quy định cụ thể nào được áp dụng để xác định số lượng điểm lưới khống chế đo vẽ cấp 1 và cấp 2 hợp pháp, đúng quy định? Về yêu cầu thành lập lưới cấp 2 khi đo bằng CORS, khi ứng dụng công nghệ đo GNSS mạng lưới trạm định vị vệ tinh quốc gia (CORS) để đo vẽ chi tiết trực tiếp địa hình theo khoản 2 Điều 29 Thông tư số 68/2015/TT-BTNMT, quy định hướng dẫn cụ thể như thế nào đối với việc thành lập lưới khống chế đo vẽ cấp 2? Có bắt buộc phải xây dựng lưới đo vẽ cấp 2 vật lý trên thực địa đối với các khu vực hoàn toàn thông thoáng hay không?

Gia đình tôi có một mảnh đất ở, đóng thuế sử dụng đất ở tại đô thị đầy đủ các năm từ khi mua vào năm 2010 (biên lai thu thuế đầy đủ). Năm 2013, theo quy hoạch của quận và mới đây theo quy hoạch tầm nhìn đến năm 2050 của UBND Thành phố, mảnh đất của gia đình tôi thuộc quy hoạch cây xanh. Tôi xin hỏi, vậy gia đình tôi có được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu với đất ở như biên lai thu thuế hay không (nếu có, đề nghị hướng dẫn các thủ tục cần thực hiện)? Khi nhà nước thực hiện dự án, gia đình tôi có được đền bù theo giá đất ở (như biên lai thu thuế đất hằng năm thu từ đất ở) hay không?