Xây dựng - Nông nghiệp - Môi trường

Theo quy định tại Nghị định số 08/2022/NĐ-CP được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP và Nghị định số 48/2026/NĐ-CP, tại khoản 6 Điều 97: "Kết quả quan trắc bụi, khí thải định kỳ, quan trắc bụi, khí thải tự động, liên tục được sử dụng để theo dõi và đánh giá hiệu quả, sự phù hợp của công trình xử lý bụi, khí thải, sử dụng để kê khai và nộp phí bảo vệ môi trường (nếu có) và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (nếu có)". Tại khoản 7 Điều 97: "7. Cơ quan chuyên môn về bảo vệ môi trường cấp tỉnh khi phát hiện thông số giám sát vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường thông qua hoạt động tự quan trắc định kỳ, quan trắc tự động, liên tục phải thực hiện một trong các biện pháp sau: a) Có văn bản thông báo theo mẫu do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành đến chủ dự án, cơ sở biết về kết quả quan trắc bụi, khí thải (định kỳ hoặc tự động, liên tục) vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường và yêu cầu khắc phục theo quy định. Sau khi có văn bản thông báo quy định tại điểm này, nếu kết quả quan trắc vẫn tiếp tục vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường, cơ quan chuyên môn về bảo vệ môi trường cấp tỉnh tổ chức làm việc với chủ dự án, cơ sở và lập hồ sơ xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật; b) Tổ chức đo đạc, lấy mẫu hiện trường để phân tích các thông số ô nhiễm trong bụi, khí thải. Kết quả phân tích mẫu khí thải là căn cứ để xem xét, xử lý vi phạm (nếu có) theo quy định của pháp luật. Kinh phí đo đạc, lấy và phân tích mẫu được bố trí từ nguồn chi sự nghiệp môi trường cho cơ quan chuyên môn về bảo vệ môi trường cấp tỉnh". Tôi xin hỏi, đối tượng theo quy định tại khoản 7 Điều 97 là các cơ sở không thuộc đối tượng phải thực hiện quan trắc định kỳ, quan trắc liên tục tự động hay là tất cả cơ sở sản xuất kinh doanh thuộc, hay các cơ sở thuộc và không thuộc đối tượng phải thực hiện quan trắc định kỳ, quan trắc liên tục tự động? Đối với các cơ sở thuộc đối tượng quan trắc tự động liên tục, khi có kết quả vượt quy chuẩn, thì xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 7/7/2022 ngay khi có dữ liệu truyền về bị vượt, hay Sở Nông nghiệp và Môi trường phát hiện vượt phải có văn bản thông báo đến cơ sở, nếu tiếp tục vượt mới xử lý vi phạm?

