Tài chính – Ngân hàng – Công Thương

Luật Kế toán năm 2015 quy định “đơn vị kế toán” bao gồm “tổ chức, đơn vị sự nghiệp không sử dụng ngân sách nhà nước”. Tuy nhiên, cách hiểu về cụm từ này hiện vẫn chưa thống nhất, dẫn tới lúng túng trong quá trình áp dụng. Hiện có hai cách hiểu phổ biến. Thứ nhất, "tổ chức" được hiểu theo nghĩa độc lập, bao gồm mọi tổ chức không sử dụng ngân sách nhà nước. Thứ hai, cụm từ "tổ chức, đơn vị sự nghiệp" được hiểu là các đơn vị sự nghiệp do Nhà nước thành lập nhưng thực hiện cơ chế tự chủ tài chính. Tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền làm rõ cách hiểu chính thức nhằm làm căn cứ xác định nghĩa vụ tổ chức bộ máy kế toán, lập báo cáo tài chính và thực hiện đúng quy định pháp luật trong các giao dịch tài chính.

Tôi công tác tại đơn vị sự nghiệp nhóm 3 (tự chủ 10%-30%). Thực hiện Thông tư số 107/2017/TT-BTC về hướng dẫn chế độ kế toán hành chính sự nghiệp, đơn vị bà đã hạch toán mua tài sản cố định từ nguồn thu dịch vụ. Cụ thể: Mua tài sản cố định: Nợ TK 211/có TK 112 (không qua TK 366); trích khấu hao/hao mòn tài sản cố định: Nợ TK 154/có TK214. Năm 2025, áp dụng Thông tư số 24/2024/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán hành chính sự nghiệp, đối với số khấu hao tài sản cố định trong kỳ, phải bổ sung vào quỹ Phát triển hoạt động sự nghiệp của đơn vị theo cơ chế tài chính, đơn vị bà Lan thực hiện kết chuyển từ TK 421 sang TK 431 (bút toán Nợ TK 421/có TK 431). Vì giá trị còn lại của tài sản cố định được hình thành từ nguồn thu dịch vụ từ ngày 31/12/2024 trở về trước không dư có trên TK 366, do vậy, khi chuyển đổi số dư theo Thông tư số 24/2024/TT-BTC không có số dư trên TK 421 - Thặng dư thâm hụt lũy kế, dẫn đến thời điểm 31/12/2025 đơn vị bà Lan không có nguồn để kết chuyển chi phí khấu hao tài sản cố định từ nguồn thu dịch vụ bổ sung vào quỹ Phát triển hoạt động sự nghiệp. Đề nghị Bộ Tài chính hướng dẫn bút toán hạch toán để đơn vị có cơ sở thực hiện.

Theo quy định hiện hành, HĐND cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định mức thu, miễn, giảm, quản lý và sử dụng các khoản phí, lệ phí thuộc địa phương quản lý; còn UBND cấp tỉnh có trách nhiệm trình HĐND quyết định và tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, một số địa phương dự kiến ban hành nghị quyết theo hướng HĐND quy định mức thu theo khung và giao UBND tỉnh quyết định mức thu cụ thể. Tôi xin hỏi, việc giao thẩm quyền như trên có phù hợp với Luật Phí và lệ phí và Luật Ngân sách nhà nước hay không?

Công ty tôi có ngành nghề chính là bán buôn gỗ cây, gỗ chế biến có nguồn gốc hợp pháp. Công ty mua gỗ thô từ các chủ rừng, sau đó xử lý cắt tạo thành sản phẩm kích thước theo yêu cầu của khách hàng. Xin hỏi, sản phẩm công ty của tôi sản xuất có thuộc đối tượng sản phẩm khác từ gỗ áp dụng thuế suất 10% không, hay sản phẩm thuộc đối tượng sơ chế thông thường và không chịu thuế?

Doanh nghiệp tôi thành lập tháng 6/2025, đáp ứng điều kiện doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Nghị định số 80/2021/NĐ-CP về vốn, lao động và doanh thu. Tuy nhiên, người đại diện pháp luật đồng thời là cổ đông góp vốn lớn nhất vẫn đang đứng tên một hộ kinh doanh hoạt động từ trước và đến đầu năm 2026 mới giải thể. Tôi xin hỏi, doanh nghiệp của tôi có bị loại khỏi diện được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm theo Nghị định số 20/2026/NĐ-CP hay không? Nếu đang được hưởng ưu đãi miễn, giảm thuế nhưng các năm sau phát triển vượt quy mô doanh nghiệp vừa thì có tiếp tục được hưởng ưu đãi không? Trường hợp doanh nghiệp thành lập năm 2025, hoạt động dưới 12 tháng và bị lỗ, nếu muốn chọn bắt đầu miễn thuế từ kỳ tính thuế năm 2026 thì có phải đăng ký với cơ quan thuế hay không, thủ tục thực hiện thế nào?

Công ty tôi hoạt động trong lĩnh vực logistics. Công ty phát sinh các khoản chi phí tại nước ngoài theo điều kiện EXW (Ex Works - Giao tại xưởng) bao gồm: phí vận chuyển nội địa nước ngoài, phí nâng hạ, phí làm hàng tại kho người bán,…Các chi phí nêu trên do đối tác nước ngoài cung cấp dịch vụ và công ty tôi thanh toán. Sau đó, công ty thực hiện thu lại các khoản chi phí này từ khách hàng tại Việt Nam (có thể cộng gộp hoặc tách riêng trên hóa đơn). Tôi xin hỏi, các khoản chi phí EXW phát sinh tại nước ngoài nhưng thu lại từ khách hàng trong nước có thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng tại Việt Nam hay không? Trường hợp thuộc đối tượng chịu thuế, mức thuế suất áp dụng là 0%, 8%, hay 10%? Điều kiện để áp dụng thuế suất (nếu có) theo quy định hiện hành là gì?

