Hỏi đáp về quyền sử dụng đất

Năm 1995, UBND xã bán trái thẩm quyền mảnh đất 574 m2, có biên bản giao đất và phiếu thu tiền (đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính). Hiện trạng tôi đã xây dựng công trình nhà ở trên một nửa mảnh đất. Xin hỏi, tôi có được cấp toàn bộ diện tích 574 m2 là đất ở không và có phải nộp tiền hay không?

Ngày 30/9/2004, UBND thành phố đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho hộ bà Đinh Thị Oanh. Nay, bà Đinh Thị Kim Oanh đề nghị được đính chính Giấy chứng nhận đã cấp về thông tin người sử dụng đất từ "hộ bà Đinh Thị Oanh" thành "Đinh Thị Kim Oanh". Bà Oanh cung cấp Giấy chứng nhận mang tên Đinh Thị Oanh và Căn cước công dân của bà Đinh Thị Kim Oanh. Ngoài ra, bà Oanh không cung cấp được giấy tờ chứng minh sai sót thông tin của người được cấp Giấy chứng nhận so với thông tin tại thời điểm đề nghị đính chính hoặc sai sót thông tin về thửa đất, tài sản gắn liền với đất so với thông tin trên Giấy chứng nhận đã cấp. UBND phường đã thông báo cho Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai chuyển hồ sơ cấp Giấy chứng nhận đến cơ quan có chức năng quản lý đất đai nhưng Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai trả lời không tìm thấy hồ sơ cấp Giấy chứng nhận nêu trên. Theo quy định tại mục 2, mục 3 phần XIV của phần C thuộc Phần V Phụ lục I kèm theo Nghị định số 151/2025/NĐ-CP, việc người sử dụng đất không cung cấp được giấy tờ chứng minh sai sót thông tin của người được cấp Giấy chứng nhận so với thông tin tại thời điểm đề nghị đính chính hoặc sai sót thông tin về thửa đất, tài sản gắn liền với đất so với thông tin trên Giấy chứng nhận đã cấp; không có hồ sơ cấp Giấy chứng nhận đã cấp để kiểm tra hồ sơ, lập biên bản kết luận về nội dung và nguyên nhân sai sót thì không có cơ sở để đính chính Giấy chứng nhận đã cấp. Tôi xin hỏi, đối với trường hợp này thì hướng giải quyết như thế nào theo quy định?

Năm 2002, gia đình tôi mua một mảnh đất trồng cây lâu năm bằng giấy viết tay. Nguồn gốc đất như sau: Năm 1988, UBND xã giao đất cho ông A theo Bản hợp đồng giao nhận đất hoang để sản xuất nông nghiệp, thời hạn sử dụng đất lâu dài. Khi nhà nước xây dựng công trình thủy lợi một phần trên thửa đất, ông A có nhận được đền bù từ Sở Nông nghiệp TPHCM. Tháng 1/2002, ông A bán một phần thửa đất cho ông B. Tháng 4/2002, ông B bán một phần thửa đất cho tôi. Năm 2014, UBND huyện gửi thư mời tôi lên nộp hồ sơ để xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Gần đây, tôi biết được cả khu đất bao gồm đất nhà tôi và những người xung quanh được ghi trong bản đồ địa chính là đất công theo công văn năm 2015. Tôi lên UBND xã hỏi thì cán bộ tiếp dân cho biết, hiện tại đang chờ nhà nước rà soát để xem xét phần nào là đất công, phần nào là đất tư thì sẽ được cấp Giấy. Tôi được biết, đất giao không đúng thẩm quyền vẫn được cấp cấp Giấy chứng nhận theo quy định tại Điều 23 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP. Tôi xin hỏi, thửa đất trên đã được giao vào năm 1988 thì sao lại vẫn xét là đất công? Việc rà soát đất công có bao gồm mục đích xác định ranh giới giữa phần đất công và tư hay không?

Sau khi đo đạc lại diện tích đất nhà tôi tăng thêm 18 m2 so với Giấy chứng nhận cũ. Nguyên nhân tăng được UBND phường xác nhận là do đo đạc tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận tính toán bị sai số. Tôi xin hỏi, tôi cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì gia đình tôi có phải đóng tiền thuế không?

