Tài chính – Ngân hàng – Công Thương

Hỏi: Khai thác cát lòng sông có phải nộp thuế sử dụng đất?

Nguyễn Chiêm Thành Nghĩa - 08:02 30/10/2026

Chi tiết câu hỏi

Công ty tôi đang thực hiện khai thác mỏ cát lòng sông nhằm phục vụ thi công các dự án đường cao tốc. Theo điểm c khoản 2 Điều 2 Nghị định số 53/2011/NĐ-CP quy định về đối tượng chịu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, đất để khai thác khoáng sản, đất làm mặt bằng chế biến khoáng sản thuộc đối tượng chịu thuế, "trừ trường hợp khai thác khoáng sản mà không ảnh hưởng đến lớp đất mặt hoặc mặt đất". Đối với trường hợp của công ty tôi, khu vực được cơ quan có thẩm quyền cấp phép khai thác là khu vực lòng sông và mặt nước. Hoạt động khai thác cát được thực hiện bằng phương thức hút cát trực tiếp dưới lòng sông theo đúng giấy phép và phương án khai thác đã được phê duyệt. Vị trí khai thác nằm hoàn toàn dưới lòng sông, không thực hiện việc đào, bới, san lấp hay sử dụng lớp đất mặt trên bờ. Xin hỏi, với đặc thù hoạt động khai thác cát lòng sông như trên (không tác động đến lớp đất mặt hoặc mặt đất trên bờ), công ty tôi có phải kê khai và nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hay không?

Trả lời

Thuế thành phố Hà Nội trả lời vấn đề này như sau:

Tại điểm đ, điểm i khoản 3 Điều 9; Điều 10; điểm b khoản 2 Điều 205 và khoản 1 Điều 215 Luật Đất đai năm 2024 quy định:

"Điều 9. Phân loại đất

… 3. Nhóm đất phi nông nghiệp bao gồm các loại đất sau đây:

… đ) Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, gồm: đất khu công nghiệp, cụm công nghiệp; đất thương mại, dịch vụ; đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp: đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản;

i) Đất có mặt nước chuyên dùng;

Điều 10. Xác định loại đất

1. Việc xác định loại đất dựa trên một trong các căn cứ sau đây:

a) Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất;

b) Giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 của Luật này đối với trường hợp chưa được cấp Giấy chứng nhận quy định tại điểm a khoản này;

c) Quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với trường hợp chưa được cấp Giấy chứng nhận quy định tại điểm a khoản này.

2. Đối với trường hợp không có giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều này và trường hợp loại đất xác định trên giấy tờ đã cấp khác với phân loại đất theo quy định của Luật này hoặc khác với hiện trạng sử dụng đất thì việc xác định loại đất thực hiện theo quy định của Chính phủ.

Điều 205. Đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản

… 2. Việc sử dụng đất cho hoạt động khoáng sản thực hiện theo các quy định sau đây:

… b) Có quyết định cho thuê đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để khai thác khoáng sản hoặc sử dụng cho các công trình phụ trợ phục vụ hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản. Trường hợp khai thác khoáng sản mà không sử dụng lớp đất mặt, không ảnh hưởng đến việc sử dụng mặt đất thì không phải thuê đất;

Điều 215. Đất có mặt nước chuyên dùng và đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối

1. Đất có mặt nước chuyên dùng là đất có mặt nước của các đối tượng thủy văn dạng ao, hồ, đầm, phá đã được xác định mục đích sử dụng mà không phải mục đích nuôi trồng thủy sản".

Theo quy định tại các văn bản hướng dẫn Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, tại điểm c khoản 2, khoản 3 Điều 2 và khoản 4 Điều 3 Nghị định số 53/2011/NĐ-CP ngày 1/7/2011 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp quy định:

"Điều 2. Đối tượng chịu thuế

… 2. Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp quy định tại khoản 2 Điều 2 Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, gồm:

… c) Đất để khai thác khoáng sản, đất làm mặt bằng chế biến khoáng sản, trừ trường hợp khai thác khoáng sản mà không ảnh hưởng đến lớp đất mặt hoặc mặt đất;

3. Đất phi nông nghiệp quy định tại Điều 3 Nghị định này được các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng vào mục đích kinh doanh.

Điều 3. Đối tượng không chịu thuế

Đất phi nông nghiệp sử dụng không vào mục đích kinh doanh quy định tại Điều 3 Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp thuộc đối tượng không chịu thuế, cụ thể:

… 4. Đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối và mặt nước chuyên dùng".

Căn cứ quy định và hướng dẫn trên, công ty căn cứ hồ sơ, quyết định thuê đất (nếu có) để kê khai, nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp theo quy định.