Tôi công tác tại trường đại học. Khoảng năm 2010, 2020, tôi làm đơn giảm trừ gia cảnh với 01 người phụ thuộc và hằng năm ủy quyền cho trường quyết toán thuế thu nhập cá nhân. Tháng 7/2025, sau khi rà soát, đối chiếu tôi mới biết con trai tôi (người phụ thuộc) lại gắn với người khác trong suốt thời gian trước đó, nên tôi không được giảm trừ gia cảnh mà lại là người khác. Tôi xin hỏi, tôi có thể làm thủ tục đề nghị tra cứu lại và tính lại thuế thu nhập cá nhân được không? Thủ tục cần những gì và tôi đến đâu để đề nghị được giải quyết?

Hiệp định CPTPP đã có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 14/01/2019. Theo đó, thời hạn bảo lưu chuyển tiếp 05 năm đã kết thúc vào ngày 14/01/2024. Về nguyên tắc pháp lý, điều này đồng nghĩa Việt Nam đã hoàn tất nghĩa vụ quốc tế về việc bãi bỏ yêu cầu ENT đối với nhà đầu tư đến từ các quốc gia thành viên CPTPP từ ngày 14/01/2024. Bên cạnh CPTPP, Việt Nam cũng đã tham gia EU–Vietnam Free Trade Agreement (“EVFTA”). EVFTA có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 01/8/2020. Theo Biểu cam kết của Việt Nam tại Phụ lục 8-B của EVFTA đối với dịch vụ phân phối (CPC 621, 622, 631, 632), Việt Nam vẫn duy trì cơ chế kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) đối với việc thành lập cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở bán lẻ thứ nhất trong giai đoạn chuyển tiếp. Tuy nhiên, trong khuôn khổ EVFTA, Việt Nam đã cam kết loại bỏ yêu cầu ENT này sau thời hạn 05 năm kể từ ngày hiệp định có hiệu lực. Cụ thể, EVFTA có hiệu lực từ ngày 01/8/2020, việc loại bỏ yêu cầu ENT đối với nhà đầu tư đến từ các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu sẽ có hiệu lực từ ngày 01/8/2025. Do đó, trong trường hợp quy định tại Nghị định số 09/2018/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam chưa được sửa đổi để phản ánh đầy đủ lộ trình loại bỏ ENT đối với các cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở bán lẻ thứ nhất của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, việc áp dụng trên thực tế vẫn cần bảo đảm phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam trong CPTPP và EVFTA.

Hộ kinh doanh của tôi đăng ký từ tháng 10/2025, doanh thu hơn 1,5 tỷ đồng và đã kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng, thu nhập cá nhân quý IV/2025 theo quy định. Sang quý I/2026, doanh thu hộ kinh doanh của tôi đạt hơn 2 tỷ đồng và tôi lựa chọn phương pháp kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng, thu nhập cá nhân theo tỷ lệ (%) trên doanh thu. Tôi xin hỏi, trường hợp đến hết năm 2026, tổng doanh thu thực tế của hộ kinh doanh vượt 3 tỷ đồng thì có được tiếp tục áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ trên doanh thu đối với các quý còn lại (từ quý II đến quý IV/2026) cũng như cho cả năm 2026 hay không?

Dự án khu tái định cư do doanh nghiệp làm chủ đầu tư chỉ phục vụ bố trí tái định cư, không kinh doanh nhà ở. Hiện quy định đã nêu việc miễn tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân được giao đất tái định cư, nhưng chưa có hướng dẫn cụ thể đối với chủ đầu tư dự án. Tôi xin hỏi, chính sách miễn tiền sử dụng đất trong trường hợp này được áp dụng như thế nào đối với chủ đầu tư và các hộ dân trong khu tái định cư?

Chồng tôi là chủ hộ kinh doanh, hoạt động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ mua bán hàng hóa, thiết bị điện tử từ năm 2016. Tháng 5/2025, chồng tôi làm thủ tục chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh và ngay trong tháng thành lập công ty TNHH một thành viên do chồng tôi làm chủ sở hữu. Công ty hoạt động cùng lĩnh vực như hộ kinh doanh trước đây và đăng ký tại chính địa điểm kinh doanh cũ. Công ty đáp ứng các tiêu chí của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tôi xin hỏi, theo quy định tại Nghị định số 20/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 198/2025/QH15, trường hợp doanh nghiệp được thành lập từ việc chấm dứt hộ kinh doanh trong cùng năm, cùng địa điểm, cùng ngành nghề và cùng một chủ sở hữu như trên có được hưởng ưu đãi miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu hay không? Có ý kiến cho rằng doanh nghiệp không được hưởng ưu đãi do có cùng người đại diện pháp luật, cùng địa điểm và cùng ngành nghề kinh doanh, ý kiến này có phù hợp với quy định pháp luật hiện hành hay không, khi các văn bản nêu trên không quy định rõ nội dung này?