Xây dựng - Nông nghiệp - Môi trường

Tôi thuộc diện 6 trong các đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội (công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp). Tôi đủ điều kiện về thu nhập, cung cấp bảng tiền công, tiền lương có xác nhận của cơ quan công tác (ngân hàng). Tuy nhiên, khi nộp hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội, bên đơn vị tiếp nhận từ chối hồ sơ, yêu cầu cung cấp sao kê tài khoản, không chấp nhận bảng tiền lương có xác nhận. Do đặc thù của ngân hàng tôi đang công tác không thể lấy sao kê từ tài khoản chi lương nên hồ sơ của tôi bị bác. Tôi xin hỏi, điều này có đúng với quy định không?

Dự án khu đô thị thuộc nhóm I đã có quyết định phê duyệt đánh giá tác động môi trường chuẩn bị thực hiện hồ sơ xin giấy phép môi trường để đi vào hoạt động. Theo quy định tại mục c phần VII phụ lục IX Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP dự án có phát sinh nước thải công nghiệp lưu lượng từ 150 m3/ngày thuộc đối tượng làm giấy phép môi trường. Tôi xin hỏi, vậy khu đô thị chủ yếu phát sinh nước thải sinh hoạt thì có phải lập giấy phép môi trường không, hay sẽ làm đăng ký môi trường cấp tỉnh?

Ông bà tôi có 1 thửa đất sử dụng ổn định từ năm 1950, ông bà chia cho 3 người con bằng miệng và đã xây 3 nhà từ năm 1995. Giờ 3 hộ gia đình của 3 người con vẫn đang sinh sống trên mảnh đất này. Tôi xin hỏi, nay gia đình tôi muốn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu thì hạn mức đất ở có được tính riêng cho từng hộ không?

Tôi xây dựng nhà ở bắt đầu từ ngày 26/4/2026, nhà được xây dựng trên đất ở do tôi đứng tên. Tôi xây dựng nhà cấp 4 có 01 tầng (01 phòng khách, 01 phòng ngủ và 01 phòng bếp). Ngày 20/5/2026, cán bộ xã đình chỉ và lập biên bản, yêu cầu phải xin giấy phép xây dựng nhà ở thì được tiếp tục xây. Tôi được biết, tôi xây dựng nhà cấp IV dưới 07 tầng ở khu vực nông thôn, không trong dự án thì không cần xin giấp phép xây dựng. Tôi xin hỏi, trường hợp như nhà tôi xây có cần xin giấy phép xây dựng hay không? Nếu có, tôi xin giấy bổ sung thì có bị phạt không?

Trong điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai năm 2024 có nêu, đất đã có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp đã quá 03 năm kể từ thời điểm có quyết định thu hồi đất mà không thực hiện. Tuy nhiên, trong thực tiễn đã xảy ra xung đột về cách hiểu, tôi xin hỏi, cụm từ "quyết định thu hồi" được hiểu là quyết định thu hồi chung cho toàn bộ các thửa đất có trong phạm vi dự án, hay quyết định thu hồi riêng cụ thể theo trình tự thu hồi, bồi thường đích danh từng thửa đất, cá nhân người sử dụng đất? Quá 03 năm không thực hiện thu hồi, cụm từ "không thực hiện" hiểu như thế nào? Chủ đầu tư thì nói đã hoàn thành 40% và hiện nay vẫn đang thực hiện chứ không phải "không thực hiện" dù chậm tiến độ 20 năm nay. Người dân nói, đến nay chưa có quyết định thu hồi cụ thể đến thửa đất của mình, chưa có phương án bồi thường thì không áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai năm 2024; còn nếu cho là đất đã có quyết định thu hồi theo "quyết định thu hồi chung" của toàn bộ dự án rồi dựa trên báo cáo tiến độ của chủ đầu tư cho là dự án đang tiếp tục thực hiện để loại bỏ trường hợp đã quá 03 năm kể từ thời điểm có quyết định thu hồi đất mà không thực hiện được quy định trong điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai năm 2024 tước đoạt quyền lợi của ngưới dân là đi ngược tinh thần tháo gỡ khó khăn vướng mắc cho người dân trong dự án treo, quyền hợp pháp cho người sử dụng đất. Tôi xin phản ánh vướng mắc phát sinh thực tiễn khi vận dụng điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai 2024 và đề nghị cơ quan chức năng xem xét điều chỉnh hoặc nếu cần, có hướng dẫn cụ thể để thống nhất vận dụng trên phạm vi cả nước.

