Bảo hiểm – Trợ cấp xã hội

Tôi là người hoạt động không chuyên trách ở thôn, thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của pháp luật. Hiện nay, cán bộ không chuyên trách ở thôn trên địa bàn tỉnh được yêu cầu phải tự đóng toàn bộ mức đóng BHXH bắt buộc là 25%. Điều 34 Luật BHXH năm 2024 quy định người sử dụng lao động hằng tháng phải đóng 3% vào quỹ ốm đau, thai sản, 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất, tổng 17%. Như vậy, người lao động đóng 8%, người sử dụng lao động đóng 17%. Khoản 4 Điều 13 Luật BHXH năm 2024 quy định người sử dụng lao động có trách nhiệm: Đóng phần BHXH thuộc trách nhiệm của mình theo Điều 34, chỉ được trích 8% từ tiền lương của người lao động để nộp cùng lúc vào quỹ BHXH. Tôi cho rằng nếu buộc người hoạt động không chuyên trách tự đóng toàn bộ BHXH thì bản chất là chuyển toàn bộ nghĩa vụ tài chính của người sử dụng lao động sang người lao động, trái với cơ chế đóng BHXH bắt buộc do Quốc hội quy định. Tôi xin hỏi, việc địa phương tôi quy định người hoạt động không chuyên trách đóng 25% BHXH có đúng không?

Bố tôi nhập ngũ tháng 12/1971, trực tiếp tham gia phục vụ cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước; tháng 9/1977, xuất ngũ, chuyển ngành về công tác tại Công ty Kiến trúc I - Tổng cục Đường sắt. Năm 1988, bố tôi được công ty cử đi lao động tại CHDC Đức. Do biến động chính trị, bố tôi cùng nhiều lao động khác được cơ quan có thẩm quyền cho phép chấm dứt hợp đồng trước thời hạn và trở về nước vào tháng 9/1990. Sau khi trở về nước, ngày 10/12/1990, Liên hiệp Đường sắt Việt Nam ban hành quyết định tiếp nhận và điều động bố tôi trở lại Công ty Kiến trúc I công tác. Tuy nhiên, do đơn vị gặp nhiều khó khăn, bố tôi không được bố trí việc làm ổn định trong thời gian dài. Sau này, khi thực hiện các thủ tục liên quan đến chế độ hưu trí, bố tôi nhiều lần liên hệ Công ty để xin xác nhận thời gian công tác nhưng đến nay mới chỉ được xác nhận là từng là công nhân của đơn vị, còn thời gian công tác cụ thể chưa được xác nhận. Xin hỏi, thời gian bố tôi tham gia quân đội, chuyển ngành công tác tại doanh nghiệp nhà nước và thời gian được cử đi lao động hợp tác tại CHDC Đức theo quyết định của cơ quan nhà nước có được xem xét là quá trình công tác, cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc để tính hưởng chế độ hưu trí hoặc các chế độ có liên quan theo quy định hiện hành hay không? Trường hợp đủ điều kiện hoặc còn thiếu hồ sơ, gia đình cần liên hệ cơ quan nào và thực hiện những thủ tục gì để được xem xét giải quyết theo đúng quy định của pháp luật? Trường hợp hồ sơ gốc về quá trình công tác tại doanh nghiệp nhà nước đã bị thất lạc hoặc đơn vị sử dụng lao động không còn lưu giữ đầy đủ hồ sơ thì có được sử dụng các quyết định tiếp nhận, quyết định trở về nước, hồ sơ quân đội và các tài liệu liên quan khác để làm căn cứ xác minh thời gian công tác nhằm giải quyết chế độ hưu trí hay không?

Tôi sinh ngày 08/9/1956, mua BHYT theo hộ gia đình thời hạn 03 tháng từ ngày 11/6/2026 đến ngày 11/9/2026. Theo Nghị quyết số 17/2026/NQ-HĐND thì tôi được hỗ trợ 100% mức mua BHYT từ ngày 01/7/2026. Vậy số tiền tôi đã mua BHYT nêu trên có được hoàn trả không? Nếu được thì thủ tục như thế nào?

Vợ chồng tôi tạm trú tại phường Yên Hòa, TP. Hà Nội, mua BHYT theo diện hộ gia đình. Bên đại lý thu BHYT cho biết, trường hợp tạm trú thì người thứ hai mua không được giảm trừ. Tôi xin hỏi, như vậy có đúng không?

