Câu hỏi thường gặp về BHXH

Tôi đóng BHXH được 6 năm 3 tháng, do điều kiện gia đình nên tôi xin nghỉ việc và được cơ quan BHXH xác nhận tổng thời gian tham gia BHXH, bảo hiểm thất nghiệp trên sổ BHXH. Đề nghị cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn tôi quy trình hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Tôi dạy học tại trường mầm non bán công từ năm 1988, đóng BHXH tự nguyện từ tháng 9/1999 đến năm 2002, đóng BHXH bắt buộc từ năm 2002 đến nay. Xin hỏi, tôi muốn nghỉ hưu trước tuổi thì cách tính lương hưu như thế nào?

Tôi đăng ký hộ kinh doanh cá thể bán hàng qua sàn thương mại điện tử, thuế được sàn đóng thay, doanh thu một tháng chỉ vài trăm nghìn đồng đến vài triệu đồng (tùy theo tháng). Tôi xin hỏi, doanh số như trên thì tôi có phải đóng BHXH không?

Tôi làm công việc buôn bán trái cây, muốn tham gia BHXH tự nguyện nhưng không biết về thủ tục. Xin hỏi, mỗi tháng tôi cần đóng bao nhiêu và được hưởng những quyền lợi gì?

Ngày 6/4/2025, tôi sinh con, theo quy định thì ngày 4/10/2025 tôi đi làm trở lại. Khi đi làm trở lại, tôi xin nghỉ dưỡng sức ngày 11 và ngày 12/10/2025. Từ ngày 18 đến ngày 20/10/2025 tôi nghỉ đợt 2. Tôi nộp đơn đến cơ quan có thẩm quyền để làm chế độ nghỉ dưỡng sức 5 ngày đủ theo số ngày tôi sinh con thường được nghỉ, nhưng tôi được BHXH thông báo không chấp nhận hồ sơ. Đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải đáp trường hợp của tôi.

Đề nghị cơ quan chức năng giải đáp một số trường hợp sau: Người lao động hết tuổi lao động (từ 60 tuổi), không đủ điều kiện hưởng lương hưu, đã được giải quyết chế độ nghỉ hưởng trợ cấp BHXH một lần trước khi Luật BHXH 2024 có hiệu lực. Hiện người lao động tiếp tục xin được làm việc, đơn vị không đóng nộp BHXH nhưng vẫn chi trả 21,5% (phần đóng nộp BHXH của đơn vị) cho người lao động. Đơn vị thực hiện như vậy có đúng không? Người lao động là nhân viên văn phòng thử việc thời gian 1 tháng hoặc 2 tháng, đơn vị không đóng BHXH cũng không chi trả 21,5% cho người lao động thì có vi phạm luật không?

Tôi sinh năm 1973, nhập ngũ ngày 4/11/1987, xuất ngũ ngày 14/12/1994 theo chế độ phục viên. Tôi làm giáo viên mầm non từ ngày 1/1/2003 đến nay, có đóng BHXH. Đề nghị cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn tôi cách được thu hồi quyết định hưởng chế độ phục viên ngày 14/12/1994 để ôtôi được cộng nối thời gian trong quân ngũ vào thời gian đóng BHXH.

