Tài chính – Ngân hàng – Công Thương

Căn cứ khoản 3 Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp phải bảo đảm luôn có ít nhất một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam. Trong khi đó, khoản 2 Điều 2 Luật Thuế TNCN 2025 quy định cá nhân cư trú là người có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch (hoặc 12 tháng liên tục) hoặc có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam. Tôi xin hỏi, khái niệm "cư trú tại Việt Nam" áp dụng cho người đại diện theo pháp luật trong Luật Doanh nghiệp 2020 có được hiểu đồng nhất với khái niệm "cá nhân cư trú" theo Luật Thuế TNCN 2025 hay không? Trường hợp người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là người nước ngoài thì có bắt buộc phải đáp ứng điều kiện có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch (hoặc 12 tháng liên tục) để thỏa mãn điều kiện "cư trú tại Việt Nam" theo Luật Doanh nghiệp 2020 hay không?

Năm học 2024-2025, trường THCS nơi tôi công tác có 11 lớp, được UBND huyện (sau 1/7/2025 là xã) giao 24 biên chế, trong đó 2 cán bộ quản lý, 18 giáo viên, 1 giáo viên tổng phụ trách, 3 nhân viên. Tỷ lệ giáo viên trên lớp chỉ đạt 1,64, thấp hơn định mức Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định (tối đa 1,9); nhân viên cũng thiếu 2 nên nhà trường phải thực hiện phân công giáo viên dạy tăng giờ và làm kiêm nhiệm. Tổng số tiết dạy thêm giờ trong 1 năm học là 2.211 tiết. Ngân sách của trường trong năm được cấp có thẩm quyền giao dựa trên số biên chế được cấp là 24 người, vì thế chỉ đủ chi trả tiền lương và nguồn kinh phí hoạt động chỉ đủ chi các hoạt động trong năm của nhà trường. Cuối năm học nhà trường không đủ kinh phí để chi trả chế độ thêm giờ cho giáo viên. Tôi xin hỏi, nhà trường phải làm gì để có kinh phí chi trả cho giáo viên dạy thừa giờ (đến nay đã là năm học 2026-2027). Nhà trường có sử dụng kinh phí từ nguồn cấp bù học phí của trường để chi trả được không?

Tôi là cá nhân trực tiếp khai thuế đối với hoạt động cho thuê nhà. Tổng doanh thu cho thuê nhà theo hợp đồng trong năm 2026 là 960 triệu đồng và không có hoạt động cho thuê nào khác. Ngày 1/2/2026, tôi đã nộp tờ khai mẫu số 01/TTS cho kỳ thanh toán từ ngày 1/1/2026 đến ngày 30/6/2026 với doanh thu 480 triệu đồng, đồng thời nộp đủ số tiền thuế 35,5 triệu đồng (gồm 24 triệu đồng thuế GTGT và 11,5 triệu đồng thuế TNCN). Ngày 29/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 141/2026/NĐ-CP nâng mức doanh thu không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN lên 1 tỷ đồng/năm, áp dụng từ ngày 1/1/2026. Mặc dù theo quy định, số thuế 35,5 triệu đồng đã nộp thuộc diện được xử lý bù trừ hoặc hoàn trả, nhưng khi tra cứu trên hệ thống eTax, hệ thống vẫn chưa hiển thị số nộp thừa, Xin hỏi, tôi có bắt buộc phải nộp tờ khai bổ sung lần 2 trên mẫu số 01/TTS để điều chỉnh doanh thu tính thuế, thuế GTGT và thuế TNCN của kỳ này về 0 thì hệ thống mới ghi nhận số nộp thừa hay không? Về quy định tại khoản 2 Điều 8 Thông tư số 18/2026/TT-BTC (nội dung quy định trường hợp đã kê khai, nộp thuế theo Thông tư số 40/2021/TT-BTC thì không điều chỉnh lại), quy định này có áp dụng cho trường hợp của tôi hay không? Nếu có, tôi phải thực hiện thủ tục gì để số thuế đã nộp được ghi nhận là nộp thừa? Trường hợp phải khai bổ sung, hệ thống eTax hiện nay còn cho phép khai bổ sung trên mẫu số 01/TTS cũ hay tôi phải chuyển sang kê khai theo mẫu số 01/BĐS mới? Trường hợp bắt buộc phải nộp hồ sơ trực tiếp, hồ sơ đề nghị hoàn thuế gồm những giấy tờ gì? Thời điểm tôi được nộp văn bản đề nghị hoàn thuế là ngay bây giờ hay phải chờ đến khi kết thúc kỳ thanh toán còn lại từ ngày 1/7/2026 đến ngày 31/12/2026 (hạn nộp đến 31/1/2027)? Thời gian giải quyết thủ tục hoàn thuế là bao lâu?

