Tài chính – Ngân hàng – Công Thương

Căn cứ Điều 57 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg không thuộc các trường hợp hết hiệu lực như có thời hạn xác định, bị sửa đổi, thay thế hay bãi bỏ bằng văn bản chính thức nào. Đồng thời, văn bản này là quyết định độc lập của Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh lĩnh vực mà Luật Các tổ chức tín dụng trước đây không quy định, do đó không phải là văn bản quy định chi tiết của luật đã hết hiệu lực. Về nguyên tắc áp dụng pháp luật trong giai đoạn chuyển tiếp, pháp luật hiện hành không cho phép tạm ngừng áp dụng một văn bản đang có hiệu lực chỉ vì đang trong quá trình xây dựng văn bản thay thế. Việc không áp dụng Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg khi chưa có văn bản thay thế có thể gây ra khoảng trống pháp lý trong quản lý tài chính vi mô, làm gián đoạn hoạt động hợp pháp và ảnh hưởng đến mục tiêu tiếp cận tài chính toàn diện. Bên cạnh đó, theo nguyên tắc công bằng và nhất quán (Điều 59 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật), các chương trình tài chính vi mô trên cả nước vẫn đang hoạt động bình thường dựa trên Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg, cho thấy văn bản này vẫn đang phù hợp và có hiệu lực thực tế. Tôi xin hỏi, Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg hiện có còn hiệu lực thi hành hay không? Trường hợp còn hiệu lực, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm tiếp nhận, xem xét và giải quyết hồ sơ theo quy định hiện hành hay không? Trường hợp Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg không còn hiệu lực, điều này dựa trên căn cứ pháp lý cụ thể nào? Đồng thời, việc tạm dừng xử lý hồ sơ để chờ đợi một nghị định chưa được ban hành được thực hiện trên cơ sở quy phạm pháp lý nào và có phù hợp với nguyên tắc áp dụng pháp luật hay không?

Theo điểm b khoản 1 Điều 1 Thông tư số 42/2018/TT-NHNN, đối tượng được vay ngoại tệ gồm: "Cho vay ngắn hạn để thanh toán ra nước ngoài tiền nhập khẩu... nhằm thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh hàng hóa xuất khẩu...". Thực tế nhiều doanh nghiệp dùng vốn tự có thanh toán trước cho đối tác nước ngoài để nhập khẩu nguyên vật liệu, sau đó đề nghị ngân hàng cho vay ngắn hạn bằng ngoại tệ để bù đắp phần vốn đã chi trả. Tuy nhiên, quy định hiện hành chưa làm rõ cụm từ "thanh toán ra nước ngoài" có bao gồm hình thức thanh toán bù đắp này hay không, khiến các ngân hàng áp dụng thiếu đồng bộ. Tôi kiến nghị Ngân hàng Nhà nước làm rõ, hình thức cho vay ngắn hạn bằng ngoại tệ có bao gồm việc bù đắp (tái tài trợ) phần vốn tự có mà khách hàng đã tạm ứng thanh toán trước cho giao dịch nhập khẩu phục vụ xuất khẩu hay không?

Luật Đất đai 2024 quy định người sử dụng đất chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính thì chưa được Nhà nước ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và chưa được thực hiện các quyền của chủ sử dụng đất (chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp...). Tôi xin hỏi, việc cơ quan thuế áp dụng chế tài phạt tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế đối với trường hợp chưa được cấp Giấy chứng nhận liệu có mâu thuẫn với Luật Đất đai hay không?

Ngày 23/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 296/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 17 và Điều 18 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp. Theo đó, quy định mới đã thay đổi tiêu chí xác định và nội dung kê khai chủ sở hữu hưởng lợi. Tuy nhiên, Nghị định số 296/2026/NĐ-CP không sửa đổi khoản 1 Điều 52 (về thời hạn 10 ngày phải thông báo khi có thay đổi) và cũng không có quy định chuyển tiếp riêng về thời hạn để các doanh nghiệp đang hoạt động rà soát, kê khai lại. Tôi xin hỏi, việc thay đổi tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi theo Nghị định số 296/2026/NĐ-CP có được xem là "có sự thay đổi thông tin" để doanh nghiệp phải thông báo trong 10 ngày hay không? Doanh nghiệp đang hoạt động phải chủ động nộp hồ sơ cập nhật ngay hay chờ đến lần đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp tiếp theo? Nếu phải cập nhật ngay, thời điểm bắt đầu tính thời hạn 10 ngày là từ ngày 23/7/2026 hay mốc thời gian nào khác?

Dự án đầu tư có sử dụng đất thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đất đai. Như vậy, dự án đầu tư xây dựng công trình xử lý rác thải sinh hoạt thuộc diện phải thực hiện đấu thầu. Tuy nhiên, nếu dự án này thực hiện theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 127 Luật Đất đai thì lại không thuộc trường hợp phải đấu thầu. Tôi đề nghị cơ quan chức năng hướng dẫn rõ quy trình, thủ tục thực hiện cho nhà đầu tư trong trường hợp này.

Theo tôi quy định thời gian thông báo trước 10 ngày đối với hệ thống điện mặt trời mới phát sinh nhiều rủi ro trong thương mại khi chủ đầu tư yêu cầu đơn vị thi công hoàn thành thủ tục thông báo xong mới ký hợp đồng. Việc này dẫn đến nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh như: Chủ đầu tư thay đổi đơn vị thi công hoặc tự mua vật tư sau khi đơn vị tư vấn đã hỗ trợ hoàn thành thủ tục; rủi ro lộ thông tin đăng ký của khách hàng trong thời gian chờ đợi phản hồi từ cơ quan tiếp nhận hồ sơ; phát sinh hiện tượng nhũng nhiễu, gợi ý thay đổi nhà cung cấp thiết bị hoặc đơn vị thi công.

