Xây dựng - Nông nghiệp - Môi trường

Bố mẹ tôi là cán bộ, công chức đã nghỉ hưu, đang sử dụng một thửa đất trồng cây hằng năm khác do gia đình tự khai phá, canh tác từ năm 1993. Thửa đất được sử dụng ổn định từ đó đến nay, không phát sinh tranh chấp. Theo quy định tại khoản 6 Điều 138 Luật Đất đai 2024: "Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định vào mục đích thuộc nhóm đất nông nghiệp, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo hình thức Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất đối với diện tích đất đang sử dụng nhưng không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp cho cá nhân quy định tại Điều 176 của Luật này; thời hạn sử dụng đất tính từ ngày được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; diện tích đất nông nghiệp còn lại (nếu có) phải chuyển sang thuê đất của Nhà nước". Như vậy điểm mới của Luật Đất đai năm 2024 không phân biệt đối tượng trực tiếp và không trực tiếp sản xuất nông nghiệp, đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cả cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp. Về hạn mức giao đất nông nghiệp đối với đất trồng cây hằng năm khác được quy định tại khoản 1 Điều 176 Luật Đất đai 2024 như sau: "1. Hạn mức giao đất trồng cây hằng năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối cho cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp được quy định như sau: a) Không quá 03 ha cho mỗi loại đất đối với tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thuộc khu vực Đông Nam Bộ và khu vực đồng bằng sông Cửu Long; b) Không quá 02 ha cho mỗi loại đất đối với tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác". Theo đó Luật Đất đai năm 2024 chỉ xác định hạn mức giao đất trồng cây hằng năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối cho cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, không quy định hạn mức cho cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp. Điều 172 Luật Đất đai năm 2024 quy định thời hạn sử dụng đất nông nghiệp như sau: "1. Trừ các trường hợp quy định tại Điều 171 của Luật này, thời hạn sử dụng đất khi được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất được quy định như sau: a) Thời hạn giao đất, công nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp đối với cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp sử dụng đất trồng cây hằng năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối, đất trồng cây lâu năm, đất rừng sản xuất là rừng trồng trong hạn mức quy định tại Điều 176 của Luật này là 50 năm. Khi hết thời hạn sử dụng đất, thì được tiếp tục sử dụng đất theo thời hạn quy định tại điểm này mà không phải làm thủ tục gia hạn; b) Thời hạn cho thuê đất nông nghiệp đối với cá nhân không quá 50 năm. Khi hết thời hạn thuê đất, cá nhân nếu có nhu cầu thì được Nhà nước xem xét tiếp tục cho thuê đất nhưng không quá 50 năm;". Như vậy, Điều 172 chỉ quy định thời hạn sử dụng đất khi công nhận quyền sử dụng đất cho cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp mà chưa quy định cho cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp. Tôi xin hỏi, vậy bố mẹ tôi có được công nhận quyền sử dụng đất và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất trồng cây hằng năm khác nêu trên không? Nếu được cấp thì theo quy định nào và thời hạn là bao nhiêu năm?

Gia đình tôi có một thửa đất thuộc trường hợp điểm d khoản 1 Điều 137 Luật Đất đai năm 2024. Nay, có nhu cầu xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng bị UBND xã từ chối, lý do là không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất. Các điều kiện khác đều đáp ứng. Về vấn đề quy hoạch, tôi có kiểm tra lại, thửa đất của tôi phù hợp với quy hoạch sử dụng đất là đất ở nông thông (ONT), không phù hợp với quy hoạch xây dựng năm 2030 và một nửa diện tích thể hiện sẽ thành đường giao thông. Tuy nhiên, hiện tại chưa có quyết định thu hồi của cơ quan có thẩm quyền cũng như kế hoạch sử dụng đất hằng năm của thửa đất nêu trên. Xin hỏi, gia đình tôi có được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không? Nếu có thì thực hiện theo quy trình như thế nào? Trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ thể hiện ra sao?

Tôi xin hỏi, việc cấp phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ tại các vị trí nằm trong khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã nhưng chưa có quy hoạch chi tiết thực hiện như thế nào? Tôi nghiên cứu khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng năm 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 thấy quy định: “2. Trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng trừ các trường hợp sau đây: … g) Công trình xây dựng cấp IV, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 07 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2 và không thuộc một trong các khu vực: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố; khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc”. Như vậy, khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã thuộc trường hợp phải cấp giấy phép xây dựng. Trong khi đó, điều kiện để cấp giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ được quy định tại Điều 93 Luật Xây dựng năm 2014 được sửa đổi, bổ sung tại khoản 32 Điều 1 Luật số 62/2020/QH14, điểm d khoản 1 Điều 57 Luật Quy hoạch đô thị và Nông thôn năm 2024 là: “Đối với nhà ở riêng lẻ tại nông thôn khi xây dựng phải phù hợp với quy hoạch chi tiết theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn”.

