Hỏi đáp về quyền sử dụng đất

Tôi có thửa đất nông nghiệp bám đường tỉnh, thuộc quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chung là đất ở nông thôn. Xin hỏi, giờ tôi muốn chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở nông thôn thì phần hành lang an toàn đường bộ mà không được phép chuyển mục đích là bao nhiêu mét?

Tôi có 1 mảnh đất chưa có sổ thuộc diện đất thanh lý của hạt giao thông thuộc công ty sửa chữa đường bộ, có quyết định bàn giao thanh lý đất, tài sản theo đất, có biên lai hóa đơn nộp thuế theo quy định của nhà nước. Tôi xin hỏi, hiện tại mảnh đất nêu trên có làm hồ sơ cấp bìa lần đầu được không? Quy trình, thủ tục như thế nào?

Tôi nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất bằng giấy tay từ năm 2000. Thửa đất có nguồn gốc từ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND quận cấp ngày 15/10/1998 cho ông P.V.T, trong đó mục đích sử dụng đất là đất nông nghiệp (ký hiệu DRM). Tôi xây dựng nhà ở trên thửa đất này vào tháng 12/2004 và sử dụng ổn định, phù hợp quy hoạch sử dụng đất của địa phương đến nay. Đến ngày 30/3/2016, UBND quận ban hành quyết định hủy bỏ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông P.V.T do cấp sai. Sau khi tôi nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cơ quan có thẩm quyền đã xử phạt vi phạm hành chính đối với tôi theo Nghị định số 123/2024/NĐ-CP với lý do vi phạm trong lĩnh vực đất đai và buộc nộp số lợi bất hợp pháp. Tôi xin hỏi, người sử dụng đất đã xây dựng nhà ở từ tháng 12/2004 trên thửa đất có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn hiệu lực tại thời điểm xây dựng, nhưng Giấy chứng nhận đó đến năm 2016 mới bị hủy do cấp sai, thì người đang sử dụng đất có thuộc trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai theo quy định hiện hành hay không? Trong trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người sử dụng đất trước đây đã bị hủy từ năm 2016, thì thời gian để xác định số lợi bất hợp pháp có được kéo dài sau thời điểm này hay không? Nếu có thì căn cứ pháp lý nào quy định việc xác định thời gian tính số lợi bất hợp pháp?

Gia đình tôi có một khu đất được hình thành, sử dụng qua nhiều đời, là khu đất thống nhất trong cùng một khuôn viên có tường rào. Trong quá trình sinh sống, gia đình có đào một phần diện tích để làm ao nuôi cá, phục vụ sinh hoạt. Đến khoảng năm 1960, khi Nhà nước tổ chức đo đạc, lập bản đồ lần đầu để phục vụ công tác quản lý địa giới, địa chính, đơn vị đo đạc đã tự thể hiện, tách phần đất ở và phần đất ao thành hai thửa riêng trên bản đồ, mặc dù trên thực tế hai phần đất này vẫn nằm trong cùng một khuôn viên, có cùng quá trình quản lý, sử dụng và có nguồn gốc từ một khu đất thống nhất của gia đình. Tôi xin hỏi, trường hợp nêu trên có được xác định là “đất có nguồn gốc là đất ao gắn liền đất ở do đơn vị đo đạc khi đo vẽ bản đồ địa chính trước ngày 01/7/2014 đã tự đo đạc tách thành các thửa riêng” theo điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 hay không? Tôi cũng xin được giải đáp vướng mắc liên quan trường hợp đất ao được tách thành thửa khi chia thừa kế và chuyển quyền sử dụng đất, cụ thể: Khu đất nằm trong một khuôn viên, do một chủ sử dụng, trong đó trên hồ sơ địa chính có hai thửa gồm thửa đất ao và thửa đất ở. Khi phát sinh việc chia thừa kế, Tòa án đã xác định hai thửa đất này là một khối di sản thống nhất và đưa cả hai phần đất vào việc phân chia cho các hàng thừa kế. Theo đó, ông A được chia cả phần đất ở và phần đất ao, sau đó được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất ở và đất trồng cây lâu năm. Ông B được chia phần đất ao và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với mục đích sử dụng là đất trồng cây lâu năm. Sau đó, ông B tặng cho con là ông C. Vậy, trong trường hợp này, phần đất của ông C có được xác định là “đất có nguồn gốc là đất ao gắn liền đất ở nhưng người sử dụng đất tách ra để chuyển quyền sử dụng đất” theo điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 hay không? Tôi đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường có ý kiến hướng dẫn chuyên môn cụ thể đối với hai trường hợp nêu trên, đặc biệt về cách hiểu và áp dụng các cụm từ “đất có nguồn gốc là đất ao gắn liền đất ở”, “đơn vị đo đạc tự đo đạc tách thành các thửa riêng” và “người sử dụng đất tách ra để chuyển quyền sử dụng đất” tại điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15.

