Xây dựng - Nông nghiệp - Môi trường

Hỏi: Quy định cấp Giấy chứng nhận lần đầu đối với đất sử dụng ổn định

Minh Đức - 10:04 19/08/2026

Chi tiết câu hỏi

Theo hồ sơ địa chính, nguồn gốc ban đầu là thửa đất chung của gia đình gồm 2 thửa liền kề, trong đó có thửa đất thổ cư và thửa đất ao. Năm 2011, các thành viên trong gia đình có giấy viết tay phân chia sử dụng đất, có xác nhận của trưởng thôn. Bản đồ năm 1990 thể hiện đất thổ cư và đất ao. Bản đồ và sổ mục kê năm 2000, 2002 thể hiện đất thổ cư nhưng chưa thể hiện tên người sử dụng đất. Hồ sơ bản đồ, sổ mục kê VLAP thể hiện tên người sử dụng đất và loại đất ODT. Trích lục bản đồ địa chính năm 2026 thể hiện loại đất ONT theo sổ mục kê năm 2014 và có tên người sử dụng đất trong hồ sơ địa chính. Tuy nhiên, năm 2026 UBND cấp xã xác định nguồn gốc đất từ năm 1990 là đất ao/đất nông nghiệp. Tôi xin hỏi, trường hợp trên có thuộc diện được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu theo Điều 137 hoặc Điều 138 Luật Đất đai 2024 hay không? Trường hợp chỉ một hộ gia đình có nhu cầu xin cấp Giấy chứng nhận riêng lần đầu đối với phần diện tích đang sử dụng thực tế thì có được xem xét giải quyết hay không? Khi xem xét cấp Giấy chứng nhận thì cơ quan có thẩm quyền căn cứ vào loại đất ONT/ODT trong hồ sơ địa chính hiện hành hay căn cứ vào nguồn gốc đất ao/nông nghiệp năm 1990? Nếu phát sinh nghĩa vụ tài chính thì hộ gia đình có được xem xét ghi nợ tiền sử dụng đất hay không?

Trả lời

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:

Nội dung phản ánh của ông là vụ việc cụ thể và cần căn cứ vào hồ sơ lưu trữ, các quy định cụ thể của địa phương đã ban hành theo thẩm quyền để xem xét, giải quyết. Do phản ánh không nêu có giấy tờ hay không có giấy tờ về quyền sử dụng đất nên Bộ không có cơ sở trả lời cụ thể. Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu một số nguyên tắc như sau:

Trường hợp hộ gia đình sử dụng đất ổn định có giấy tờ về quyền sử dụng đất thì thuộc trường hợp cấp Giấy chứng nhận tại Điều 137 Luật Đất đai năm 2024.

Trường hợp hộ gia đình sử dụng đất ổn định không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, không vi phạm pháp luật về đất đai, không thuộc trường hợp đất được giao không đúng thẩm quyền thì thuộc trường hợp cấp Giấy chứng nhận tại Điều 138 Luật Đất đai năm 2024.

Theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 135 Luật Đất đai năm 2024 thì Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được cấp theo từng thửa đất cho người có quyền sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất có nhu cầu và đủ điều kiện theo quy định của Luật này.

Thửa đất có nhiều người chung quyền sử dụng đất, nhiều người sở hữu chung tài sản gắn liền với đất thì cấp cho mỗi người 01 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; trường hợp những người có chung quyền sử dụng đất, chung quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất có yêu cầu thì cấp chung 01 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và trao cho người đại diện.

Xác định loại đất

Việc xác định loại đất khi xem xét cấp Giấy chứng nhận theo căn cứ sau:

Trường hợp đang sử dụng đất có giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Luật Đất đai mà loại đất trên giấy tờ khác với hiện trạng sử dụng đất thì loại đất được xác định theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP.

Trường hợp không có giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Luật Đất đai thì việc xác định loại đất căn cứ vào hiện trạng sử dụng đất để xác định loại đất quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP.

Ghi nợ tiền sử dụng đất

Theo quy định tại điểm a khoản 11 Điều 18 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP (được sửa, bổ sung tại điểm a khoản 3 Điều 3 Nghị định số 226/2025/NĐ-CP) thì đối tượng được ghi nợ tiền sử dụng đất khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu là cá nhân, hộ gia đình đang sử dụng đất có nhu cầu ghi nợ. Do đó, khi cấp Giấy chứng nhận lần đầu nếu phát sinh nghĩa vụ tài chính thì hộ gia đình được xem xét ghi nợ tiền sử dụng đất theo quy định trên.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời để ông được biết, nghiên cứu, liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được thực hiện theo quy định của pháp luật.