Công ty tôi nhập khẩu, kinh doanh sản phẩm điện, điện tử thuộc diện thực hiện chính sách EPR (Extended Producer Responsibility - trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu) theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020. Tuy nhiên, việc thực hiện nghĩa vụ EPR trên Hệ thống thông tin EPR quốc gia gặp khó khăn do Hệ thống thường xuyên không đăng nhập, tải (upload) dữ liệu lên được. Bất cập nêu trên khiến công ty tôi khó có thể bảo đảm việc thực hiện kê khai, báo cáo đối với các trách nhiệm tái chế bao bì, sản phẩm cũng như trách nhiệm xử lý chất thải đúng thời hạn theo quy định của pháp luật. Tôi đề nghị cơ quan chức năng sớm cải thiện, nâng cấp chất lượng hạ tầng kỹ thuật của Hệ thống thông tin EPR quốc gia để các doanh nghiệp có thể kê khai, báo cáo kịp thời hạn luật định.

Công ty tôi đang thực hiện công đoạn sấy nhiệt nhằm kiểm soát độ ẩm của pallet gỗ thành phẩm. Tuy nhiên, để xuất khẩu sang thị trường Châu Âu, sản phẩm cần đáp ứng các tiêu chuẩn như: EPAL (đóng dấu EUR/EPAL); IPPC/ISPM 15 (xử lý nhiệt - HT). Vấn đề hiện tại là công ty tôi chưa xác định được căn cứ pháp lý cụ thể cũng như trình tự, thủ tục để được cấp chứng nhận xử lý theo tiêu chuẩn IPPC/ISPM 15 tại Việt Nam, cũng như cơ quan có thẩm quyền trực tiếp hướng dẫn và thực hiện. Tôi đề nghị cơ quan chức năng cung cấp hoặc hướng dẫn tra cứu các văn bản pháp lý hiện hành liên quan đến chứng nhận xử lý nhiệt pallet gỗ theo tiêu chuẩn IPPC/ISPM 15; hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục thực hiện; xác định cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, thẩm định và cấp chứng nhận; hỗ trợ kết nối hoặc cung cấp thông tin liên hệ chính thức của đơn vị chuyên trách để doanh nghiệp có thể làm việc trực tiếp.

Tôi đã nhận chuyển nhượng đất bằng giấy viết tay từ năm 2013, có chữ ký các bên liên quan. Đến năm 2020, tôi xây dựng nhà ở trên đất và hiện có phiếu xác nhận đo đạc thể hiện thửa đất là đất ở tại đô thị. Xin hỏi, tôi có đủ điều kiện đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu hay không? Trình tự, thủ tục thực hiện đối với trường hợp nhận chuyển nhượng bằng giấy tay được quy định ra sao?

Gia đình tôi có 1.800 m2 đất chuyên trồng lúa nước, trong đó, 1.600 m2 trong quy hoạch đất cây xanh sử dụng công cộng và 200 m2 quy hoạch loại đất HH nhóm nhà ở dịch vụ. Toàn bộ 1.800 m2 tiếp giáp đường bê tông 5 m, tuy nhiên phần diện tích 200 m2 quy hoạch đất HH lại nằm trong và không giáp đường bê tông. Tôi xin hỏi, gia đình tôi có được phép chuyển 200 m2 này lên đất ở nông thôn (ONT) và sử dụng 1 phần diện tích còn lại làm đường để kết nối đường hiện trạng không?

Tôi từng tham gia giám sát kỹ thuật 2 dự án: một dự án trên tuyến Quốc lộ 7, một dự án trên tuyến Quốc lộ 1, đã hoàn thành, có biên bản nghiệm thu đưa vào sử dụng. Tôi nộp hồ sơ xin cấp chứng chỉ hành nghề tư vấn giám sát tại Sở Xây dựng nhưng bị trả lại với lý do chưa chứng minh được đã tham gia giám sát 2 công trình cấp IV, hoặc 1 công trình cấp III. Tôi xin hỏi, như vậy có đúng không?