Đơn vị tôi đang lên kế hoạch kinh doanh hai dòng sản phẩm chuyên biệt gồm dung dịch ổn định xăng E10 và dung dịch làm sạch buồng đốt động cơ. Tôi xin hỏi, các nghị định, thông tư nào đang trực tiếp điều chỉnh hoạt động sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh mặt hàng này? Doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện bắt buộc nào về giấy phép, an toàn, đăng ký hợp quy, hợp chuẩn hay công bố chất lượng? Các TCVN hoặc QCVN cụ thể nào do Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương ban hành áp dụng cho nhóm sản phẩm phụ gia dùng cho xăng sinh học E10 và vệ sinh buồng đốt?

Doanh nghiệp của tôi hoạt động trong lĩnh vực dược phẩm, có nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất thuốc chữa bệnh cho người. Hiện doanh nghiệp gặp vướng mắc do sự chưa thống nhất giữa các quy định liên quan đến thủ tục khai báo hóa chất nhập khẩu. Theo khoản 7 Điều 82 Nghị định số 163/2025/NĐ-CP (quy định chuyên ngành về Dược), nguyên liệu làm thuốc thuộc đối tượng được miễn khai báo hóa chất. Khoản 1 Điều 6 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP (về hóa chất) lại quy định các hóa chất thuộc Chương 28 và 29 bắt buộc phải khai báo trước khi thông quan. Đồng thời, Điều 3 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP cũng phân công rõ Bộ Y tế chịu trách nhiệm quản lý hóa chất sử dụng trong bào chế dược phẩm cho người. Khi làm thủ tục thông quan, cơ quan hải quan yêu cầu doanh nghiệp tôi phải tuân theo Nghị định số 26/2026/NĐ-CP với lý do đây là văn bản ban hành sau. Điều này khiến doanh nghiệp rơi vào thế khó, bởi mặt hàng nguyên liệu dược phẩm vốn đã chịu sự kiểm soát chuyên ngành rất chặt chẽ từ Bộ Y tế. Tôi xin hỏi, nhập khẩu nguyên liệu làm thuốc theo Luật Dược và Nghị định số 163/2025/NĐ-CP có phải thực hiện khai báo hóa chất theo Nghị định số 26/2026/NĐ-CP hay không?"

Theo quy định tại Thông tư số 26/2026/TT-BCT của Bộ trưởng Bộ Công Thương về phân cấp thủ tục hành chính, UBND cấp tỉnh (Sở Công Thương) tổ chức triển khai cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) cho doanh nghiệp trên địa bàn. Căn cứ quy định trên, nhà máy của công ty tôi tại Đồng Tháp thuộc đối tượng chuyển sang làm thủ tục cấp C/O tại Sở Công Thương tỉnh Đồng Tháp thay vì Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực Thành phố Hồ Chí Minh như trước đây. Tuy nhiên, toàn bộ hệ thống vận hành xuất nhập khẩu thực tế của công ty (kho bãi, cảng ICD, đối tác logistics, đại lý hải quan...) đều tập trung tại Thành phố Hồ Chí Minh. Việc bắt buộc quay về xin cấp C/O tại địa phương nơi đặt nhà máy gây phát sinh nhiều chi phí và kéo dài thời gian thông quan. Tôi đề nghị cơ quan chức năng xem xét cơ chế cho phép doanh nghiệp được chủ động lựa chọn cơ quan cấp C/O phù hợp giữa Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) và UBND cấp tỉnh (Sở Công Thương) để tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu.

Hiện nay nhiều người dân và doanh nghiệp nộp hồ sơ thông báo cho các hệ thống điện mặt trời đã lắp đặt trước ngày 26/6/2026 đều bị cơ quan chức năng (UBND) từ chối tiếp nhận. Lý do được đưa ra là cơ quan chức năng chỉ nhận thông báo đối với các hệ thống chuẩn bị lắp đặt (thông báo trước thời điểm lắp đặt ít nhất 10 ngày). Tôi đề nghị cơ quan chức năng hướng dẫn rõ quy trình, thủ tục nộp thông báo chuẩn hóa đối với các hệ thống điện mặt trời tự sản tự tiêu đã hiện hữu trước ngày 26/6/2026.

Theo điểm a khoản 3 Điều 11 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP, việc tính tiền sử dụng đất đối với phần diện tích được cấp Giấy chứng nhận trong hạn mức giao đất ở được căn cứ theo quy định của địa phương. Trên thực tế, nhiều trường hợp người sử dụng đất đủ điều kiện được xem xét cấp Giấy chứng nhận đối với diện tích đất lấn, chiếm theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai năm 2024. Tuy nhiên, trước thời điểm đề nghị cấp Giấy chứng nhận cho phần diện tích vi phạm nêu trên, người sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc đã nhận chuyển nhượng diện tích đất được giao có thu tiền sử dụng đất. Tôi xin hỏi, trong trường hợp này, diện tích đất đã được công nhận, giao đất hoặc nhận chuyển nhượng trước đó có được trừ vào hạn mức giao đất ở tại địa phương để xác định số tiền sử dụng đất phải nộp đối với phần đất lấn, chiếm hay không?