Bà A đang sử dụng thửa đất số 2 có diện tích 400 m², trong đó có nhà ở và công trình phục vụ đời sống. Đất được sử dụng ổn định từ sau ngày 15/10/1993, trước ngày 1/7/2004, không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, không tranh chấp, không vi phạm pháp luật đất đai, không thuộc trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền. Bà A đề nghị cấp Giấy chứng nhận lần đầu đối với thửa đất số 2, trong đó đề nghị công nhận 300 m² đất ở và 100 m² đất trồng cây lâu năm. Theo quy định của địa phương đang áp dụng tại thời điểm nộp hồ sơ, hạn mức giao đất ở tại khu vực này là 300 m². Trước đó, năm 2007, bà A đã được cấp Giấy chứng nhận đối với thửa đất số 1, trong đó có 200 m² đất ở. Tôi xin hỏi, khi giải quyết cấp Giấy chứng nhận lần đầu cho thửa đất số 2, diện tích đất ở có được xác định riêng theo hạn mức giao đất ở của thửa đất này theo khoản 3 và khoản 7 Điều 138 Luật Đất đai năm 2024 hay không? Có phải cộng 200 m² đất ở của thửa đất số 1 đã được cấp Giấy chứng nhận năm 2007 với 300 m² đề nghị công nhận tại thửa đất số 2 để xác định diện tích trong hạn mức và vượt hạn mức hay không? Trường hợp phải cộng dồn diện tích đất ở của hai thửa, đề nghị cơ quan có thẩm quyền chỉ rõ điều, khoản và văn bản pháp luật quy định việc cộng dồn. Trường hợp không cộng dồn, toàn bộ 300 m² đất ở đề nghị công nhận tại thửa đất số 2 có được xác định là diện tích trong hạn mức giao đất ở hay không? Nghĩa vụ tài chính đối với diện tích đất ở được công nhận trong trường hợp này được xác định theo quy định nào?

Tôi xin hỏi, trình tự, thủ tục thu hồi, hủy Giấy chứng nhận đã cấp và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất sau khi thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp tại Mục 1 Chương XV.C Phần V Phụ lục I Nghị định 151/2025/NĐ-CP đã bị hết hiệu lực bởi tiết e1 điểm e khoản 3 Điều 16 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP thì giờ thực hiện theo trình tự nào?

Ông Vũ Hải Nam (TPHCM) hỏi, căn cứ pháp lý nào để chỉnh lý bản đồ địa chính từ 1 thửa A (ở tờ bản đồ lập năm 1991) thành 2 thửa B, C nằm trong thửa A (ở tờ bản đồ địa chính lập năm 2005) trong khi thửa A chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất?

Tôi có thửa đất trồng cây lâu năm đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Thửa đất tiếp giáp đường giao thông nhưng không thuộc khu dân cư. Theo quy hoạch sử dụng đất huyện (cũ) được phê duyệt ngày 31/12/2021 (còn hiệu lực) là đất ở tại nông thôn. Theo quy hoạch chung xây dựng xã (cũ) được phê duyệt ngày 27/2/2025 (còn hiệu lực) là đất sử dụng hỗn hợp. Xin hỏi, tôi có được chuyển mục đích sử dụng từ đất trồng cây lâu năm sang đất ở tại nông thôn hay không?

Thửa đất của tôi được cấp năm 1990, diện tích: 500 m2, mục đích sử dụng: đất khu dân cư, thời hạn sử dụng: lâu dài. Năm 2018, tôi được cấp lại một Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gồm 350 m2 đất ở và 150 m2 đất trồng cây lâu năm (nguồn gốc công nhận quyền sử dụng đất như giao đất có thu tiền sử dụng đất 350 m2; giao đất không thu tiền sử dụng đất 150 m2). Tôi xin hỏi, thửa đất trên có được tính là đất nông nghiệp gắn liền đất ở khi công nhận quyền sử dụng đất không?

Tôi có 200 m2 đất, trong Giấy chứng nhận ghi 50 m2 đất ở tại đô thị, 150 m2 đất trồng cây. Nay nhà tôi có nhu cầu chuyển 100 m2 sang đất ở (phù hợp quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất). Một phần đất trong 100 m2 đó ông đã xây nhà. Theo trả lời của Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường, đất trồng cây xây dựng nhà không được phép chuyển mục đích cho dù đất phù hợp sử dụng đất ở. Tôi xin hỏi, điều khoản nào trong Luật Đất đai quy định có nhà trên đất trồng cây không được chuyển mục đích? Giờ nhà tôi muốn chuyển mục đích và giữ nguyên nhà thì có được không (chịu phạt hành chính sai quy định)?

Năm 2022, tôi được bố tặng cho một thửa đất và đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Năm 2026, gia đình tôi tình cờ phát hiện thửa đất trong sổ đỏ bị sai số thửa và lần lại thì phát hiện thêm thửa đất ấy trong lần kê khai để làm lại Giấy chứng nhận của bố tôi vào năm 2000 cũng bị sai so với hồ sơ gốc, dẫn tới khi tặng cho tôi bị sai số thửa (hồ sơ gốc được cấp năm 1958). Tôi xin hỏi, trong trường hợp này gia đình tôi có đủ điều kiện làm hồ sơ đính chính thửa đất không (vì còn hồ sơ gốc năm 1958 thể hiện đúng thửa đất mà gia đình tôi đang canh tác ổn định từ đó đến nay)? Quy trình và hồ sơ thực hiện như thế nào? Cơ quan nào chịu trách nhiệm?