Xây dựng - Nông nghiệp - Môi trường

Bố tôi sinh năm 1945, là thương binh hạng 1/4 (mất sức lao động 81%), nhập ngũ năm 1963, được tặng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất và Kỷ niệm chương Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù, đày. Năm 1979, khi trở về địa phương, gia đình được bố trí ở trên nhà kho cũ của Sở Thủy lợi đã bỏ hoang từ năm 1976. Đến năm 1986, khi Sở Thủy lợi tiến hành hóa giá tài sản, bố tôi đã mua lại nhà kho này. Ngày 22/8/1987, nhân dịp kỷ niệm 40 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, Đảng ủy và UBND xã đã xác minh, cắm đất cho gia đình tôi sử dụng lâu dài với diện tích 724 m². Tuy nhiên, khi đo đạc lại hiện nay, diện tích thực tế của thửa đất là 1.311 m². Tôi xin hỏi, trong trường hợp này, bố tôi có thể làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không? Nếu được cấp, gia đình phải thực hiện những nghĩa vụ tài chính, chi phí gì?

Năm 2019, tôi nhận chuyển nhượng 3.000 m2 đất trồng cây hằng năm. Nay tôi muốn chuyển mục đích sử dụng 500 m2. Thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, khi tôi nhận chuyển nhượng thì trên đất có công trình nhà ở do chủ cũ xây dựng và sau đó tôi có sửa sang lại công trình này vì lúc đó hiện trạng căn nhà đã xuống cấp trầm trọng. Nay khi tôi nộp hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất, UBND xã yêu cầu tôi phải nộp phạt vi phạm hành chính vì xây dựng công trình trên đất nông nghiệp và phải tháo dỡ công trình trước khi thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất. Nhưng trên thực tế, thửa đất đã được chuyển nhượng qua nhiều người sau đó mới đến tôi, và theo lời hàng xóm thì thửa đất đã được sử dụng trước năm 2000, căn nhà cũng được xây từ rất lâu (trước năm 2014 hoặc hơn) nhưng ai là người xây thì không xác định được vì thời điểm đó người sử dụng đất tự ý xây và cũng không đăng ký hay báo với chính quyền địa phương, đồng thời cũng không có giấy tờ gì để chứng minh thời điểm xây dựng là năm nào. Xin hỏi, trường hợp của tôi có thuộc điểm a khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai không? Tôi có bắt buộc phải tự chứng minh căn nhà được xây trước 2014 để thuộc trường hợp không phải tháo dỡ khi xử lý vi phạm hành chính không? Nếu có thì chứng minh bằng cách nào, có thể dùng lời khai của hàng xóm làm căn cứ chứng minh không? Tôi có bị xử phạt vi phạm hành chính không? Và có phải nộp lại số lợi bất hợp pháp theo Điều 10 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP không? Làm sao để tôi có thể thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất hoặc thủ tục đăng ký quyền sở hữu đối với công trình này?

Điều 108 Nghị định số 175/2024/NĐ-CP về điều kiện năng lực và phạm vi hoạt động của tổ chức kiểm định xây dựng có quy định, hạng I phải có ít nhất 2 cá nhân đảm nhận chủ trì thực hiện kiểm định xây dựng phải đáp ứng điều kiện hạng I theo quy định tại Điều 87 Nghị định này; cá nhân tham gia thực hiện kiểm định xây dựng phải có chuyên môn phù hợp theo quy định tại Mục 8 Phụ lục VI Nghị định này tương ứng với nội dung kiểm định; đã thực hiện kiểm định xây dựng của ít nhất 1 công trình từ cấp I trở lên hoặc 2 công trình từ cấp II cùng loại trở lên. Tại Điều 82 điều kiện hành nghề kiểm định xây dựng, quy định, cá nhân đảm nhận chức danh chủ trì kiểm định chất lượng, xác định nguyên nhân hư hỏng, thời hạn sử dụng của bộ phận công trình, công trình xây dựng; chủ trì kiểm định để xác định nguyên nhân sự cố công trình xây dựng phải đáp ứng các điều kiện tương đương với cá nhân có chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng phù hợp với nội dung kiểm định. Tại khoản 1 Điều 82 điều kiện kinh nghiệm nghề nghiệp để được cấp chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng, quy định hạng I là đã làm chủ nhiệm hoặc chủ trì thiết kế xây dựng, thẩm tra thiết kế xây dựng phần việc thuộc nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề 1 công trình từ cấp I trở lên hoặc 2 công trình cấp II. Tôi xin hỏi, theo các quy định trên, chủ trì kiểm định chưa được đề cập cụ thể là nhân sự có bắt buộc thuộc biên chế nhà thầu hay không, hay nhà thầu chỉ chứng minh/cam kết khả năng huy động nhân sự tham gia gói thầu là đủ?