Luật BHXH 2024 và Nghị định số 158/2025/NĐ-CP quy định người hoạt động không chuyên trách cấp xã phải đóng BHXH bắt buộc 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất, người sử dụng lao động phải đóng 3% vào quỹ ốm đau và thai sản, đóng 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất. Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT số 51/2024/QH15 và Nghị định số 188/2025/NĐ-CP, mức đóng BHYT của người hoạt động không chuyên trách cấp xã là 4,5% trong đó người sử dụng lao động đóng 2/3 tương đương 3% và người lao động đóng 1,5%. Căn cứ các quy định trên thì tổng mức đóng BHXH và BHYT của người hoạt động không chuyên trách là 29,5% trong đó người sử dụng lao động đóng 20% còn người lao động đóng 9,5% theo tiền lương (phụ cấp) làm căn cứ đóng. Công văn số 242/BHXH-QLT ngày 27/8/2025 của BHXH tỉnh Khánh Hòa quy định theo đúng tỷ lệ đóng như trên. Nhưng khi trừ vào phụ cấp của người hoạt động không chuyên trách thì BHXH lại hướng dẫn kế toán đơn vị trừ tổng cộng 29,5% vào phụ cấp của người hoạt động không chuyên trách với lý do theo Nghị định số 33/2023/NĐ-CP ngày 10/6/2023 của Chính phủ, tại khoản 1 Điều 34 ngân sách Trung ương khoán quỹ phụ cấp bao gồm cả hỗ trợ đóng BHXH và BHYT để chi trả hằng tháng. Do đó, phụ cấp cho người hoạt động không chuyên trách hằng tháng phải trích một khoản đóng là 29,5% trừ trực tiếp vào phụ cấp, không được cơ quan hỗ trợ. Với mức phụ cấp được Trung ương hỗ trợ 1,5% mức lương cơ sở và tỉnh hỗ trợ là 0,84% đối với người có bằng đại học trở lên thì chỉ được 5.475.600 đồng/tháng. Quy định trước đó cũng phải đóng 26,5% nhân với tiền lương làm căn cứ đóng (đối với người hoạt động không chuyên trách quy định là 1,0% tương đương 2.340.000 đồng thì phải đóng hằng tháng là 620.100 đồng. Theo quy định mới phải đóng 29,5% với tiền lương làm căn cứ đóng là 5.475.600 đồng (2,34 x 2.340.000 đồng) số tiền là 1.615.302 đồng/tháng, mức đóng gần 30%/tháng phụ cấp của người hoạt động không chuyên trách. Trong khi đó quy định của cán bộ, công chức chỉ có khoảng 9-10%/tháng. Tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền làm rõ nội dung trên để người hoạt động không chuyên trách cấp xã đang tiếp tục hỗ trợ công tác từ ngày 1/7/2025 được biết.

Tôi là giáo viên mầm non từ tháng 09/1989 đến ngày 30/8/2025. Năm 2016, tôi được truy đóng BHXH từ ngày 1/1/1995 đến ngày 31/12/2000 và được đóng BHXH từ ngày 1/1/2021. Tháng 9/2025, tôi đủ tuổi nghỉ hưu, BHXH tính lương hưu cho tôi gồm những năm truy đóng BHXH cộng 6 năm cuối. Tổng bình quân lương 6 năm truy đóng BHXH cộng 6 năm cuối chia cho 12 năm (144 tháng). Nếu tính như trên thì tôi rất thiệt thòi, lương hưu sẽ bị thấp. Tôi cho rằng, cơ quan chức năng đã hỗ trợ cho truy đóng BHXH thì nên tính lương hưu theo diện người lao động tham gia BHXH từ ngày 1/1/1995 đến ngày 31/12/2000, chỉ tính bình quân của 6 năm cuối.

Tôi đóng BHXH từ tháng 8/2018, đến tháng 8/2024 thì nghỉ việc. Tại thời điểm chốt sổ, thời gian đóng BHXH của tôi là 06 năm 04 tháng (đã từng nhận trợ cấp thai sản cho vợ). Tháng 2/2025, tôi làm việc tại một công ty khác và đóng BHXH từ tháng 4/2025 (mức đóng BHXH bằng mức đóng tháng cuối cùng ở công ty cũ). Tôi kiểm tra VssID chỉ thấy báo quá trình tham gia là 6 tháng. Xin hỏi, quá trình tham gia BHXH trước đó của tôi ở công ty cũ có bị bỏ đi không? Thủ tục để cộng nối 2 giai đoạn đóng BHXH với nhau như thế nào?

Tôi làm việc tại 2 xí nghiệp nhà nước từ năm 1987 đến tháng 5/1994. Nay 2 cơ quan đó đã giải thể, cơ quan chủ quản cũng không còn nên tôi không tìm được hồ sơ gốc về hợp đồng lao động cũng như các giấy tờ liên quan khác. Tôi chỉ có lý lịch Đảng viên và giấy tờ xác nhận tôi là người của Xí nghiệp năm 1991, 1993 có chữ ký Giám đốc và dấu của Xí nghiệp. Tôi chưa nhận khoản trợ cấp nào sau khi thôi việc ở 2 cơ quan này. Tôi xin hỏi, căn cứ điểm b khoản 4 Điều 34 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP, trường hợp của tôi có được xem xét tính hưởng BHXH thời gian trước năm 1995 không?