Hỏi: Trình tự xử lý hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất có sai lệch diện tích

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:

Về trình tự thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất, theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 121 Luật Đất đai, việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở (ONT) thuộc trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Theo Điều 227 Luật Đất đai năm 2024 quy định trình tự, thủ tục cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Trình tự chuyển mục đích sử dụng đất thực hiện theo quy định tại khoản 2, 3, 4, 6 Điều 44 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai.

Theo Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025), trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất được quy định cụ thể tại mục I phần III ban hành kèm theo Nghị định số 151/2025/NĐ-CP.

Theo quy định của pháp luật đất đai, trường hợp diện tích đất thực tế có chênh lệch so với diện tích ghi trên Giấy chứng nhận đã cấp thì phải thực hiện đo đạc, xác minh lại hiện trạng sử dụng đất để làm căn cứ giải quyết hồ sơ.

Việc chỉnh lý, cấp đổi Giấy chứng nhận là cơ sở pháp lý bắt buộc để tiếp tục giải quyết hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất. Cơ quan có thẩm quyền không được phép cho phép chuyển mục đích sử dụng đất khi diện tích, ranh giới thửa đất vẫn còn chưa thống nhất, chưa được cập nhật trên hồ sơ địa chính.

Chỉnh lý hồ sơ địa chính trước khi xét chuyển mục đích sử dụng đất

Đối với trường hợp của người dân đã phát sinh chênh lệch diện tích, quy trình xử lý đúng theo quy định bao gồm hai giai đoạn:

Xử lý, chỉnh lý hồ sơ địa chính (trước khi xét chuyển mục đích): Tiếp nhận đề nghị điều chỉnh, cấp đổi Giấy chứng nhận do sai lệch diện tích; thực hiện đo đạc lại thửa đất bằng thiết bị chuyên môn; lập biên bản xác nhận hiện trạng sử dụng đất; cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính và cấp đổi Giấy chứng nhận theo diện tích thực tế.

Sau khi đã có Giấy chứng nhận mới (hoặc được chỉnh lý), cơ quan có thẩm quyền mới tiếp tục: Thẩm định điều kiện chuyển mục đích theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; xác định nghĩa vụ tài chính; trình và ban hành Quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; chỉnh lý, cập nhật lại loại đất trong hồ sơ địa chính và Giấy chứng nhận.

Như vậy, việc hồ sơ chuyển mục đích của người dân bị tạm dừng trong thời gian xử lý chênh lệch diện tích là có cơ sở pháp lý, tuy nhiên phải được thực hiện đúng trình tự, có thời hạn và có thông báo rõ ràng cho người dân.

Về việc phải cấp giấy hẹn trả kết quả: Theo quy định về giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông, khi cơ quan tiếp nhận hồ sơ hợp lệ của người dân thì bắt buộc phải cấp giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả, trong đó ghi rõ ngày nhận hồ sơ, thành phần hồ sơ, thời gian trả kết quả và cơ quan giải quyết.

Trường hợp hồ sơ chưa đủ điều kiện tiếp nhận thì phải hướng dẫn một lần bằng văn bản cho người dân bổ sung, hoàn thiện hồ sơ. Không được để tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần, đo đạc nhiều lần nhưng không có giấy hẹn và không có văn bản giải thích chính thức về lý do chậm trễ.

Trong trường hợp không cấp giấy hẹn trả kết quả hoặc không có văn bản thông báo tình trạng hồ sơ cho người dân là chưa bảo đảm đúng quy định về cải cách thủ tục hành chính và quyền được biết thông tin của công dân.

Trường hợp hồ sơ vẫn chưa đủ điều kiện giải quyết thì phải có văn bản trả lời chính thức cho người dân, nêu rõ lý do, căn cứ pháp lý và hướng dẫn cụ thể nội dung cần thực hiện thêm, tránh kéo dài gây bức xúc, thiệt hại quyền lợi của người dân.