Khi tôi tiến hành làm lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) để sang tên thì phát hiện sổ của tôi đang đứng tên lại là thửa đất hàng xóm A đang sử dụng. Còn lô đất tôi đang sử dụng chia làm 2 thửa: 1 thửa là phần nhà thì đang đứng tên một người khác tôi không biết, 1 thửa đang trồng trọt lại đứng tên của hàng xóm B. Hiện tôi muốn sang tên thửa đất đang là nhà ở đứng tên của người khác mà tôi không biết. Vì không phải tên của tôi nên bên dịch vụ mà tôi thuê báo không làm được, đồng thời đưa ra hướng giải quyết như sau: tìm người đang đứng tên thửa đất của tôi, photo sổ đỏ và tiến hành làm thủ tục chuyển nhượng. Quan điểm của tôi là không đồng ý vì lỗi cấp sai sổ đỏ không phải là lỗi xuất phát từ tôi, tôi không thể biết được người đang đứng tên sổ đỏ là ai. Tôi xin hỏi, bây giờ tôi cần làm giấy đề nghị gì, nộp lên đâu, các bước thế nào để giải quyết việc này, quá trình làm có cần chi phí gì không, thời gian xử lý là bao lâu?

Thửa đất số 15 trước đây đứng tên bố tôi là ông Nguyễn Văn A, diện tích 1.000 m² (trong đó có 150 m² thổ cư), được ghi nhận trong sổ đăng ký ruộng đất năm 1982. Trong quá trình sử dụng, bố tôi đã chia đất cho các con nhưng không lập giấy tờ chuyển quyền. Sau đó, theo đơn đăng ký quyền sử dụng đất được UBND xác nhận tháng 10/1997, UBND huyện đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các anh chị em trong gia đình gồm: Ông Nguyễn Văn B: Thửa đất số 100, diện tích 300 m², mục đích sử dụng ghi đất vườn (Vườn T), trên đất có nhà ở do bố xây từ năm 1981. Bà Nguyễn Thị C: Thửa đất số 101, diện tích 510 m², mục đích sử dụng đất vườn, trên đất có nhà ở xây từ năm 1981. Ông Nguyễn Văn D: Thửa đất số 102, diện tích 555 m², mục đích sử dụng đất vườn, có nhà ở xây năm 1994. Theo tôi tham khảo Điều 141 Luật Đất đai 2024 quy định việc xác định diện tích đất ở đối với thửa đất có vườn, ao phụ thuộc vào thời điểm hình thành thửa đất. Tôi xin hỏi, đối với các thửa đất nêu trên, thời điểm hình thành thửa đất được xác định theo thời điểm kê khai đăng ký và cấp Giấy chứng nhận năm 1997, hay theo nguồn gốc thửa đất ban đầu đã được kê khai trong sổ đăng ký ruộng đất năm 1982? Trong trường hợp xác định theo nguồn gốc sử dụng đất từ năm 1982 (giai đoạn từ ngày 18/12/1980 đến trước ngày 15/10/1993) thì việc xác định lại diện tích đất ở theo quy định của Luật Đất đai 2024 có phù hợp hay không, khi một trong các căn nhà trên đất được xây dựng vào năm 1994?

Nhà tôi nằm trong một phần dự án đường, diện tích còn lại 24,9 m2. Tôi muốn xin xây dựng phần diện tích còn lại sau khi giải phóng bàn giao mặt bằng cho dự án. Vì diện tích còn lại nhỏ, gia đình tôi muốn xây dựng 1 trệt 1 lầu để đủ sinh hoạt cho gia đình. Tôi xin hỏi, gia đình tôi có được miễn giấy phép xây dựng theo quy định của Bộ Xây dựng hay không? Nhà đã có Giấy chứng nhận.