Tháng 4/2026, gia đình tôi làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng 360 m2 đất nông nghiệp sang đất ở, UBND xã đã có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất và có thông báo thuế. Tuy nhiên, hiện nay, gia đình tôi không đủ khả năng tài chính để nộp tiền sử dụng đất. Xin hỏi, tôi có thể xin hủy quyết định cho phép chuyển mục đích của xã hay không? Theo tôi tìm hiểu thì hiện nay chưa có quy định nào cho phép hủy quyết định chuyển mục đích sử dụng đất. Trường hợp của tôi có thuộc khoản 3 Điều 8 Thông tư liên tịch số 11/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-BTP-BTC-BCT-BXD-BNN&MT-KTNN-TTCP hướng dẫn việc xác định lãng phí để áp dụng trong khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các tội phạm liên quan đến lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 là giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước hay không?

Tôi đang chuẩn bị xây dựng 1 cột thu phát sóng di động (BTS). UBND xã hướng dẫn tôi thực hiện theo Nghị định số 53/2017/NĐ-CP quy định các loại giấy tờ hợp pháp về đất đai để cấp giấy phép xây dựng. Tuy nhiên, tôi được biết, theo quy định mới thì trạm viễn thông được miễn phép xây dựng trong trường hợp phù hợp với quy hoạch hạ tầng viễn thông của tỉnh. Vị trí tôi đã xin và được chấp thuận của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh. Tôi xin hỏi, tôi có phải làm đơn xin và được sự cho phép của xã không? Tôi cần thực hiện những thủ tục nào để thực hiện được việc này?

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP trong đó có cắt giảm đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường (từ phải làm đánh giá tác động môi trường xuống không phải làm đánh giá tác động môi trường). Đối với hồ sơ đã tiếp nhận, chưa có kết quả giải quyết thì áp dụng khoản 1 Điều 5 (điều khoản chuyển tiếp): Hồ sơ đề nghị giải quyết thủ tục hành chính đã được cắt giảm (không thực hiện) tại các Phụ lục ban hành kèm theo Nghị quyết này đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hoặc đã được đóng dấu bưu chính trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành thì dừng việc giải quyết thủ tục hành chính, hoàn trả hồ sơ cho cá nhân, tổ chức nếu có yêu cầu. Hiện tại, áp dụng điều khoản chuyển tiếp nêu trên trong cơ quan tôi có 02 quan điểm: Một là dừng giải quyết thủ tục hành chính đã được cắt giảm (thông báo dừng giải quyết), tổ chức, cá nhân có yêu cầu hoàn trả hồ sơ thì hoàn trả hồ sơ. Hai là, vẫn tiếp tục giải quyết thủ tục hành chính đến khi có kết quả cuối cùng. Chỉ dừng và trả hồ sơ khi có yêu cầu của tổ chức, cá nhân. Đề nghị cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn đúng để cơ quan tôi làm căn cứ thực hiện.

Năm 2004, tôi có bán cho người quen đất và nhà không có Giấy chứng nhận (nhà xây năm 1997 đã đi đăng ký đất đai năm 1997) bằng giấy viết tay. Người quen sau đó đã đi đăng ký đất đai năm 2005, 2014, hiện đang làm thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận lần đầu. Đất sử dụng ổn định không lấn chiếm hay tranh chấp. Từ đó đến nay tôi không bị lập biên bản vi phạm hành chính về đất đai. Xin hỏi, việc mua bán trên, tôi và người mua có bị phạt theo các điều 8, 10, 17, 20 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP (hay các điều khác của Nghị định này) hay không? Ngoài ra, có bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp số lợi bất hợp pháp hay không (theo khoản 2 Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012)? Và nếu có thì tính từ thời điểm nào đến thời điểm nào và công thức tính như thế nào?