Hiện nay, tại nhiều trung tâm đăng kiểm, trong quá trình kiểm tra khí thải và hiệu suất động cơ, xe máy dầu (động cơ diesel) thường bị yêu cầu “đạp thốc ga” lên vòng tua rất cao khi xe đang đứng yên (không tải). Quá trình này có thể lặp lại nhiều lần trong thời gian ngắn. Thao tác nêu trên được thực hiện như một bước "chuẩn hóa" trong kiểm tra, tuy nhiên lại đặt ra nhiều vấn đề về mặt khoa học và kỹ thuật, cụ thể: - Sai lệch so với điều kiện vận hành thực tế: Động cơ diesel được thiết kế để hoạt động hiệu quả nhất khi có tải (tức là khi xe đang di chuyển). Việc tăng ga đột ngột khi không tải không phản ánh đúng điều kiện vận hành thực tế, dẫn đến kết quả kiểm tra không chính xác. - Ảnh hưởng đến hệ thống động cơ: Khi tăng ga đột ngột ở trạng thái không tải áp suất buồng đốt tăng nhanh nhưng không có tải hấp thụ năng lượng; hệ thống bôi trơn và làm mát có thể không kịp đáp ứng tức thời; gây sốc cơ học cho piston, trục khuỷu và turbo (nếu có). - Tác động tiêu cực đến hệ thống turbo tăng áp: Turbo phụ thuộc vào dòng khí xả ổn định. Khi "thốc ga" không tải tốc độ turbo tăng nhanh bất thường; thiếu áp lực tải khiến dầu bôi trơn không tối ưu; có thể làm giảm tuổi thọ turbo đáng kể. - Gây sai lệch kết quả đo khí thải: Việc đạp ga đột ngột tạo ra hiện tượng cháy không hoàn toàn trong thời điểm ngắn, dẫn đến tăng khói đen bất thường, kết quả đo không phản ánh đúng mức phát thải khi xe vận hành thực tế. - Gia tăng hao mòn và rủi ro hư hỏng: Việc lặp lại nhiều lần có thể dẫn đến mòn nhanh các chi tiết cơ khí, tăng nguy cơ hư hỏng động cơ đối với xe đã qua sử dụng. Tại nhiều quốc gia phát triển, quy trình kiểm tra khí thải và hiệu suất động cơ thường sử dụng thiết bị mô phỏng tải (dynamometer) để kiểm tra trong điều kiện gần thực tế; hạn chế hoặc không áp dụng việc tăng ga cực đại khi xe đứng yên; áp dụng các tiêu chuẩn kiểm tra theo chu trình vận hành (drive cycle) thay vì thao tác thủ công. Tôi đề nghị cơ quan chức năng rà soát và điều chỉnh quy trình kiểm định đối với xe động cơ diesel, đặc biệt là bước kiểm tra khí thải; áp dụng phương pháp đo có tải hoặc mô phỏng tải, thay vì chỉ kiểm tra ở trạng thái không tải; ban hành hướng dẫn kỹ thuật rõ ràng nhằm bảo đảm việc kiểm tra không gây hại cho phương tiện; đào tạo lại nhân sự đăng kiểm về nguyên lý vận hành động cơ hiện đại, đặc biệt là động cơ turbo diesel; công khai tiêu chuẩn kiểm định để người dân có thể giám sát và phản ánh khi cần thiết. Việc bảo đảm quy trình đăng kiểm khoa học, chính xác và không gây hại cho phương tiện không chỉ bảo vệ quyền lợi người dân mà còn góp phần nâng cao chất lượng quản lý giao thông và bảo vệ môi trường.

Tôi tốt nghiệp Đại học Thủy lợi hệ chính quy, chuyên ngành Thủy văn - Môi trường. Tôi có chứng chỉ Thiết kế công trình cấp thoát nước hạng III và Giám sát công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn hạng III, nay đã hết hạn. Tôi đã cung cấp 02 công trình hạ tầng kỹ thuật cấp III, chức danh là chủ trì thiết kế cấp thoát nước, đủ điều kiện thi Thiết kế xây dựng công trình - Công trình cấp nước - thoát nước hạng II; 02 công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn cấp IV, chức danh là tư vấn giám sát trưởng, đủ điều kiện thi Giám sát công tác xây dựng công trình hạng III. Nhưng hồ sơ đều bị trả về với lý do bằng chuyên ngành Thủy văn - Môi trường không phù hợp để cấp chứng chỉ hành nghề trên. Tôi đã cung cấp bảng điểm có học môn học mạng lưới cấp thoát nước, đều bị từ chối. Tôi xin hỏi, việc đơn vị xét hồ sơ từ chối cấp chứng chỉ như trên đã đúng theo Nghị định số 175/2024/NĐ-CP hay chưa và với bằng cấp chứng chỉ trên tôi được thi những lĩnh vực gì?

Công ty tôi có vốn đầu tư nước ngoài, không có vốn nhà nước. Công ty có kế hoạch thực hiện dự án xây dựng một nhà máy sản xuất ở tỉnh khác, tổng vốn đầu tư dự kiến 100 tỷ đồng (100% từ nguồn vốn của công ty, không vay mượn hoặc liên doanh với bất kỳ bên nào khác). Xin hỏi, công ty tôi có phải tổ chức thực hiện quản lý dự án theo quy định của pháp luật hay không? Nếu công ty tự tổ chức quản lý dự án, thành viên ban quản lý dự án có bắt buộc phải bảo đảm điều kiện về năng lực theo quy định pháp luật không?

