Xây dựng - Nông nghiệp - Môi trường

Gia đình tôi sử dụng ổn định 1.546 m² đất từ trước năm 1979 đến nay, chia làm 03 thửa (đã làm 900 m² nhà ở, còn lại là vườn và sân). Thửa đất không có tranh chấp, hiện nay trên bản đồ địa chính thể hiện ký hiệu mục đích sử dụng là đất ở nông thôn, tên người sử dụng là bố tôi (đã mất năm 2020). Thửa đất trước đây là do cha ông/ông bà để lại. Hiện nay, gia đình tôi mong muốn được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất để làm cơ sở chia thừa kế cho các con. Nhưng khi gia đình đi làm hồ sơ thì Phòng Kinh tế của xã thông báo, theo sổ mục kê và bản đồ năm 1984 các thửa đất gia đình tôi đề nghị thuộc phần thửa đất sổ mục kê thể hiện là đất công, chủ sử dụng là hợp tác xã (sổ mục kê không thể hiện người lập và xác thực của cơ quan có thẩm quyền khi đó). Xin hỏi, gia đình tôi có thể kiến nghị cơ quan cấp xã đính chính nguồn gốc từ đất hợp tác xã sang đất do cha ông/ông bà để lại sử dụng ổn định không? và có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu không? Gia đình cần chuẩn bị những hồ sơ, giấy tờ gì để thực hiện thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất? Việc gia đình tôi sử dụng đất có bị xử phạt hành chính hay không? Nếu có thì áp dụng theo quy định nào? Trong trường hợp không bị xử phạt do sử dụng đất từ trước ngày 15/10/1993 thì hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có cần phải nộp văn bản xử lý vi phạm, biên bản xử phạt hành chính hoặc giấy tờ nào khác liên quan đến việc xử lý vi phạm không? Tôi có thể căn cứ văn bản pháp luật cụ thể nào? Gia đình tôi chia thừa kế cho 06 người thì tách luôn sổ cho từng người theo hạn mức của từng người luôn được không, hay chỉ được cấp cho 01 người đại diện xong mới được tách cho từng người?

Tôi có hộ khẩu thường trú và đang sinh sống, làm việc tại tỉnh Ninh Bình. Xin hỏi, vậy tôi có được mua nhà ở xã hội tại tỉnh Bắc Ninh hay không?

Công ty tôi có lượng bao cước (polypropylene) thải ra từ quá trình nhận hàng nguyên liệu của nhà cung cấp. Theo giấy phép môi trường thì công ty được chuyển giao cho đơn vị thu mua phế liệu. Công ty tôi muốn chuyển giao số lượng bao cước thải này cho công đoàn cơ sở của công ty, để công đoàn cơ sở có thể chuyển giao lượng bao cước thải này cho cơ sở thu mua phế liệu (nhằm tăng thu nhập cho công đoàn cơ sở, thêm phúc lợi cho công nhân). Tôi xin hỏi, việc chuyển giao cho công đoàn này có phù hợp với quy định về quản lý chất thải rắn công nghiệp thông thường hay không?

Nhà đầu tư A là chủ đầu tư dự án hạ tầng khu công nghiệp. Nhà đầu tư A được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho chủ đầu tư đối với toàn bộ diện tích đất đó căn cứ trên quy hoạch xây dựng 1/2000. Tại khoản 2 Điều 143 Luật Đất đai 2024 quy định: "2. Đất giao cho chủ đầu tư để thực hiện dự án sản xuất, kinh doanh bao gồm nhiều phần diện tích đất có mục đích sử dụng khác nhau thì cấp một Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho chủ đầu tư đối với toàn bộ diện tích đất đó, trong đó thể hiện rõ vị trí, diện tích đất của từng mục đích sử dụng đất theo quy định tại Điều 9 của Luật này. Trường hợp chủ đầu tư có nhu cầu thì cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho từng thửa đất theo từng mục đích sử dụng, phù hợp với quy hoạch xây dựng chi tiết đã được phê duyệt". Tôi xin hỏi, nhà đầu tư B thuê lại 01 thửa đất của nhà đầu tư A thì khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho nhà đầu tư B có phải căn cứ quy hoạch xây dựng chi tiết đã được phê duyệt không?

