Xây dựng - Nông nghiệp - Môi trường

Hỏi: Giám sát lắp đặt thiết bị công nghệ không yêu cầu chứng chỉ hành nghề

Đặng Văn Hội - 08:01 09/08/2026

Chi tiết câu hỏi

Tôi là kỹ sư cơ khí, có 15 năm kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực cơ điện và thi công lắp đặt thiết bị cơ khí cho các dự án công nghiệp quy mô lớn. Trong quá trình công tác, tôi đã trực tiếp tham gia nhiều dự án trọng điểm. Gần đây, tôi đảm nhiệm công tác tư vấn phần cơ, đặc biệt liên quan đến lắp đặt thiết bị cơ khí trong nhà máy. Tuy nhiên, hiện nay khi thực hiện thủ tục xin cấp chứng chỉ hành nghề giám sát lắp đặt thiết bị cơ điện công trình công nghiệp, tôi gặp vướng mắc lớn là bằng cấp chuyên ngành kỹ sư cơ khí chế tạo máy không được xem là phù hợp để cấp chứng chỉ, trong khi yêu cầu lại nghiêng về chuyên ngành kỹ sư nhiệt hoặc các chuyên ngành khác. Tôi nhận thấy quy định này chưa phản ánh đúng thực tiễn ngành nghề và năng lực chuyên môn thực tế của người hành nghề, vì công tác giám sát lắp đặt thiết bị cơ điện trong nhà máy, đặc biệt phần cơ khí, đòi hỏi kinh nghiệm thực tế thi công, hiểu biết về thiết bị, kết cấu, lắp đặt, nghiệm thu và vận hành hơn là chỉ dựa trên tên gọi chuyên ngành bằng cấp. Kỹ sư cơ khí chế tạo máy là lực lượng trực tiếp tham gia sâu nhất trong quá trình thi công, lắp đặt và giám sát phần cơ khí tại các nhà máy công nghiệp lớn. Nếu áp dụng máy móc theo tên chuyên ngành đào tạo, nhiều kỹ sư có năng lực và kinh nghiệm thực tế lâu năm sẽ bị loại khỏi phạm vi hành nghề, gây lãng phí nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc yêu cầu người đã có hơn 10-15 năm kinh nghiệm thực tế phải quay lại học thêm một bằng đại học khác chỉ để phù hợp về tên gọi chuyên ngành là chưa hợp lý, tạo thêm thủ tục hành chính không cần thiết, tăng chi phí xã hội và không phản ánh đúng năng lực chuyên môn thực tế. Vì vậy, tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét mở rộng phạm vi chuyên ngành được công nhận phù hợp đối với chứng chỉ hành nghề giám sát lắp đặt thiết bị cơ điện công trình công nghiệp, bao gồm cả kỹ sư cơ khí chế tạo máy. Đánh giá năng lực hành nghề dựa trên kinh nghiệm thực tế, hồ sơ dự án đã tham gia và năng lực chuyên môn thay vì chỉ căn cứ cứng nhắc vào tên gọi chuyên ngành trên văn bằng. Có hướng dẫn rõ ràng, phù hợp với thực tiễn ngành công nghiệp để tránh gây khó khăn cho đội ngũ kỹ sư đã có nhiều năm cống hiến trong lĩnh vực này. Theo tôi việc điều chỉnh theo hướng thực tiễn và hợp lý sẽ góp phần giảm bớt thủ tục hành chính không cần thiết, tận dụng hiệu quả nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao và hỗ trợ sự phát triển bền vững của ngành xây dựng công nghiệp tại Việt Nam.

Trả lời

Bộ Xây dựng trả lời vấn đề này như sau:

Theo quy định tại khoản 24 Điều 3 Luật Xây dựng năm 2025 thì "Thiết bị công nghệ là thiết bị nằm trong dây chuyền công nghệ được lắp đặt vào công trình xây dựng theo thiết kế công nghệ".

Theo đó, các thiết bị công nghệ phục vụ công trình công nghiệp, dầu khí, hóa chất... thuộc loại thiết bị công nghệ được lắp đặt vào công trình xây dựng theo thiết kế công nghệ.

Công việc giám sát lắp đặt thiết bị công nghệ theo quy định nêu trên không thuộc phạm vi quy định tại khoản 1 Điều 88 Luật Xây dựng năm 2025, do đó, giám sát lắp đặt các nội dung này không yêu cầu phải có chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng.