Tài chính – Ngân hàng – Công Thương

Ngày 23/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 296/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 17 và Điều 18 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp. Theo đó, quy định mới đã thay đổi tiêu chí xác định và nội dung kê khai chủ sở hữu hưởng lợi. Tuy nhiên, Nghị định số 296/2026/NĐ-CP không sửa đổi khoản 1 Điều 52 (về thời hạn 10 ngày phải thông báo khi có thay đổi) và cũng không có quy định chuyển tiếp riêng về thời hạn để các doanh nghiệp đang hoạt động rà soát, kê khai lại. Tôi xin hỏi, việc thay đổi tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi theo Nghị định số 296/2026/NĐ-CP có được xem là "có sự thay đổi thông tin" để doanh nghiệp phải thông báo trong 10 ngày hay không? Doanh nghiệp đang hoạt động phải chủ động nộp hồ sơ cập nhật ngay hay chờ đến lần đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp tiếp theo? Nếu phải cập nhật ngay, thời điểm bắt đầu tính thời hạn 10 ngày là từ ngày 23/7/2026 hay mốc thời gian nào khác?

Dự án đầu tư có sử dụng đất thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đất đai. Như vậy, dự án đầu tư xây dựng công trình xử lý rác thải sinh hoạt thuộc diện phải thực hiện đấu thầu. Tuy nhiên, nếu dự án này thực hiện theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 127 Luật Đất đai thì lại không thuộc trường hợp phải đấu thầu. Tôi đề nghị cơ quan chức năng hướng dẫn rõ quy trình, thủ tục thực hiện cho nhà đầu tư trong trường hợp này.

Theo tôi quy định thời gian thông báo trước 10 ngày đối với hệ thống điện mặt trời mới phát sinh nhiều rủi ro trong thương mại khi chủ đầu tư yêu cầu đơn vị thi công hoàn thành thủ tục thông báo xong mới ký hợp đồng. Việc này dẫn đến nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh như: Chủ đầu tư thay đổi đơn vị thi công hoặc tự mua vật tư sau khi đơn vị tư vấn đã hỗ trợ hoàn thành thủ tục; rủi ro lộ thông tin đăng ký của khách hàng trong thời gian chờ đợi phản hồi từ cơ quan tiếp nhận hồ sơ; phát sinh hiện tượng nhũng nhiễu, gợi ý thay đổi nhà cung cấp thiết bị hoặc đơn vị thi công.

Đơn vị tôi đang lên kế hoạch kinh doanh hai dòng sản phẩm chuyên biệt gồm dung dịch ổn định xăng E10 và dung dịch làm sạch buồng đốt động cơ. Tôi xin hỏi, các nghị định, thông tư nào đang trực tiếp điều chỉnh hoạt động sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh mặt hàng này? Doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện bắt buộc nào về giấy phép, an toàn, đăng ký hợp quy, hợp chuẩn hay công bố chất lượng? Các TCVN hoặc QCVN cụ thể nào do Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương ban hành áp dụng cho nhóm sản phẩm phụ gia dùng cho xăng sinh học E10 và vệ sinh buồng đốt?

Doanh nghiệp của tôi hoạt động trong lĩnh vực dược phẩm, có nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất thuốc chữa bệnh cho người. Hiện doanh nghiệp gặp vướng mắc do sự chưa thống nhất giữa các quy định liên quan đến thủ tục khai báo hóa chất nhập khẩu. Theo khoản 7 Điều 82 Nghị định số 163/2025/NĐ-CP (quy định chuyên ngành về Dược), nguyên liệu làm thuốc thuộc đối tượng được miễn khai báo hóa chất. Khoản 1 Điều 6 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP (về hóa chất) lại quy định các hóa chất thuộc Chương 28 và 29 bắt buộc phải khai báo trước khi thông quan. Đồng thời, Điều 3 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP cũng phân công rõ Bộ Y tế chịu trách nhiệm quản lý hóa chất sử dụng trong bào chế dược phẩm cho người. Khi làm thủ tục thông quan, cơ quan hải quan yêu cầu doanh nghiệp tôi phải tuân theo Nghị định số 26/2026/NĐ-CP với lý do đây là văn bản ban hành sau. Điều này khiến doanh nghiệp rơi vào thế khó, bởi mặt hàng nguyên liệu dược phẩm vốn đã chịu sự kiểm soát chuyên ngành rất chặt chẽ từ Bộ Y tế. Tôi xin hỏi, nhập khẩu nguyên liệu làm thuốc theo Luật Dược và Nghị định số 163/2025/NĐ-CP có phải thực hiện khai báo hóa chất theo Nghị định số 26/2026/NĐ-CP hay không?"

Theo quy định tại Thông tư số 26/2026/TT-BCT của Bộ trưởng Bộ Công Thương về phân cấp thủ tục hành chính, UBND cấp tỉnh (Sở Công Thương) tổ chức triển khai cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) cho doanh nghiệp trên địa bàn. Căn cứ quy định trên, nhà máy của công ty tôi tại Đồng Tháp thuộc đối tượng chuyển sang làm thủ tục cấp C/O tại Sở Công Thương tỉnh Đồng Tháp thay vì Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực Thành phố Hồ Chí Minh như trước đây. Tuy nhiên, toàn bộ hệ thống vận hành xuất nhập khẩu thực tế của công ty (kho bãi, cảng ICD, đối tác logistics, đại lý hải quan...) đều tập trung tại Thành phố Hồ Chí Minh. Việc bắt buộc quay về xin cấp C/O tại địa phương nơi đặt nhà máy gây phát sinh nhiều chi phí và kéo dài thời gian thông quan. Tôi đề nghị cơ quan chức năng xem xét cơ chế cho phép doanh nghiệp được chủ động lựa chọn cơ quan cấp C/O phù hợp giữa Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) và UBND cấp tỉnh (Sở Công Thương) để tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu.