Công ty tôi đã xây xong nhà máy sản xuất thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Công trình nghiên cứu thuốc bảo vệ thực vật sinh học đã bảo vệ thành công trước Hội đồng khoa học nhà nước năm 2019, được Cục Bảo vệ thực vật công nhận và đã khảo nghiệm quốc gia năm 2020 đạt kết quả tốt. Do một số trục trặc, công ty xin giấy phép khảo nghiệm thêm một số đối tượng nữa, tuy nhiên đến nay đã gần một năm, công ty vẫn chưa nhận được giấy phép. Tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, sớm giải quyết cấp giấy phép khảo nghiệm cho công ty.

Gia đình ông C được cấp Giấy chứng nhận từ năm 1997, nay sổ bị rách, hư hỏng nên gia đình ông làm thủ tục cấp đổi. Tuy nhiên, khi kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện phần diện tích trên Giấy chứng nhận có dấu hiệu bị tẩy xóa và yêu cầu thực hiện đính chính. Tôi xin hỏi, việc đính chính phải thực hiện riêng trước, hay có thể kết hợp trong quá trình cấp đổi? Cơ quan nào có thẩm quyền tiếp nhận và xử lý hồ sơ trong trường hợp này?

Ban QLDA khu vực tỉnh tiếp nhận dự án đường giao thông giai đoạn 2021-2025 sau khi kết thúc chính quyền cấp huyện (tháng 7/2025). Công trình đang trong quá trình triển khai thi công xây dựng (dự án đầu tư công, khởi công từ năm 2022, hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện đến hết năm 2026). Sau khi tiếp nhận, Ban QLDA đã kiểm tra, rà soát và phát hiện một số nội dung sau: - Theo hợp đồng thi công xây dựng công trình, đất đắp phục vụ thi công xây dựng công trình gồm một phần được điều phối dọc tuyến (tận dụng đất dư thừa bảo đảm chất lượng làm đất đắp trong quá trình thi công nền đào công trình), một phần được mua từ các mỏ đất trên địa bàn tỉnh. Trong quá trình triển khai thực hiện dự án (từ năm 2022), do vướng mắc mặt bằng, chủ đầu tư cũ (cấp huyện) đã phê duyệt điều chỉnh thiết kế đối với các đoạn vướng mặt bằng vào tháng 11/2024 (điều chỉnh nâng cao độ thiết kế, thay đổi mái taluy nền đào, bổ sung tường chắn đất). Việc điều chỉnh thiết kế theo các nội dung trên làm khối lượng đất đào nền giảm (khoảng 30.000 m3), dẫn đến nguồn đất tận dụng để điều phối cho các đoạn đắp nền thiếu khoảng 30.000 m3. Sau khi phê duyệt thiết kế điều chỉnh, chủ đầu tư cũ (cấp huyện) và nhà thầu thi công xây dựng đã ký phụ lục hợp đồng trong đó thể hiện rõ khối lượng đất tận dụng để đắp giảm 30.000 m3 và số tiền giảm tương ứng với 30.000 m3 đất nêu trên (khoảng 03 tỷ đồng) nhưng không có phương án khai thác hoặc mua để bù đắp lại phần đất đắp còn thiếu do điều chỉnh thiết kế (thiếu 30.000 m3 đất đắp nền). - Khi phê duyệt thiết kế điều chỉnh công trình trên vào tháng 11/2024, để bảo đảm an toàn, chủ đầu tư cũ đã bổ sung hạng mục tường chắn đất bằng bê tông cốt thép (bản vẽ phê duyệt điều chỉnh thiết kế thể hiện đầy đủ kích thước hình học, tổng hợp khối lượng), tuy nhiên dự toán xây dựng điều chỉnh không tính giá trị bổ sung đối với toàn bộ hạng mục tường chắn này, vì vậy chủ đầu tư cũ và nhà thầu không ký phụ lục hợp đồng đối với hạng mục tường chắn này. Tôi xin hỏi, đối với phần đất đắp còn thiếu (khoảng 30.000 m3) và phần tường chắn bê tông cốt thép (đã phê duyệt thiết kế nhưng chưa có dự toán bổ sung), Ban QLDA có được phê duyệt điều chỉnh thiết kế, dự toán để bổ sung khối lượng đất đắp còn thiếu (khoảng 30.000 m3), bổ sung dự toán đối với phần tường chắn chưa tính để ký phụ lục hợp đồng bổ sung các khối lượng trên với nhà thầu thi công xây dựng không ?