Tôi trúng đấu giá quyền sử dụng 131,6 m2 đất trồng cây lâu năm, có nhà trên đất, chưa được chứng nhận sở hữu nhà, đã nộp đủ tiền và hoàn tất nghĩa vụ tài chính theo quy định theo Hợp đồng mua bán tài sản đấu giá. Tuy nhiên, đến nay việc giải quyết thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Tôi đã liên hệ với UBND phường thì được trả lời trường hợp này phải được chấp nhận xử phạt hành chính và đóng tiền chuyển mục đích mới được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Như vậy trường hợp mua tài sản đấu giá như trên nếu người chủ cũ không chịu nộp phạt thì tôi không được cấp Giấy chứng nhận do nếu sử dụng sai mục đích, thành phần hồ sơ cần có Quyết định xử lý vi phạm và chứng từ nộp phạt, hoặc trường hợp nhà được xây dựng sau ngày 1/7/2014 chủ cũ không chịu nộp phạt và tôi không chịu khắc phục hậu quả là khôi phục lại hiện trạng ban đầu (đập bỏ nhà) thì tôi không được cấp Giấy chứng nhận có đúng không? Trong khi tài sản tôi mua theo hợp đồng có nêu chi tiết tài sản nhà trong đó. Tôi mong được cơ quan hướng dẫn để có thể cấp được Giấy chứng nhận.

Tôi xin hỏi, các dự án hạ tầng kỹ thuật khu dân cư có diện tích chuyển mục đích sử dụng đất lúa 2 vụ dưới 5 ha có nằm trong danh mục đối tượng miễn đăng ký môi trường không?

Tôi có kinh nghiệm làm việc tại các công trình cấp III, II, I và bằng đại học chính quy được 7 năm, có chứng chỉ hành nghề xây dựng hạng III đã cấp đến thời điểm hiện tại được 3 tháng. Tôi xin hỏi, có yêu cầu tối thiểu thời gian sau khi cấp chứng chỉ hạng III bao lâu thì mới được đăng ký thi nâng lên hạng II hay không? Điều kiện để thi chứng chỉ hành nghề xây dựng cá nhân hạng II như thế nào?

Gia đình tôi bị ảnh hưởng trực tiếp bởi thiên tai, sạt lở đất trong đợt mưa lũ tháng 11/2025, nhà ở hiện tại không còn bảo đảm an toàn để sinh sống. Trước đây, gia đình tôi đã được bố trí đất tái định cư, tuy nhiên đến nay chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chưa đủ cơ sở pháp lý để xây dựng nhà ở ổn định lâu dài. Hiện trong gia đình có nhiều nhân khẩu cùng sinh sống; bản thân ông đã tách hộ, có gia đình riêng, nhưng chưa có điều kiện về đất ở để ổn định chỗ ở. Tôi xin hỏi, Nhà nước đang áp dụng những chính sách nào về tái định cư, hỗ trợ đất ở, nhà ở hoặc ổn định chỗ ở đối với các hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi thiên tai? Với hoàn cảnh thực tế của hộ gia đình tôi như đã nêu, gia đình tôi có thuộc diện được xem xét hưởng các chính sách nêu trên hay không, và nếu có thì áp dụng theo chính sách nào? Cá nhân tôi đã tách hộ, có gia đình riêng và bị ảnh hưởng bởi thiên tai thì có thuộc diện được xem xét hưởng chính sách hỗ trợ riêng theo quy định hiện hành hay không?

Năm 2025, gia đình tôi nộp hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu đối với diện tích 200 m². Thửa đất do bố mẹ tôi khai hoang, sử dụng làm đất ở trước năm 1975. Năm 1985, do lũ lụt gia đình chuyển đi nơi khác và sử dụng thửa đất vào mục đích trồng cây lâu năm. Bố mẹ tôi chết không để lại di chúc, năm 2013 gia đình tôi đã lập văn bản phân chia di sản thừa kế đối với thửa đất trên, thửa đất được xác định là đất trồng cây lâu năm. Năm 2016, gia đình xây nhà trên đất và đã bị xử phạt vi phạm hành chính về đất đai, đã chấp hành nộp phạt. Theo bản đồ địa chính năm 2006, thửa đất là đất trồng cây lâu năm; theo quy hoạch chung năm 2025 của phường, thửa đất được xác định là đất thương mại - dịch vụ. Cơ quan tiếp nhận hồ sơ trả lời không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận, căn cứ khoản 5 và khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai 2024 với lý do sử dụng đất vi phạm pháp luật hoặc sử dụng không đúng mục đích. Tôi cho rằng gia đình tôi khai hoang từ trước năm 1975, không lấn chiếm; đồng thời thắc mắc việc "sử dụng không đúng mục đích đã được Nhà nước công nhận" là chưa phù hợp vì gia đình chưa từng được cấp Giấy chứng nhận. Tôi xin hỏi, trường hợp này có được cấp Giấy chứng nhận hay không và nếu có thì áp dụng Điều 138 hay Điều 139 Luật Đất đai 2024?