Hỏi: Vì sao xe bán tải vẫn bị xếp là xe tải?

Việc hạn chế xe tải vào khu vực nội đô trong giờ cao điểm, giảm ùn tắc và nâng cao an toàn giao thông là chính sách hợp lý, phù hợp với điều kiện giao thông tại các đô thị lớn của Việt Nam. Tuy nhiên, có vấn đề phát sinh liên quan đến việc lưu thông đối với xe bán tải. Theo các quy định phân loại phương tiện gần đây (Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT), xe bán tải được xếp vào nhóm "ô tô tải thông dụng" dựa trên đặc điểm kết cấu. Trong thực tế sử dụng, đặc biệt với các dòng xe bán tải cao cấp như Ford Ranger Raptor, cách phân loại này chưa phản ánh đầy đủ bản chất vận hành và mục đích sử dụng, dẫn đến một số bất cập khi áp dụng các quy định giao thông (về tốc độ, làn đường, giờ hạn chế…). Các dòng xe như Ford Ranger Raptor có những đặc điểm nổi bật: Tải trọng chở hàng thực tế thấp, động cơ mạnh, khả năng tăng tốc và vận hành tương đương xe SUV, trang bị hệ thống an toàn chủ động và bị động cao, đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 5 hoặc tương đương, chủ yếu được sử dụng cho mục đích cá nhân, gia đình. Do đó, trong điều kiện vận hành thực tế những phương tiện này có hành vi giao thông gần với xe con/SUV hơn là xe tải truyền thống. Việc áp dụng các quy định dành cho xe tải đối với xe bán tải cao cấp có thể dẫn đến: chênh lệch tốc độ không hợp lý trong cùng dòng phương tiện, gia tăng nguy cơ mất an toàn khi phải di chuyển ở làn xe tải hoặc với tốc độ thấp hơn đáng kể, gây khó khăn cho người sử dụng trong việc xác định và tuân thủ quy định, tạo ra sự thiếu nhất quán trong thực thi giữa các địa phương hoặc tình huống. Đặc biệt, trong thực tế đã xuất hiện tình huống cùng một phương tiện, trước đây được hiểu và vận hành như xe con, nhưng hiện nay có thể bị áp dụng như xe tải trong một số trường hợp, trong khi chưa có hướng dẫn chuyển tiếp rõ ràng. Từ những phân tích trên, tôi đề xuất: Xem xét phân loại linh hoạt hơn đối với xe bán tải cao cấp, không nên áp dụng đồng nhất tất cả xe bán tải như xe tải. Cân nhắc thêm các yếu tố tải trọng thực tế, mục đích sử dụng, đặc điểm vận hành và mức độ ảnh hưởng giao thông. Không áp dụng máy móc quy định về tốc độ và làn đường. Đối với các dòng xe bán tải sử dụng cho mục đích cá nhân không nên mặc định áp dụng quy định như xe tải. Bổ sung hướng dẫn rõ ràng và nhất quán, làm rõ cách áp dụng trong tổ chức giao thông, có quy định chuyển tiếp đối với các phương tiện đã lưu hành. Tôi mong muốn cơ quan chức năng xem xét và có hướng dẫn cụ thể trong thời gian tới.