Xây dựng - Nông nghiệp - Môi trường

Theo quy định tại khoản 7 Điều 49 Luật Bảo vệ môi trường 2020 và khoản 3 Điều 168 Luật số 146/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, tôi nhận thấy quy định hiện hành chỉ nêu nội dung "tiếp nhận đăng ký môi trường", nhưng chưa quy định rõ: hình thức tiếp nhận hồ sơ; quy trình tiếp nhận; mẫu giấy tiếp nhận hoặc biên nhận; thời hạn tiếp nhận hoặc phản hồi; trách nhiệm xử lý của UBND cấp xã. Do chưa có hướng dẫn thống nhất nên hiện nay mỗi địa phương thực hiện một cách khác nhau, gây rất nhiều khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình triển khai dự án. Cụ thể: Có địa phương tiếp nhận hồ sơ rất nhanh thông qua Bộ phận Một cửa (Trung tâm Hành chính công), cấp giấy biên nhận có xác nhận của UBND ngay tại thời điểm tiếp nhận để doanh nghiệp làm căn cứ triển khai các thủ tục tiếp theo. Có địa phương chỉ thực hiện đóng dấu công văn đến mà không cấp giấy biên nhận hoặc xác nhận tình trạng xử lý hồ sơ. Có địa phương không tiếp nhận hồ sơ thông qua Bộ phận Một cửa hoặc dịch vụ công trực tuyến, mà yêu cầu doanh nghiệp nộp trực tiếp cho chuyên viên phụ trách; không có xác nhận ngày nhận hồ sơ, sau nhiều tháng vẫn không xử lý và không có phản hồi chính thức. Có địa phương sau khi chuyên viên tiếp nhận thì tổ chức kiểm tra rồi mới cấp giấy tiếp nhận. Có địa phương sau khi đã tiếp nhận hồ sơ qua Bộ phận Một cửa (văn thư UBND) thì nhiều tháng sau mới ban hành văn bản trả hồ sơ, yêu cầu chỉnh sửa rất chi tiết, kéo dài thời gian xử lý và ảnh hưởng lớn đến tiến độ triển khai dự án của doanh nghiệp. Các cơ quan ban ngành yêu cầu giấy tiếp nhận để thuận lợi cho việc xử lý hồ sơ nên doanh nghiệp phải cố gắng để có giấy biên nhận có xác nhận của UBND tiếp nhận. Tôi xin hỏi, theo quy định hiện hành, thủ tục "tiếp nhận đăng ký môi trường" đúng quy định phải được thực hiện như thế nào? Cơ quan tiếp nhận có bắt buộc phải cấp giấy tiếp nhận hoặc giấy biên nhận hồ sơ hay không? Thời hạn tiếp nhận, phản hồi hoặc trả kết quả là bao lâu? Trong trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa đúng quy định thì cơ quan tiếp nhận có phải thông báo trong thời hạn nhất định hay không? Việc kéo dài nhiều tháng mà không tiếp nhận hoặc không phản hồi hồ sơ có phù hợp với tinh thần cải cách thủ tục hành chính và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm hay không? Hiện nay đang có chủ trương cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư và triển khai dự án. Tuy nhiên, thực tế tại một số địa phương, việc tiếp nhận hồ sơ đăng ký môi trường còn thiếu thống nhất, kéo dài thời gian xử lý và phát sinh nhiều yêu cầu không cần thiết, gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động của doanh nghiệp. Tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền: có hướng dẫn thống nhất trên toàn quốc về quy trình tiếp nhận đăng ký môi trường; quy định rõ hình thức tiếp nhận, giấy biên nhận và thời hạn xử lý; tăng cường kiểm tra việc thực hiện tại cấp xã để tránh gây phiền hà, chậm trễ cho doanh nghiệp.

Đề nghị cơ quan chức năng giải đáp cho tôi một số nội dung về cách áp dụng điểm 3 (b2) mục II nội dung C Phần V Phụ lục I Nghị định số 151/2025/NĐ-CP trong việc xác định thời điểm bắt đầu sử dụng đất ổn định. Một biên lai nộp thuế nhà đất được thu (lập) tại một thời điểm, nhưng nội dung ghi nghĩa vụ thuế cho một giai đoạn nhiều năm trước đó (ví dụ: thu năm 1996, ghi nghĩa vụ thuế từ quý 2 năm 1992), thì khi xác định thời điểm bắt đầu sử dụng đất, lấy theo năm ghi nghĩa vụ thuế sớm nhất hay năm thu trên biên lai? Nguyên tắc giấy tờ hoặc thông tin có ngày, tháng, năm sử dụng đất sớm nhất được hiểu và áp dụng như thế nào đối với một biên lai thu một lần cho nhiều năm? Giấy tờ về việc thi công, xây dựng nhà ở viết tay (chỉ có chữ ký giữa các bên, không có xác nhận của cơ quan nhà nước) có được dùng làm thông tin bổ trợ để xác định thời điểm sử dụng đất hay không?