Trong quá trình kiểm tra thông tin cá nhân, tôi phát hiện một công ty cổ phần đã thực hiện kê khai khống khoản thu nhập chịu thuế TNCN đứng tên tôi. Trên thực tế, tôi chưa từng ký hợp đồng lao động, không làm việc và nhận bất kỳ khoản thu nhập nào từ công ty này. Trước sự việc, tôi đã gửi đơn phản hồi và kiến nghị trực tiếp đến Chi cục Thuế cơ sở 9 TPHCM, yêu cầu lực lượng chức năng vào cuộc kiểm tra, xử lý và xóa bỏ phần kê khai thuế khống nêu trên. Tuy nhiên, sau 2 tuần, tôi vẫn chưa nhận được phản hồi từ phía cơ quan thuế. Tôi đề nghị cơ quan chức năng xem xét, xóa bỏ phần kê khai thu nhập khống từ công ty cổ phần trên hệ thống quản lý thuế, tạo điều kiện để tôi hoàn thành nghĩa vụ quyết toán thuế năm 2025 đúng thời hạn quy định. Đồng thời, tiến hành thanh tra, kiểm tra hành vi kê khai khống thu nhập của công ty cổ phần; yêu cầu đơn vị này giải trình, cung cấp đầy đủ chứng từ và bằng chứng chứng minh việc chi trả thu nhập (nếu có) theo quy định của pháp luật.

Công ty tôi đang thực hiện khai thác mỏ cát lòng sông nhằm phục vụ thi công các dự án đường cao tốc. Theo điểm c khoản 2 Điều 2 Nghị định số 53/2011/NĐ-CP quy định về đối tượng chịu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, đất để khai thác khoáng sản, đất làm mặt bằng chế biến khoáng sản thuộc đối tượng chịu thuế, "trừ trường hợp khai thác khoáng sản mà không ảnh hưởng đến lớp đất mặt hoặc mặt đất". Đối với trường hợp của công ty tôi, khu vực được cơ quan có thẩm quyền cấp phép khai thác là khu vực lòng sông và mặt nước. Hoạt động khai thác cát được thực hiện bằng phương thức hút cát trực tiếp dưới lòng sông theo đúng giấy phép và phương án khai thác đã được phê duyệt. Vị trí khai thác nằm hoàn toàn dưới lòng sông, không thực hiện việc đào, bới, san lấp hay sử dụng lớp đất mặt trên bờ. Xin hỏi, với đặc thù hoạt động khai thác cát lòng sông như trên (không tác động đến lớp đất mặt hoặc mặt đất trên bờ), công ty tôi có phải kê khai và nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hay không?

Tôi đứng tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp ngày 23/9/2026, diện tích 183,3 m² (hình thức sử dụng riêng), trong đó có 120 m² đất ở đô thị (sử dụng lâu dài) và 63,3 m² đất trồng cây lâu năm (thời hạn sử dụng đến ngày 31/12/2069). Nguồn gốc thửa đất là được nhận thừa kế ngày 26/5/2026 từ Giấy chứng nhận gốc đứng tên hộ bà V.T.Đ. Gia đình đã xây dựng nhà ở và sử dụng ổn định từ năm 1994, không có tranh chấp và đã được cơ quan thuế xác định hình thức sử dụng đất công nhận cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có nhà ở từ ngày 15/10/2003 đến ngày 1/7/2004 theo thông báo tháng 3/2024. Nay, tôi có nhu cầu xin chuyển mục đích sử dụng đối với phần diện tích 63,3 m² đất trồng cây lâu năm trong cùng thửa đất sang đất ở. Đây là thửa đất duy nhất của tôi xin chuyển mục đích theo điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội và Nghị định số 50/2026/NĐ-CP ngày 31/1/2026 của Chính phủ; đồng thời diện tích 63,3 m² xin chuyển mục đích nằm trong hạn mức giao đất ở theo quy định. Tôi xin hỏi, với các điều kiện thực tế của thửa đất nêu trên, khi tôi thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng 63,3 m² đất trồng cây lâu năm sang đất ở thì có đủ điều kiện được hưởng chính sách tính tiền sử dụng đất theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 và Nghị định số 50/2026/NĐ-CP hay không?