Việc hạn chế xe tải vào khu vực nội đô trong giờ cao điểm, giảm ùn tắc và nâng cao an toàn giao thông là chính sách hợp lý, phù hợp với điều kiện giao thông tại các đô thị lớn của Việt Nam. Tuy nhiên, có vấn đề phát sinh liên quan đến việc lưu thông đối với xe bán tải. Theo các quy định phân loại phương tiện gần đây (Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT), xe bán tải được xếp vào nhóm "ô tô tải thông dụng" dựa trên đặc điểm kết cấu. Trong thực tế sử dụng, đặc biệt với các dòng xe bán tải cao cấp như Ford Ranger Raptor, cách phân loại này chưa phản ánh đầy đủ bản chất vận hành và mục đích sử dụng, dẫn đến một số bất cập khi áp dụng các quy định giao thông (về tốc độ, làn đường, giờ hạn chế…). Các dòng xe như Ford Ranger Raptor có những đặc điểm nổi bật: Tải trọng chở hàng thực tế thấp, động cơ mạnh, khả năng tăng tốc và vận hành tương đương xe SUV, trang bị hệ thống an toàn chủ động và bị động cao, đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 5 hoặc tương đương, chủ yếu được sử dụng cho mục đích cá nhân, gia đình. Do đó, trong điều kiện vận hành thực tế những phương tiện này có hành vi giao thông gần với xe con/SUV hơn là xe tải truyền thống. Việc áp dụng các quy định dành cho xe tải đối với xe bán tải cao cấp có thể dẫn đến: chênh lệch tốc độ không hợp lý trong cùng dòng phương tiện, gia tăng nguy cơ mất an toàn khi phải di chuyển ở làn xe tải hoặc với tốc độ thấp hơn đáng kể, gây khó khăn cho người sử dụng trong việc xác định và tuân thủ quy định, tạo ra sự thiếu nhất quán trong thực thi giữa các địa phương hoặc tình huống. Đặc biệt, trong thực tế đã xuất hiện tình huống cùng một phương tiện, trước đây được hiểu và vận hành như xe con, nhưng hiện nay có thể bị áp dụng như xe tải trong một số trường hợp, trong khi chưa có hướng dẫn chuyển tiếp rõ ràng. Từ những phân tích trên, tôi đề xuất: Xem xét phân loại linh hoạt hơn đối với xe bán tải cao cấp, không nên áp dụng đồng nhất tất cả xe bán tải như xe tải. Cân nhắc thêm các yếu tố tải trọng thực tế, mục đích sử dụng, đặc điểm vận hành và mức độ ảnh hưởng giao thông. Không áp dụng máy móc quy định về tốc độ và làn đường. Đối với các dòng xe bán tải sử dụng cho mục đích cá nhân không nên mặc định áp dụng quy định như xe tải. Bổ sung hướng dẫn rõ ràng và nhất quán, làm rõ cách áp dụng trong tổ chức giao thông, có quy định chuyển tiếp đối với các phương tiện đã lưu hành. Tôi mong muốn cơ quan chức năng xem xét và có hướng dẫn cụ thể trong thời gian tới.

Dự án khu công nghiệp đã được cấp giấy phép môi trường nhưng chưa vận hành hệ thống xử lý nước thải (do lượng nước thải phát sinh quá ít so với công suất thiết kế). Nay dự án mở rộng ngành nghề đầu tư và thuộc đối tượng xin cấp lại giấy phép môi trường. Tôi xin hỏi, báo cáo đề xuất xin cấp lại giấy phép môi trường thực hiện theo mẫu nào? Dự án đầu tư kinh doanh khu công nghiệp đã được cấp giấy phép môi trường, nay có quyết định điều chỉnh ngành nghề thu hút đầu tư, trong đó các mã ngành nghề bổ sung không thuộc danh mục loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường theo Phụ lục II của Nghị định số 48/2026/NĐ-CP thì có cần làm thủ tục điều chỉnh giấy phép môi trường đã được cấp hay không? Dự án đã được cấp giấy phép môi trường (do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp giấy phép) thì phải lập báo cáo hoàn thành các công trình xử lý chất thải nộp vào Bộ phận tiếp nhận của Bộ Nông nghiệp và Môi trường hay Sở Nông nghiệp và Môi trường tại nơi thực hiện dự án?

