Hỏi: Bắt công nhân làm thêm giờ có vi phạm pháp luật không?

Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP Đà Nẵng trả lời vấn đề này như sau:

- Tại Điều 104 Bộ luật Lao động 2012 quy định về thời giờ làm việc bình thường:

“1. Thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong 01 ngày và 48 giờ trong 01 tuần.

2. Người sử dụng lao động có quyền quy định làm việc theo giờ hoặc ngày hoặc tuần; trường hợp theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong 01 ngày, nhưng không quá 48 giờ trong 01 tuần .

Nhà nước khuyến khích người sử dụng lao động thực hiện tuần làm việc 40 giờ.

3. Thời giờ làm việc không quá 06 giờ trong 01 ngày đối với những người làm các công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với Bộ Y tế ban hành.”

- Tại Điều 106 Bộ luật Lao động 2012 quy định về làm thêm giờ:

“1. Làm thêm giờ là khoảng thời gian làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường được quy định trong pháp luật, thỏa ước lao động tập thể hoặc theo nội quy lao động.

2. Người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm giờ khi đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

a) Được sự đồng ý của người lao động;

b) Bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày, trường hợp áp dụng quy định làm việc theo tuần thì tổng số giờ làm việc bình thường và số giờ làm thêm không quá 12 giờ trong 01 ngày; không quá 30 giờ trong 01 tháng và tổng số không quá 200 giờ trong 01 năm, trừ một số trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định thì được làm thêm giờ không quá 300 giờ trong 01 năm”.

Và tại Điều 110 Bộ luật Lao động  quy định nghỉ hằng tuần:

“1. Mỗi tuần, người lao động được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục. Trong trường hợp đặc biệt do chu kỳ lao động không thể nghỉ hằng tuần, thì người sử dụng lao động có trách nhiệm bảo đảm cho người lao động được nghỉ tính bình quân 01 tháng ít nhất 04 ngày.

2. Người sử dụng lao động có quyền quyết định sắp xếp ngày nghỉ hằng tuần vào ngày chủ nhật hoặc một ngày cố định khác trong tuần nhưng phải ghi vào nội quy lao động”.

Căn cứ các quy định nêu trên thì thời giờ làm việc bình thường không quá 8 giờ trong 1 ngày và 48 giờ trong 1 tuần, trường hợp theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong 1 ngày, nhưng không quá 48 giờ trong 1 tuần.Trường hợp tổ chức làm thêm giờ thì bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 1 ngày, không quá 30 giờ trong 1 tháng và tổng số không quá 200 giờ trong 1 năm, trừ một số trường hợp đặc biệt thì được làm thêm giờ không quá 300 giờ trong 1 năm.  Đồng thời mỗi tuần, người lao động được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục. Trong trường hợp đặc biệt do chu kỳ lao động không thể nghỉ hằng tuần, thì bảo đảm cho người lao động được nghỉ tính bình quân 1 tháng ít nhất 4 ngày.

Về việc tổ chức làm thêm giờ, nội dung câu hỏi bà nêu không cụ thể nên Sở không có căn cứ để trả lời công ty thực hiện có đúng quy định pháp luật lao động không. Tuy nhiên, trường hợp công ty nơi bà làm việc quy định hàng tháng chỉ nghỉ từ 1 đến 2 ngày chủ nhật là không đúng quy định tại Điều 110 Bộ luật Lao động nêu trên.

Để đảm bảo quyền lợi của mình, Sở đề nghị bà gửi đơn kiến nghị đến Ban lãnh đạo công ty để được giải quyết theo quy định pháp luật. Nếu công ty không giải quyết, bà có thể gửi đơn khiếu nại đến Thanh tra Sở Lao động -  Thương binh và Xã hội hoặc khởi kiện công ty ra Tòa án nhân dân nơi công ty đóng trụ sở hoạt động để được giải quyết.