Công ty tôi cung cấp dịch vụ bảo hành thiết bị trong khoảng thời gian từ năm 2026 đến hết năm 2027. Tiền dịch vụ được thanh toán trả trước toàn bộ ngay sau khi ký hợp đồng và thời điểm xuất hóa đơn là trong năm 2026. Tôi xin hỏi, khoản doanh thu dịch vụ của năm 2027 nhưng đã được thu tiền trước và xuất hóa đơn trong năm 2026 (được xác định là doanh thu chịu thuế GTGT và thuế TNDN năm 2026) có được áp dụng chính sách giảm 2% mức thuế suất thuế GTGT theo quy định tại Nghị định số 174/2025/NĐ-CP hay không?

Tôi nhận thừa kế quyền sử dụng đất theo xác nhận của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai vào ngày 12/1/2023. Tổng diện tích 419,2 m², gồm 45 m² đất ở và 374,2 m² đất trồng cây lâu năm, đã được xác định chung trên cùng một thửa khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2015. Khi nhận thừa kế vào năm 2023, tôi giữ nguyên hiện trạng, không thực hiện tách thửa. Năm 2026, tôi được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng 75,7 m² đất trồng cây lâu năm sang đất ở. Tuy nhiên, cơ quan thuế/cơ quan nhà nước lại tính tiền sử dụng đất bằng 100% mức chênh lệch với lý do tôi là người nhận thừa kế, không phải là trường hợp trực tiếp đứng tên từ đầu hay trường hợp công nhận quyền sử dụng đất ban đầu. Tôi xin hỏi, việc tôi nhận thừa kế quyền sử dụng đất có làm mất quyền được áp dụng mức thu tính tiền sử dụng đất (chỉ nộp 30% hoặc mức ưu đãi) theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 hay không?

Quy định thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán đang tồn tại hai cách hiểu khác nhau: Cách hiểu thứ nhất, xác định theo giá trị thanh toán thực tế trong ngày. Cách hiểu thứ hai, xác định theo tổng giá trị vàng mua, bán trong ngày. Công ty chúng tôi xin hỏi, đối với trường hợp khách hàng mua, bán vàng có tổng giá trị từ 20 triệu đồng trở lên nhưng áp dụng phương thức thanh toán trả chậm, chia làm nhiều đợt (ví dụ: chia thành 2 đợt, mỗi đợt thanh toán 10 triệu đồng vào các ngày khác nhau), thì có bắt buộc phải thực hiện thanh toán qua tài khoản hay không? Trong hoạt động kinh doanh, một khách hàng có thể phát sinh nhiều giao dịch trong ngày, mỗi lần trị giá dưới 20 triệu đồng và thanh toán bằng tiền mặt ngay tại thời điểm giao dịch (ví dụ: buổi sáng khách mua đôi bông tai trị giá 10 triệu đồng, trả tiền mặt và nhận tài sản; đến tối cùng ngày, khách quay lại mua dây chuyền trị giá 10 triệu đồng). Vậy, công ty có bắt buộc phải hoàn trả tiền mặt của giao dịch trước, thu hồi sản phẩm và yêu cầu khách hàng chuyển khoản lại toàn bộ cho tổng giá trị các giao dịch phát sinh trong ngày hay không? (Việc này tiềm ẩn rủi ro lớn đối với các giao dịch đã hoàn thành hợp pháp theo Bộ luật Dân sự do không phải khách hàng nào cũng hợp tác). Hay công ty chỉ phải ghi nhận thông tin thanh toán, và đối với các phát sinh giao dịch tiếp theo trong ngày mà tổng mức đạt từ ngưỡng 20 triệu đồng trở lên thì chỉ yêu cầu chuyển khoản đối với phần giao dịch phát sinh sau đó? Để tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tính khả thi cho doanh nghiệp và khách hàng trong quá trình tuân thủ pháp luật, chúng tôi đề nghị cơ quan chức năng quan tâm, xem xét và hướng dẫn chi tiết cách hiểu cùng phương pháp thực hiện.