Tôi là thân nhân liệt sĩ, đang làm hồ sơ mua nhà ở xã hội. Tôi nộp giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ thay giấy xác nhận đối tượng, tôi được miễn xét thu nhập. Tôi xin hỏi, vợ tôi là lao động tự do có phải làm giấy xác nhận đối tượng và giấy xác nhận thu nhập hay không?

Trước đây, Điều 12 Thông tư liên tịch số 16/2014/TTLT-BTP-BTNMT-NHNN có hướng dẫn thủ tục chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản sau khi xử lý tài sản bảo đảm. Hiện nay, văn bản này đã hết hiệu lực. Mặc dù Nghị định số 151/2025/NĐ-CP có quy định trình tự về nhận quyền sử dụng đất do xử lý tài sản bảo đảm trong trường hợp nhận chính tài sản bảo đảm để thay thế cho việc thực hiện nghĩa vụ của bên bảo đảm, tuy nhiên không có quy định phải xóa đăng ký thế chấp trước khi thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất. Tôi xin hỏi, trường hợp này có thể chuyển quyền trước rồi xóa đăng ký thế chấp sau hoặc thực hiện đồng thời theo quy định tại khoản 6 Điều 18 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP được không?

Theo quy định, chung cư nơi tôi sinh sống phải tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu trước tháng 08/2023. Tuy nhiên đến nay Hội nghị vẫn chưa được tổ chức. Do chủ đầu tư không tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu theo quy định, ngày 01/7/2025 cư dân đã có đơn đề nghị UBND phường đứng ra tổ chức theo Luật Nhà ở, thời hạn tổ chức là 30 ngày kể từ ngày nhận được đề nghị của cư dân. Ngày 10/04/2026, UBND phường ban hành công văn, trong đó phường viện dẫn quy định: Chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu. Nếu chủ đầu tư không tổ chức thì UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức. Tuy nhiên, UBND phường lại cho rằng do “chưa nhận được văn bản của chủ đầu tư về việc không tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu” nên hiện vẫn để chủ đầu tư tiếp tục phối hợp tổ chức. Tôi xin hỏi, nếu quá thời hạn mà không tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu thì có được xem là đã vi phạm quy định pháp luật hay không và cơ quan chức năng có trách nhiệm xử lý hay không? Hay phải chờ chủ đầu tư có văn bản xác nhận hoặc thừa nhận việc không tổ chức như nội dung công văn của UBND phường thì mới được xem là vi phạm? Việc UBND cấp xã chờ chủ đầu tư gửi văn bản xác nhận không tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu rồi mới thực hiện trách nhiệm quản lý nhà nước có phù hợp quy định pháp luật hay không? Trong trường hợp cư dân đã có đơn đề nghị tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu nhưng UBND cấp xã không tổ chức trong thời hạn luật định thì trách nhiệm thuộc về cơ quan nào? Việc Hội nghị nhà chung cư lần đầu đã quá thời hạn nhiều năm nhưng chưa có biện pháp xử lý trách nhiệm có phù hợp tinh thần quản lý nhà nước về nhà ở hay không?