Thửa đất của gia đình tôi là đất ở đô thị, đã sử dụng ổn định từ năm 2008 đến nay. Trên đất có nhà ở đã xây dựng và sử dụng hơn 10 năm. Tuy nhiên, căn nhà hiện đã xuống cấp nghiêm trọng (không còn khả năng sửa chữa), tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho các thành viên trong gia đình. Theo thông tin từ địa phương, khu đất của gia đình tôi đã được quy hoạch là đất ở đô thị. Tuy nhiên, khi liên hệ với địa chính phường để thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tôi được thông báo hiện vẫn phải chờ cấp trên phê duyệt thì mới có thể tiến hành cấp sổ. Tình trạng nhà ở hiện nay đã quá xuống cấp, gia đình tôi không thể tiếp tục chờ đợi thêm do nhu cầu cấp thiết về chỗ ở cũng như yêu cầu bảo đảm an toàn. Xin hỏi, trong trường hợp chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng khu đất đã được quy hoạch là đất ở đô thị và gia đình đã sinh sống ổn định từ năm 2008 đến nay, tôi có được phép xây nhà mới không? Nếu được phép xây dựng thì gia đình cần thực hiện những thủ tục gì? Cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết, và hồ sơ cần chuẩn bị gồm những giấy tờ gì?

Tôi cho công ty X thuê xưởng làm dự án nhưng giấy phép đăng ký môi trường đứng tên tôi. Hiện tại, công ty X xả thải ra môi trường gây ô nhiễm môi trường. Xin hỏi, nếu cơ quan chức năng xử phạt thì sẽ xử phạt người đứng tên trên giấy phép đăng ký hay công ty xả thải?

Tôi tham gia lập dự án nâng cấp, cải tạo một số trường học trên địa bàn tỉnh. Theo khoản 3 Điều 32 và Phụ lục XVI của Văn bản hợp nhất số 49/VBHN-BTNMT ngày 17/4/2026 Nghị định quy định chi tiết một số điều Luật Bảo vệ môi trường thì hoạt động đào tạo nguồn nhân lực thuộc đối tượng không phải đăng ký môi trường. Theo tôi hiểu thì 3 khoản 1, 2, 3 Điều 32 là độc lập, tức là chỉ cần thuộc 1 trong 3 khoản thì đối tượng không phải đăng ký môi trường, không xét đồng thời. Tôi xin hỏi, vậy hoạt động đào tạo nguồn nhân lực được hiểu là gì, trường học công lập (mẫu giáo, tiểu học, THCS, THPT) có thuộc hoạt động này không và có phải đăng ký môi trường không?

Theo hồ sơ địa chính, nguồn gốc ban đầu là thửa đất chung của gia đình gồm 2 thửa liền kề, trong đó có thửa đất thổ cư và thửa đất ao. Năm 2011, các thành viên trong gia đình có giấy viết tay phân chia sử dụng đất, có xác nhận của trưởng thôn. Bản đồ năm 1990 thể hiện đất thổ cư và đất ao. Bản đồ và sổ mục kê năm 2000, 2002 thể hiện đất thổ cư nhưng chưa thể hiện tên người sử dụng đất. Hồ sơ bản đồ, sổ mục kê VLAP thể hiện tên người sử dụng đất và loại đất ODT. Trích lục bản đồ địa chính năm 2026 thể hiện loại đất ONT theo sổ mục kê năm 2014 và có tên người sử dụng đất trong hồ sơ địa chính. Tuy nhiên, năm 2026 UBND cấp xã xác định nguồn gốc đất từ năm 1990 là đất ao/đất nông nghiệp. Tôi xin hỏi, trường hợp trên có thuộc diện được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu theo Điều 137 hoặc Điều 138 Luật Đất đai 2024 hay không? Trường hợp chỉ một hộ gia đình có nhu cầu xin cấp Giấy chứng nhận riêng lần đầu đối với phần diện tích đang sử dụng thực tế thì có được xem xét giải quyết hay không? Khi xem xét cấp Giấy chứng nhận thì cơ quan có thẩm quyền căn cứ vào loại đất ONT/ODT trong hồ sơ địa chính hiện hành hay căn cứ vào nguồn gốc đất ao/nông nghiệp năm 1990? Nếu phát sinh nghĩa vụ tài chính thì hộ gia đình có được xem xét ghi nợ tiền sử dụng đất hay không?