Tôi là chủ sử dụng thửa đất diện tích 133 m², nguồn gốc là đất vườn, ao gắn liền với đất ở, được tách thửa và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2005. Năm 2011, tôi xây dựng nhà cấp 4 trên thửa đất này và sinh sống ổn định, liên tục cho đến nay. Gần đây, do bị mất Giấy chứng nhận, tôi đã làm thủ tục xin cấp lại. Trong quá trình giải quyết hồ sơ, nhận thấy thửa đất đủ điều kiện chuyển mục đích sử dụng sang đất ở, cơ quan có thẩm quyền đã hướng dẫn và cho phép tôi thực hiện thủ tục chuyển đổi. Trước đó, UBND cấp xã đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sử dụng đất của tôi, và tôi đã chấp hành, nộp đầy đủ tiền phạt theo quy định. Qua tìm hiểu, tôi được biết Nghị quyết số 254/2025/QH15 có quy định về chính sách giảm tiền sử dụng đất đối với một số trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất. Xin hỏi, trường hợp của tôi khi chuyển mục đích sử dụng 133 m² đất sang đất ở có thuộc đối tượng được áp dụng chính sách giảm tiền sử dụng đất theo Nghị quyết số 254/2025/QH15 hay không? Việc chuyển mục đích sử dụng đất xuất phát từ nhu cầu cá nhân (không thuộc trường hợp Nhà nước chủ động thu hồi hoặc giao đất) thì có thuộc diện được hưởng chính sách giảm tiền sử dụng đất theo Nghị quyết này hay không? Việc tôi đã xây dựng nhà ở từ năm 2011 và từng bị xử phạt vi phạm hành chính (nhưng đã chấp hành nộp phạt đầy đủ) có ảnh hưởng đến điều kiện được áp dụng chính sách giảm tiền sử dụng đất hay không?

Trường đại học của tôi triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học. Trong quá trình thực hiện, chủ nhiệm đề tài có tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm và mời các chuyên gia, nhà khoa học tham gia. Tôi xin hỏi, tiền thù lao chi trả cho các chuyên gia, nhà khoa học tham gia các buổi hội thảo, tọa đàm trong khuôn khổ nhiệm vụ nghiên cứu khoa học có được miễn thuế TNCN hay không? Trước ngày 1/7/2026 (trước thời điểm Nghị định số 253/2026/NĐ-CP có hiệu lực), trường tôi đang tính thuế TNCN đối với các nhiệm vụ không sử dụng ngân sách nhà nước. Theo quy định mới tại điểm b khoản 2 Điều 35 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, từ ngày 1/7/2026 đã bổ sung quy định miễn thuế TNCN đối với nhiệm vụ không sử dụng ngân sách nhà nước. Đồng thời, tại điểm a khoản 1 Điều 69 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP quy định hiệu lực thi hành: “Các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026...”. Tôi xin hỏi, đối với các nhiệm vụ không sử dụng ngân sách nhà nước, trường có được áp dụng chính sách miễn thuế TNCN tính cho toàn bộ kỳ tính thuế từ đầu năm 2026 hay không? Trường tôi có trung tâm trực thuộc, trong đó, có người lao động vừa làm công việc chính tại trường, vừa kiêm nhiệm làm thêm tại trung tâm trực thuộc, và cả hai nơi đều chi trả khoản tiền ăn giữa ca, ăn trưa. Xin hỏi, định mức miễn thuế TNCN đối với khoản tiền ăn giữa ca, ăn trưa (mức 1.200.000 đồng/tháng) được tính gộp cho tổng thu nhập cả hai nơi hay mỗi nơi được tính riêng mức 1.200.000 đồng/tháng?