Nghị định số 175/2024/NĐ-CP quy định rõ về trình tự đầu tư xây dựng: giai đoạn chuẩn bị dự án, giai đoạn thực hiện dự án, giai đoạn kết thúc xây dựng. Tại Điều 108 chuẩn bị mặt bằng xây dựng, Luật Xây dựng 2014 quy định: "1. Việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng xây dựng được thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai. Ủy ban nhân dân các cấp chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, tái định cư đối với dự án đầu tư xây dựng theo quy định của pháp luật. 2. Thời hạn giải phóng mặt bằng xây dựng phải đáp ứng yêu cầu tiến độ thực hiện dự án đã được phê duyệt hoặc quyết định của người có thẩm quyền". Theo dẫn chiếu trên thì việc thu hồi đất, giao đất phải thực hiện sau khi dự án được phê duyệt dự án, quyết định đầu tư xây dựng. Tôi xin hỏi, nhiều dự án đầu tư tiến hành công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, giao đất trước khi dự án đầu tư được duyệt thì có đúng quy định không?

Tôi đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu từ năm 1995. Đến năm 2025, Giấy chứng nhận được cấp đổi lại theo diện bị thất lạc, hư hỏng hoặc cũ nát. Việc cấp đổi không làm thay đổi người sử dụng đất hay diện tích đất. Nay, khi tôi thực hiện thủ tục hành chính về lĩnh vực đất đai, cán bộ cho rằng Giấy chứng nhận cấp đổi sau ngày 01/7/2004 nên không thuộc trường hợp được xác định lại diện tích đất ở và không tiếp nhận hồ sơ. Tôi xin hỏi, Giấy chứng nhận đã cấp trước ngày 01/7/2004 nhưng cấp đổi lại sau thời điểm này có được xác định lại diện tích đất ở hay không? Có quy định nào loại trừ trường hợp cấp đổi Giấy chứng nhận khỏi việc xác định lại diện tích đất ở không? Trường hợp Giấy chứng nhận cấp lần đầu trước ngày 01/7/2004 nhưng cấp đổi sau đó, việc xác định lại diện tích đất ở được thực hiện theo quy định nào?

Tôi đang thuê nhà ở xã hội thuộc khu thiết chế công đoàn của tỉnh, dự án này chỉ để cho thuê chứ không bán, vậy tôi có được đăng ký mua nhà ở xã hội của dự án khác trong tỉnh hay không?

Tôi làm thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng nhưng được địa phương trả lời, đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 tại TPHCM đến nay đã hết thời hạn hiệu lực theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024 và đồ án Quy hoạch chung TPHCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1125/QĐ-TTg ngày 11/6/2025 chưa xác định cụ thể khu vực đô thị và nông thôn nên chưa có cơ sở để cấp giấy phép xây dựng. Căn cứ Điều 94 Luật Xây dựng năm 2014 (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 32, khoản 33 Điều 1 Luật số 62/2020/QH14 và điểm k, điểm l khoản 1 Điều 57 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024), tôi nhận thấy trường hợp của tôi đủ điều kiện để cấp giấy phép xây dựng có thời hạn. Tuy nhiên, ngày 22/12/2025, UBND Thành phố ban hành Quyết định số 29/2025/QĐ-UBND về phân cấp thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng; quy định về quy mô, thời hạn tồn tại công trình được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn trên địa bàn TPHCM, trong đó, tại Điều 3 chỉ quy định quy mô xây dựng và thời hạn tồn tại của công trình được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn cho khu vực có quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch phân khu chức năng, khu vực có quy hoạch chi tiết hoặc quy hoạch chi tiết khu chức năng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, không quy định đối với khu vực có quy hoạch chung xã và quy hoạch chung Thành phố. Do đó, UBND xã không có cơ sở giải quyết hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng cho ông Phát. Xin hỏi, trong trường hợp này sẽ căn cứ quy định nào để cấp giấy phép xây dựng, hay tôi phải chờ đến khi TPHCM hoàn thiện các quy hoạch phân khu?

Công ty tôi thuộc lĩnh vực may mặc, đã được UBND cấp tỉnh cấp giấy phép môi trường. Tôi xin hỏi, UBND cấp xã có thẩm quyền kiểm tra việc tuân thủ pháp luật bảo vệ môi trường đối với cơ sở của công ty tôi hay không? Nếu được thì căn cứ quy định nào?