Tôi thuộc diện 6 trong các đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội (công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp). Tôi đủ điều kiện về thu nhập, cung cấp bảng tiền công, tiền lương có xác nhận của cơ quan công tác (ngân hàng). Tuy nhiên, khi nộp hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội, bên đơn vị tiếp nhận từ chối hồ sơ, yêu cầu cung cấp sao kê tài khoản, không chấp nhận bảng tiền lương có xác nhận. Do đặc thù của ngân hàng tôi đang công tác không thể lấy sao kê từ tài khoản chi lương nên hồ sơ của tôi bị bác. Tôi xin hỏi, điều này có đúng với quy định không?

Dự án khu đô thị thuộc nhóm I đã có quyết định phê duyệt đánh giá tác động môi trường chuẩn bị thực hiện hồ sơ xin giấy phép môi trường để đi vào hoạt động. Theo quy định tại mục c phần VII phụ lục IX Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP dự án có phát sinh nước thải công nghiệp lưu lượng từ 150 m3/ngày thuộc đối tượng làm giấy phép môi trường. Tôi xin hỏi, vậy khu đô thị chủ yếu phát sinh nước thải sinh hoạt thì có phải lập giấy phép môi trường không, hay sẽ làm đăng ký môi trường cấp tỉnh?

Ông bà tôi có 1 thửa đất sử dụng ổn định từ năm 1950, ông bà chia cho 3 người con bằng miệng và đã xây 3 nhà từ năm 1995. Giờ 3 hộ gia đình của 3 người con vẫn đang sinh sống trên mảnh đất này. Tôi xin hỏi, nay gia đình tôi muốn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu thì hạn mức đất ở có được tính riêng cho từng hộ không?

Tôi xây dựng nhà ở bắt đầu từ ngày 26/4/2026, nhà được xây dựng trên đất ở do tôi đứng tên. Tôi xây dựng nhà cấp 4 có 01 tầng (01 phòng khách, 01 phòng ngủ và 01 phòng bếp). Ngày 20/5/2026, cán bộ xã đình chỉ và lập biên bản, yêu cầu phải xin giấy phép xây dựng nhà ở thì được tiếp tục xây. Tôi được biết, tôi xây dựng nhà cấp IV dưới 07 tầng ở khu vực nông thôn, không trong dự án thì không cần xin giấp phép xây dựng. Tôi xin hỏi, trường hợp như nhà tôi xây có cần xin giấy phép xây dựng hay không? Nếu có, tôi xin giấy bổ sung thì có bị phạt không?

Trong điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai năm 2024 có nêu, đất đã có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp đã quá 03 năm kể từ thời điểm có quyết định thu hồi đất mà không thực hiện. Tuy nhiên, trong thực tiễn đã xảy ra xung đột về cách hiểu, tôi xin hỏi, cụm từ "quyết định thu hồi" được hiểu là quyết định thu hồi chung cho toàn bộ các thửa đất có trong phạm vi dự án, hay quyết định thu hồi riêng cụ thể theo trình tự thu hồi, bồi thường đích danh từng thửa đất, cá nhân người sử dụng đất? Quá 03 năm không thực hiện thu hồi, cụm từ "không thực hiện" hiểu như thế nào? Chủ đầu tư thì nói đã hoàn thành 40% và hiện nay vẫn đang thực hiện chứ không phải "không thực hiện" dù chậm tiến độ 20 năm nay. Người dân nói, đến nay chưa có quyết định thu hồi cụ thể đến thửa đất của mình, chưa có phương án bồi thường thì không áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai năm 2024; còn nếu cho là đất đã có quyết định thu hồi theo "quyết định thu hồi chung" của toàn bộ dự án rồi dựa trên báo cáo tiến độ của chủ đầu tư cho là dự án đang tiếp tục thực hiện để loại bỏ trường hợp đã quá 03 năm kể từ thời điểm có quyết định thu hồi đất mà không thực hiện được quy định trong điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai năm 2024 tước đoạt quyền lợi của ngưới dân là đi ngược tinh thần tháo gỡ khó khăn vướng mắc cho người dân trong dự án treo, quyền hợp pháp cho người sử dụng đất. Tôi xin phản ánh vướng mắc phát sinh thực tiễn khi vận dụng điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai 2024 và đề nghị cơ quan chức năng xem xét điều chỉnh hoặc nếu cần, có hướng dẫn cụ thể để thống nhất vận dụng trên phạm vi cả nước.