Hỏi: Chính sách nhà ở xã hội đã điều chỉnh theo biến động thực tế

Trong bối cảnh giá nhà ngày càng vượt xa khả năng chi trả của phần lớn người lao động, chính sách nhà ở xã hội lẽ ra phải trở thành "phao cứu sinh" cho những gia đình đang chật vật mưu sinh ở đô thị. Tuy nhiên, quy định giới hạn thu nhập không quá 40 triệu đồng/tháng(thậm chí thời gian tới nâng lên 50 triệu đồng) cho hai vợ chồng hiện nay đang bộc lộ nhiều bất cập và vô tình loại bỏ chính những người thực sự cần hỗ trợ. Thứ nhất, cách xác định thu nhập cứng theo ngưỡng tuyệt đối là chưa phản ánh đúng bản chất đời sống kinh tế của người dân. Thu nhập của nhiều gia đình không ổn định theo tháng. Có những người làm công ăn lương chính thức dưới mức quy định, nhưng vì áp lực chi phí, họ buộc phải làm thêm ngoài giờ để trang trải cuộc sống. Việc này khiến tổng thu nhập có tháng vượt ngưỡng, dù thực tế mức sống không hề "dư dả". Nếu chỉ nhìn vào con số thu nhập mà không xét đến chi phí sinh hoạt, chính sách sẽ đánh đồng những người "vừa đủ sống" với người có điều kiện khá giả. Thứ hai, chi phí sinh hoạt tại các đô thị lớn hiện nay là gánh nặng rất lớn. Một gia đình 4 người với hai con nhỏ phải chi trả tiền thuê nhà, ăn uống, học hành, y tế… thì việc tiết kiệm được khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng đã là nỗ lực đáng kể. Với tốc độ tăng giá bất động sản hiện nay, khoản tích lũy này gần như không đủ để tiếp cận nhà ở thương mại trong tương lai gần. Nếu tiếp tục bị loại khỏi nhà ở xã hội chỉ vì "vượt trần thu nhập", họ rơi vào tình trạng "lưng chừng": không đủ nghèo để được hỗ trợ, nhưng cũng không đủ giàu để tự mua nhà. Thứ ba, chính sách hiện tại vô tình khuyến khích hành vi "lách luật" hoặc khai báo không trung thực về thu nhập. Thay vì tạo ra rào cản về thu nhập, Nhà nước nên tập trung vào mục tiêu cốt lõi: bảo đảm nhà ở phục vụ đúng nhu cầu ở thực, không bị lợi dụng để đầu cơ trục lợi. Vì vậy, tôi cho rằng, cần xem xét điều chỉnh theo hướng linh hoạt và thực tế hơn. Một giải pháp hợp lý là mở rộng đối tượng được mua nhà ở xã hội, không siết chặt bằng ngưỡng thu nhập cứng, mà chuyển sang kiểm soát chặt chẽ mục đích sử dụng, như: cần áp dụng các quy định nghiêm ngặt về thời gian sở hữu tối thiểu, hạn chế chuyển nhượng, và xử phạt mạnh các trường hợp mua đi bán lại vì mục đích đầu cơ. Đồng thời, có thể kết hợp đánh giá khả năng tài chính dựa trên tổng thể chi tiêu, số người phụ thuộc và điều kiện sống thực tế, thay vì chỉ dựa vào thu nhập danh nghĩa. Một chính sách hiệu quả không chỉ nằm ở việc "lọc đúng người", mà còn phải tạo cơ hội công bằng cho những người đang nỗ lực vươn lên. Chỉ khi đó, nhà ở xã hội mới thực sự trở thành công cụ an sinh đúng nghĩa, giúp người lao động an cư và yên tâm phát triển cuộc sống.