Theo quy định, từ ngày 01/01/2026, chủ hộ kinh doanh có mức kê khai doanh thu hằng năm trên 01 tỷ đồng thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, doanh thu dưới 01 tỷ đồng thì không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà có thể tham gia BHXH tự nguyện. Hiện nay tôi đang được cơ quan BHXH thu và tham gia BHXH với tư cách chủ hộ kinh doanh thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Tuy nhiên, theo quy định nêu trên, tôi xác định mình không thuộc đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc do doanh thu không thuộc mức quy định. Trong thời gian tham gia BHXH bắt buộc, tôi đã đáp ứng đủ điều kiện để hưởng chế độ thai sản. Xin hỏi, nếu sau này cơ quan BHXH xác định tôi không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc thì số tiền BHXH đã đóng sẽ được xử lý như thế nào? Có được hoàn trả hoặc chuyển sang hình thức tham gia khác hay không? Đối với chế độ thai sản mà tôi đã đủ điều kiện hưởng hoặc đã được giải quyết hưởng, có bị thu hồi hoặc phải hoàn trả do việc xác định sai đối tượng tham gia BHXH bắt buộc hay không? Căn cứ pháp lý nào điều chỉnh việc xử lý đối với trường hợp tham gia BHXH không đúng đối tượng nhưng không do lỗi của người tham gia?

Đồng nghiệp của tôi là người nước ngoài, ngày 8/8/2026 chấm dứt làm việc tại Việt Nam và về nước. Đồng nghiệp của tôi muốn rút BHXH một lần và nhờ tôi làm người đại diện. Xin hỏi, tôi cần làm những thủ tục gì?

Tôi xin hỏi, trẻ dưới 6 tuổi chữa bệnh nội trú trái tuyến (không có giấy chuyển viện) được hưởng 100% hay 50% BHYT? Con tôi phải phẫu thuật tim khi mới 2 tháng tuổi ở Bệnh viện Nhi đồng 1 TPHCM, khi xuất viện được nhận 2 bảng kê chi phí điều trị: bảng kê chi phí điều trị nội trú (BHYT trả 100%) và bảng kê điều trị nội trú (thu phí) người bệnh trả 100%. Nếu tính tổng lại thì BHYT chỉ chi trả 50% trên tổng chi phí điều trị. Tôi xin hỏi như vậy có đúng không?

Bố tôi được tặng Huy chương kháng chiến hạng Nhất vào tháng 12/2001, đã nhận tiền trợ cấp một lần là 1.200.000 đồng. Bố tôi chết năm 2004, thuộc diện không có lương hưu, vậy gia đình tôi có được nhận tiền mai táng không? Nếu được thì thủ tục như thế nào?

Tôi đóng BHXH bắt buộc theo công ty từ năm 2022 đến nay, dự kiến sinh con ngày 24/02/2027. Tôi dự định chấm dứt hợp đồng lao động từ ngày 15/9/2026 (không có giấy chỉ định nghỉ dưỡng thai của bệnh viện), sau đó không tiếp tục đóng BHXH bắt buộc nữa. Xin hỏi, tôi có được hưởng chế độ thai sản không? Sau khi nghỉ việc, tháng 10/2026, tôi có được làm thủ tục để hưởng trợ cấp thất nghiệp không? Có ảnh hưởng tới chế độ thai sản không?

Tôi sinh con thứ hai ngày 25/7/2026 và đã có thời gian đóng BHXH tại đơn vị trên 2 năm. Tôi nghỉ thai sản từ ngày 01/6/2026, vậy bà có được hưởng chế độ thai sản 7 tháng theo quy định mới không? Được hưởng tiền thai sản là bao nhiêu?

Điểm b khoản 1 Điều 31 Luật BHXH năm 2024 quy định: "Tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương". Đồng thời, Nghị định số 158/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật BHXH cũng quy định các khoản bổ sung khác được trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương thuộc tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc. Trong thực tế hoạt động của ngành nhà hàng - khách sạn, phí phục vụ (Service Charge) là khoản tiền doanh nghiệp thu từ khách hàng theo chính sách giá, sau đó phân phối lại cho người lao động theo quy chế của doanh nghiệp. Khoản tiền này thường được chi trả cùng kỳ trả lương hằng tháng, liên tục trong suốt quá trình người lao động làm việc, mặc dù số tiền thực tế có thể thay đổi theo doanh thu từng tháng. Căn cứ các quy định nêu trên, tôi hiểu rằng khoản phí phục vụ (Service Charge) do doanh nghiệp thu từ khách hàng và chi trả cho người lao động theo quy chế của doanh nghiệp, nếu được trả thường xuyên, liên tục trong mỗi kỳ trả lương, mặc dù số tiền thực tế có thể thay đổi theo doanh thu từng tháng, thì vẫn được xem là khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương và thuộc tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc. Xin hỏi, tôi hiểu như vậy có đúng không?