Tại khoản 1 Điều 11 Thông tư số 23/2014/TT-BTNMT quy định: “1. Trường hợp trong quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, gia hạn sử dụng đất, hợp đồng hoặc văn bản nhận chuyển quyền sử dụng đất và các giấy tờ khác về quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai; giấy tờ về quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất quy định tại các điều 31, 32, 33 và 34 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP có nội dung hạn chế về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất thì ghi nội dung hạn chế theo giấy tờ đó”. Tuy nhiên, tại điểm a khoản 11 Điều 8 Thông tư số 10/2024//TT-BTNMT quy định: “11. Thông tin về hạn chế quyền sử dụng đất được thể hiện như sau: a) Nội dung thông tin về hạn chế quyền sử dụng đất thể hiện đối với các trường hợp như sau: … - Trường hợp trong quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất có nội dung hạn chế quyền sử dụng đất thì thể hiện: “Thửa đất (hoặc Thửa đất có ... m2 (nếu một phần thửa có hạn chế))... (ghi nội dung hạn chế theo giấy tờ hiện có) theo ... (ghi tên giấy tờ có nội dung hạn chế)”;”. Như vậy, theo quy định hiện hành tại Thông tư số 10/2024/TT-BTNMT thì nội dung hạn chế quyền sử dụng đất phát sinh từ hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất, như trường hợp để một phần đất để thờ cúng theo hợp đồng chuyển quyền sẽ không được ghi nhận trên Giấy chứng nhận. Nếu nội dung hạn chế này không được thể hiện trên Giấy chứng nhận thì khi thửa đất tiếp tục được chuyển nhượng hoặc thực hiện các giao dịch khác, cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận và người nhận chuyển quyền sau đó có thể không biết được sự tồn tại của thỏa thuận này, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp về sau. Tôi xin hỏi, vậy trường hợp trong hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất có thỏa thuận hạn chế quyền sử dụng đất đối với một phần diện tích đất để làm nơi thờ cúng thì có được ghi nhận trên Giấy chứng nhận hay không? Trường hợp không được ghi nhận trên Giấy chứng nhận thì việc bảo đảm thực hiện và công khai nội dung hạn chế này được thực hiện theo như thế nào để tránh phát sinh tranh chấp trong quá trình sử dụng đất và các lần chuyển quyền tiếp theo?

Tại khoản 5 Điều 6 Nghị định số 50/2026/NĐ-CP quy định việc xác định diện tích trong hạn mức giao đất ở để tính tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất theo Nghị quyết số 254/2025/QH15. Tuy nhiên, trong thực tế, có trường hợp một thửa đất được xác định theo Bảng giá đất gồm nhiều lớp giá (ví dụ: lớp 1, lớp 2, lớp 3 theo chiều sâu thửa đất; giá lớp 1 = 100% giá đất, lớp 2 = 60% giá lớp 1, lớp 3 = 60% giá lớp 2). Ví dụ cụ thể: Thửa đất có tổng diện tích 300 m²; trong đó 100 m² thuộc lớp 1, 100 m² thuộc lớp 2 và 100 m² thuộc lớp 3. Hộ gia đình được phép chuyển mục đích sử dụng toàn bộ 300 m² sang đất ở. Hạn mức giao đất ở của địa phương là 150 m². Tôi xin hỏi, diện tích 150 m² trong hạn mức giao đất ở để tính tiền sử dụng đất theo khoản 5 Điều 6 Nghị định số 50/2026/NĐ-CP được xác định theo nguyên tắc nào trong trường hợp thửa đất có nhiều lớp giá? Cụ thể có xác định phần diện tích trong hạn mức lần lượt bắt đầu từ lớp 1, hết lớp 1 mới đến lớp 2, hết lớp 2 mới đến lớp 3 hay không, hay xác định theo nguyên tắc nào khác? Tôi đề nghị được hướng dẫn cụ thể để bảo đảm việc tính tiền sử dụng đất được thực hiện thống nhất giữa các địa phương.