Hỏi: Bộ ghi nhận, xem xét đề xuất của chuyên gia về quan trắc không khí

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá cao và trân trọng những nội dung kiến nghị, đề xuất của tiến sĩ Trần Thị Ngọc Lan về bổ sung ngưỡng trung bình năm thông số Benzene trong Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh và việc sử dụng phương pháp quan trắc chất lượng không khí thông qua lấy mẫu thụ động bằng bẫy khí. Các góp ý của chuyên gia là cơ sở để Bộ tiếp tục nghiên cứu, xem xét khi sửa đổi các quy định hiện hành.

Trên cơ sở các nội dung đề xuất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có một số ý kiến cụ thể như sau:

Việc rà soát, bổ sung quy định ngưỡng giới hạn và thực hiện quan trắc bắt buộc đối với thông số Benzene

QCVN 05:2023/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh được xây dựng trên cơ sở tiếp cận theo hướng dẫn và khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) về quản lý chất lượng không khí, trong đó các thông số ô nhiễm chính được quy định dựa trên mức độ ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng.

Theo hướng dẫn của WHO, việc xây dựng và triển khai các tiêu chuẩn chất lượng không khí cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, năng lực quản lý và hệ thống quan trắc của từng quốc gia, có thể áp dụng theo từng giai đoạn nhằm bảo đảm tính khả thi trong thực hiện.

Đối với thông số Benzene, WHO đã có các khuyến cáo liên quan đến tác động sức khỏe và mức độ phơi nhiễm trong tài liệu "Hướng dẫn chất lượng không khí trong nhà: các chất ô nhiễm được lựa chọn" ban hành năm 2010.

Đối với nhóm các thông số ô nhiễm độc hại, QCVN 05:2023/BTNMT quy định giá trị giới hạn trung bình thời gian ngắn (1 giờ, 8 giờ hoặc 24 giờ) nhằm đánh giá nguy cơ tác động cấp tính đối với sức khỏe con người trong trường hợp xảy ra sự cố môi trường, rò rỉ hóa chất hoặc các tình huống ô nhiễm bất thường.

Quy định này cũng được xem xét trên cơ sở điều kiện thực tế về hạ tầng kỹ thuật, năng lực của mạng lưới quan trắc chất lượng không khí xung quanh tại Việt Nam hiện nay.

Trên cơ sở ý kiến của tiến sĩ Trần Thị Ngọc Lan, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ giao cơ quan chuyên môn phối hợp với các chuyên gia, tổ chức khoa học quốc tế để đánh giá về các tác động do ô nhiễm không khí dài hạn và xem xét việc quy định ngưỡng giới hạn trung bình năm đối với thông số Benzene trong quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh.

Việc xây dựng và áp dụng các phương pháp quan trắc chất lượng không khí

Đối với thông số Benzene và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT ngày 30/6/2021 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) quy định kỹ thuật quan trắc môi trường và quản lý thông tin, dữ liệu đánh giá chất lượng môi trường đã quy định phương pháp ISO 16017-1:2000, TCVN 12247-1:2018 được nêu trong bản kiến nghị của tiến sĩ Trần Thị Ngọc Lan.

Khoản 2 Điều 3 Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT quy định: "Phương pháp tiêu chuẩn quốc tế, khu vực hoặc của quốc gia khác được chấp nhận áp dụng nếu có độ chính xác tương đương hoặc cao hơn các phương pháp tiêu chuẩn quy định tại Thông tư này".

Do đó, các phương pháp tiêu chuẩn trong bản đề xuất có thể được xem xét áp dụng nếu bảo đảm được yêu cầu về kiểm soát chất lượng và độ chính xác của kết quả đo đạc, phân tích trong quá trình thực hiện.

Đối với phương pháp TCVN 5971:1995, đây là tiêu chuẩn quốc gia được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố trên cơ sở chấp nhận tiêu chuẩn ISO 6767:1990. Qua rà soát, hiện nay tiêu chuẩn ISO 6767:1990 vẫn đang tiếp tục được Tổ chức Tiêu chuẩn quốc tế (ISO) duy trì hiệu lực sau lần rà soát gần nhất vào năm 2023.

Đối với đề xuất áp dụng phương pháp lấy mẫu thụ động bằng bẫy khí, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong việc mở rộng khả năng quan trắc chất lượng không khí tại các khu vực có mật độ điểm đo thấp hoặc chưa đủ điều kiện đầu tư hệ thống quan trắc tự động liên tục.

Tuy vậy, phương pháp này có thể chịu ảnh hưởng đáng kể bởi khí hậu nhiệt đới (nhiệt độ và độ ẩm cao), chế độ gió và điều kiện môi trường tại Việt Nam.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã giao đơn vị chuyên môn phối hợp với các chuyên gia để tiếp tục đánh giá mức độ phù hợp, độ ổn định và khả năng áp dụng thực tế khi rà soát, sửa đổi QCVN về chất lượng không khí xung quanh trong thời gian tới.