Gia đình tôi được UBND xã cấp cho lô đất từ trước năm 1993, có đóng thuế hằng năm đầy đủ, đến khi nhà nước không thu thuế nữa thì ngưng nộp nhưng gia đình vẫn sử dụng để trồng rau. Năm 2018, gia đình tôi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên do không kiểm tra kỹ nên gia đình không biết diện tích trong Giấy chứng nhận ít hơn diện tích đất thực tế. Đến nay, gia đình tôi muốn xây nhà thì mới biết không đủ đất để xây dựng. Hiện tại, các thửa liền kề với đất của gia đình tôi đều không có tranh chấp, gia đình đến UBND xã để làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận lần đầu cho phần đất thiếu nhưng không được cán bộ hướng dẫn tiếp nhận thủ tục làm hồ sơ với lý do, đang giải quyết các vấn đề tồn đọng nên chưa giải quyết việc cấp sổ lần đầu. Tôi xin hỏi, trường hợp của gia đình tôi có đủ điều kiện để xin cấp Giấy chứng nhận lần đầu không? Nếu được thì cần làm thế nào để sớm được hoàn thành?

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND huyện cấp cho hộ ông Nguyễn Văn A, gồm các thành viên: ông Nguyễn Văn A, bà Lê Thị B, ông Nguyễn Văn C và ông Nguyễn Văn D. Theo quy định mới, khi cấp Giấy chứng nhận sẽ không còn ghi tên “hộ” mà chỉ ghi tên người đại diện hoặc những người có chung quyền sử dụng đất. Vì vậy, khi thực hiện thủ tục cấp đổi Giấy chứng nhận, các thành viên trong hộ ông Nguyễn Văn A thống nhất để ông C và ông D đại diện đứng tên. Căn cứ khoản 4 Điều 256 Luật Đất đai năm 2024, việc cấp đổi Giấy chứng nhận đối với các thành viên có chung quyền sử dụng đất của hộ gia đình do các thành viên tự thỏa thuận và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật. Quy định này không yêu cầu phải có giấy tờ của cơ quan có thẩm quyền xác nhận số thành viên hộ gia đình tại thời điểm được giao đất, cho thuê đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất. Tôi xin hỏi, vậy việc thay đổi người đại diện trong Giấy chứng nhận cần có văn bản thỏa thuận giữa các thành viên của hộ gia đình được cơ quan có thẩm quyền xác nhận không, hay đơn đăng ký biến động thể hiện nội dung ông C và D đứng đại diện cho thành viên còn lại? Trường hợp Giấy chứng nhận nêu trên nếu hộ gia đình có nhu cầu cấp mỗi thành viên một Giấy có được không?

Tôi có nhu cầu nhận chuyển nhượng 1 lô đất ở tại khu dân cư thuộc huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận (cũ). Lô đất ở này đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Chủ đất cũ mua lô đất này thông qua hình thức trúng đấu giá do UBND huyện (cũ) bán. Tuy nhiên, qua rà soát thì Sở Tài nguyên và Môi trường trước đây có công văn trả lời, do chưa hoàn tất công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng nên UBND tỉnh (cũ) vẫn chưa giao đất cho UBND huyện (cũ) thực hiện. Tôi xin hỏi, theo Luật Đất đai, việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở tại khu dân cư nêu trên khi chưa được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giao đất có đúng quy định pháp luật không? Quyền lợi của tôi có được bảo đảm khi nhận chuyển nhượng lại lô đất trên không?

Tôi xin hỏi, thửa đất nông nghiệp tiếp giáp với kênh thủy lợi thì có được chuyển mục đích sang đất ở hay không? Hạn mức tách thửa là đủ điều kiện, như vậy có được tách thửa hay không, hay phải định vị trên sơ đồ?