Tôi có 350 m² đất, được cấp Giấy chứng nhận năm 2010, mục đích sử dụng đất trồng cây lâu năm, nguồn gốc nhận chuyển nhượng từ người khác và được ghi nhận nguồn gốc: Nhận chuyển nhượng được công nhận như giao đất không thu tiền sử dụng đất. Theo hiện trạng, trên đất có 01 căn nhà diện tích khoảng 50 m² do chủ sử dụng trước xây dựng khoảng năm 2005 (trước thời điểm tôi nhận chuyển nhượng). Giấy chứng nhận của chủ trước được cấp năm 1997. Nay tôi làm thủ tục đăng ký biến động để được công nhận phần diện tích 50 m² đang sử dụng làm đất ở theo quy định đối với trường hợp sử dụng đất không đúng mục đích nhưng đã được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất trước ngày 01/7/2014. Tôi xin hỏi, sau khi được công nhận mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích 50 m² nêu trên thì nguồn gốc sử dụng đất của phần diện tích này trên Giấy chứng nhận được xác định là: nhận chuyển nhượng được công nhận như giao đất có thu tiền sử dụng đất hay công nhận quyền sử dụng đất như giao đất có thu tiền sử dụng đất? Trường hợp phần đất ở do chủ sử dụng trước xây dựng vi phạm nhưng tôi là người nhận chuyển nhượng hợp pháp sau đó thì việc xác định nguồn gốc sử dụng đất có căn cứ theo nguồn gốc của người đang sử dụng đất hay theo hiện trạng vi phạm trước đây?

Năm 2003, ông A được Binh đoàn 15 - Bộ Quốc phòng cấp đất theo quyết định giao đất để xây dựng nhà ở. Đến năm 2005, ông A chuyển nhượng thửa đất trên cho ông B (vợ chồng ông B đều là đối tượng hưu trí) bằng giấy viết tay. Ông B được bàn giao đất, sử dụng ổn định từ năm 2005 đến nay nhưng chưa xây dựng nhà ở chỉ trồng hoa màu (làm nông nghiệp). Thửa đất này đã được bàn giao về chính quyền địa phương (không thuộc đất quốc phòng nữa) quản lý vào năm 2016. Tôi xin hỏi, nay ông B đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho thửa đất trên có được không, căn cứ quy định cụ thể nào để cấp Giấy chứng nhận? Nếu được cấp Giấy chứng nhận thì mục đích được cấp Giấy chứng nhận là đất ở hay đất nông nghiệp? Nếu là Giấy chứng nhận đất ở thì căn cứ thu tiền sử dụng đất như thế nào? Nếu cấp Giấy chứng nhận đất nông nghiệp thì đối tượng hưu trí (không thuộc đối tượng trực tiếp sản xuất nông nghiệp) có được cấp Giấy chứng nhận với hình thức công nhận quyền sử dụng đất như giao đất không thu tiền không?

Tôi hộ khẩu tại tỉnh khác, đăng ký tạm trú lâu dài tại Hà Nội, có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Tôi đang làm giáo viên tại nhóm lớp mầm non tư thục, hoạt động dựa trên quyết định thành lập của UBND phường, có đóng BHXH hằng tháng. Nhóm lớp không có đăng ký kinh doanh và con dấu tròn pháp nhân. Tôi xin hỏi, tôi có thuộc đối tượng người thu nhập thấp tại khu vực đô thị có hợp đồng lao động hay không? Nếu thuộc đối tượng trên thì chủ nhóm trẻ, nhóm lớp chỉ ký xác nhận các biểu mẫu để chứng minh thu nhập, chứng minh đối tượng và bảng lương mà không có con dấu pháp nhân thì có được coi là hợp lệ hay không? Nếu không hợp lệ thì tôi cần phải làm như thế nào? Thực tế tôi đang sinh sống và làm việc ổn định tại Hà Nội, không thể xếp vào đối tượng lao động tự do được. Tôi xin hỏi, quy định về đối tượng người thu nhập thấp tại khu vực đô thị có hợp đồng lao động là như thế nào?

Thửa đất có mục đích sử dụng là đất trồng cây lâu năm được hợp thửa với thửa đất có đất ở và vườn liền kề nhà ở thành một thửa, đồng thời tồn tại đường ranh phân chia ranh giới trong sơ đồ thửa đất sau khi hợp thửa. Tôi xin hỏi, như vậy phần diện tích thuộc thửa đất trồng cây lâu năm sau khi hợp thửa có được xem là đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở không?