Hiện nay nhiều người dân và doanh nghiệp nộp hồ sơ thông báo cho các hệ thống điện mặt trời đã lắp đặt trước ngày 26/6/2026 đều bị cơ quan chức năng (UBND) từ chối tiếp nhận. Lý do được đưa ra là cơ quan chức năng chỉ nhận thông báo đối với các hệ thống chuẩn bị lắp đặt (thông báo trước thời điểm lắp đặt ít nhất 10 ngày). Tôi đề nghị cơ quan chức năng hướng dẫn rõ quy trình, thủ tục nộp thông báo chuẩn hóa đối với các hệ thống điện mặt trời tự sản tự tiêu đã hiện hữu trước ngày 26/6/2026.

Theo điểm a khoản 3 Điều 11 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP, việc tính tiền sử dụng đất đối với phần diện tích được cấp Giấy chứng nhận trong hạn mức giao đất ở được căn cứ theo quy định của địa phương. Trên thực tế, nhiều trường hợp người sử dụng đất đủ điều kiện được xem xét cấp Giấy chứng nhận đối với diện tích đất lấn, chiếm theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai năm 2024. Tuy nhiên, trước thời điểm đề nghị cấp Giấy chứng nhận cho phần diện tích vi phạm nêu trên, người sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc đã nhận chuyển nhượng diện tích đất được giao có thu tiền sử dụng đất. Tôi xin hỏi, trong trường hợp này, diện tích đất đã được công nhận, giao đất hoặc nhận chuyển nhượng trước đó có được trừ vào hạn mức giao đất ở tại địa phương để xác định số tiền sử dụng đất phải nộp đối với phần đất lấn, chiếm hay không?

Từ ngày 01/7/2025, khi Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 có hiệu lực, các cơ sở lưu trú (khách sạn, resort) thực hiện khấu trừ và nộp thay thuế GTGT cho các nhà thầu nước ngoài kinh doanh nền tảng số (Agoda, Booking, Expedia, Traveloka...) trên khoản hoa hồng nhận được. Tôi xin hỏi, trường hợp này áp dụng tỷ lệ 5% tính trên doanh thu dịch vụ (theo điểm b2 khoản 2 Điều 12 Luật Thuế GTGT và điểm a khoản 6 Điều 9 Thông tư số 69/2025/TT-BTC) hay áp dụng mức thuế suất 10% (theo khoản 3 Điều 9 Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15)?

Tại điểm a khoản 3 (được sửa đổi, bổ sung theo khoản 8 Điều 1 Thông tư số 13/2024/TT-NHNN) quy định, quỹ tín dụng nhân dân phải "báo cáo Ngân hàng Nhà nước chi nhánh theo quy định của Ngân hàng Nhà nước" đối với các khoản cho vay thuộc đối tượng hạn chế cấp tín dụng theo quy định tại Điều 135 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024. Tuy nhiên, tại khoản 3 Điều 135 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 lại quy định: "3. Việc cấp tín dụng đối với đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này phải được Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên của tổ chức tín dụng thông qua, trừ việc cấp tín dụng đối với đối tượng quy định tại điểm đ khoản 1 Điều này thực hiện theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. Việc cấp tín dụng phải được công khai trong tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài". Đối chiếu hai quy định nêu trên, tôi nhận thấy việc Ngân hàng Nhà nước yêu cầu quỹ tín dụng nhân dân phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước chi nhánh đối với các khoản cho vay thuộc đối tượng hạn chế cấp tín dụng tại Điều 135 Luật Các tổ chức tín dụng là chưa thực sự phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 135 của Luật này. Đề nghị cơ quan chức năng xem xét và giải đáp rõ thắc mắc trên.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 11 Thông tư số 17/2024/TT-NHNN, đối tượng mở tài khoản thanh toán bao gồm: "các tổ chức khác được mở tài khoản thanh toán tại ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài theo quy định của pháp luật". Tuy nhiên, quy định hiện hành chưa làm rõ "các tổ chức khác" ở đây gồm những đối tượng nào và được quy định cụ thể tại văn bản pháp luật nào. Thực tế hiện nay nhiều doanh nghiệp có nhu cầu mở tài khoản thanh toán cho các chi nhánh trực thuộc nhưng gặp vướng mắc, do luật chưa định nghĩa cụ thể về khái niệm "tổ chức", đồng thời thiếu quy định rõ ràng về việc chi nhánh (đơn vị phụ thuộc) có được phép mở tài khoản thanh toán hay không. Theo tôi, nên quy định cụ thể thành "tổ chức khác được thành lập, hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam". Đề nghị cơ quan chức năng làm rõ: Chi nhánh doanh nghiệp có thuộc trường hợp "tổ chức khác" và có được phép mở tài khoản thanh toán tại ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hay không?