Bố mẹ tôi là người sử dụng thửa đất diện tích 2.820 m², có nguồn gốc do UBND huyện (trước đây) giao cho bố mẹ tôi theo chính sách giao ruộng đất cho nông dân canh tác và đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 9/11/2001. Do khu đất nằm trong vùng đồng trũng, canh tác lúa kém hiệu quả, vào khoảng năm 2001, UBND xã đã hướng dẫn bố mẹ tôi chuyển sang mô hình đa canh vườn-ao-chuồng (VAC), phù hợp với Nghị quyết số 03/NQ-TU ngày 21/5/2001 của Tỉnh ủy về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Thực hiện chủ trương này, bố mẹ tôi đã được các cấp có thẩm quyền hướng dẫn cải tạo đất, xây dựng chuồng trại, ao cá, vườn cây và một căn nhà nhỏ để thuận tiện cho sinh hoạt và sản xuất. Từ đó đến nay, bố mẹ tôi sinh sống ổn định, thực hiện đúng mô hình VAC, chưa từng nhận được văn bản nào yêu cầu chấm dứt mô hình hoặc xác định việc xây dựng là sai phạm. Tôi hiểu rằng việc chuyển đổi từ đất trồng lúa sang mô hình VAC năm 2001 là được thực hiện theo chủ trương và hướng dẫn của cấp có thẩm quyền, phù hợp với chính sách của tỉnh thời điểm đó. Do đó, thửa đất hiện nay được coi là đất sản xuất nông nghiệp tổng hợp (đa canh), trong đó có phần đất xây dựng công trình, nhà ở phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Xin hỏi, cách hiểu này có đúng với quy định hiện hành hay không? Về quyền được bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất, trong trường hợp Nhà nước có chủ trương thu hồi đất để thực hiện dự án tái định cư, tôi đề nghị được làm rõ: Phương án bồi thường có được tính theo thực tế hiện trạng sử dụng đất (đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất chăn nuôi, phần công trình, nhà ở gắn liền với đất) không? Bố mẹ tôi có được bồi thường toàn bộ tài sản, hoa màu, vật nuôi trên đất theo quy định hiện hành hay không? Hiện nay, bố mẹ tôi đều đã gần 70 tuổi, không còn chỗ ở nào khác ngoài căn nhà nhỏ trên thửa đất này. Nếu dự án tái định cư được triển khai tại khu vực này, xin hỏi, bố mẹ tôi có được xem xét hỗ trợ tái định cư tại chính dự án, để tiếp tục ổn định cuộc sống tại địa phương hay không? Tôi được biết, Chính phủ mới đây đã ban hành Nghị quyết số 339/NQ-CP về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, trong đó có nhiều nội dung liên quan đến quy định mới về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; nguyên tắc định giá đất, thời điểm thu thập thông tin, phương pháp định giá; bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất... Với trường hợp cụ thể của bố mẹ tôi như đã trình bày ở trên, Nghị quyết số 339/NQ-CP và các quy định mới của Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ có ảnh hưởng cụ thể như thế nào đến phương án bồi thường tái định cư của bố mẹ tôi, đặc biệt là việc xác định loại đất và giá trị bồi thường khi thu hồi; quyền được bố trí tái định cư tại chỗ; các chính sách hỗ trợ đối với người cao tuổi, hộ không có nơi ở khác khi bị thu hồi đất sản xuất và nhà ở?

Gia đình tôi mua lô đất của UBND xã, được bàn giao năm 1994, có văn bản bàn giao đất, phiếu thu tiền mua đất ở, phiếu thu phí trước bạ. Mấy năm vừa qua, gia đình tôi làm đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để có thể xin cấp phép xây dựng nhà ở, tuy nhiên đều được trả lời, do thuộc trường hợp đất được xã cấp trái thẩm quyền từ năm 1993 đến năm 2014 nhưng chưa có nhà ở trên đất nên không cấp được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu. Gia đình tôi không vi phạm pháp luật, mua của chính quyền, giấy tờ đầy đủ, giờ muốn xây nhà nhưng không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để xin cấp phép xây dựng, nhưng xin cấp Giấy chứng nhận cũng không được với lý do chưa có nhà ở trên đất. Tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét hướng dẫn giải quyết trường hợp của gia đình.

Gia đình tôi khai hoang và làm nhà ở tại thửa đất ở xã Điện Bàn Tây, TP. Đà Nẵng từ năm 1996 đến nay (có xác nhận của trưởng thôn), nhưng chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Gia đình tôi đang làm hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, nhưng qua rà soát kiểm tra của UBND xã thì thửa đất của hộ tôi đang sử dụng ổn định từ đó đến nay thuộc thửa đất công ích của nhà nước. Xin hỏi, gia đình tôi có được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không?