Tài chính – Ngân hàng – Công Thương

Từ ngày 01/8/2024, trường hợp hộ gia đình, cá nhân được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp sang đất ở thuộc trường hợp quy định tại điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội thì việc thu tiền sử dụng đất được thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 254/2025/QH15 và Nghị định số 50/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Tuy nhiên, tại điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 không có quy định về việc cộng dồn diện tích đất ở hiện có khi xác định diện tích được áp dụng chính sách ưu đãi. Đồng thời, khoản 1, khoản 2 và điểm c khoản 5 Điều 6 Nghị định số 50/2026/NĐ-CP quy định việc áp dụng chính sách này được thực hiện một lần đối với một hộ gia đình, cá nhân và trên một thửa đất do hộ gia đình, cá nhân lựa chọn. Tôi xin hỏi, khi hộ gia đình, cá nhân lựa chọn một thửa đất để thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn, ao cùng thửa đất ở sang đất ở theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15, thì việc xác định diện tích được áp dụng chính sách có phải cộng dồn với diện tích đất ở hiện có trên thửa đất đó hay không? Hay việc tính tiền sử dụng đất được thực hiện độc lập đối với phần diện tích chuyển mục đích sử dụng đất trên thửa đất được lựa chọn mà không phải cộng dồn diện tích đất ở hiện có?

Đề nghị cơ quan chức năng hướng dẫn về cách xác định ngày hoàn thành trong hợp đồng tương tự theo Mẫu số 04A ban hành kèm theo Thông tư số 79/2025/TT-BTC. Thực tế phát sinh trường hợp hợp đồng có thời gian thực hiện 12 tháng kể từ ngày ký, nhưng có thể hoàn thành sớm hoặc nghiệm thu, thanh lý muộn hơn so với thời hạn. Tôi xin hỏi, ngày hoàn thành trong hợp đồng tương tự được xác định là ngày kết thúc theo thời hạn hợp đồng, hay là ngày nghiệm thu, thanh lý thực tế?

Doanh nghiệp đã nhận chuyển nhượng một phần diện tích đất ở và đã kê khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với phần đất ở này từ năm 2021. Đối với phần diện tích đất còn lại, năm 2022, cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án. Tuy nhiên, đến tháng 12/2025, cơ quan nhà nước mới xác định xong nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích và doanh nghiệp đã nộp đầy đủ trong tháng 12/2025. Đến năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường mới cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ghi nhận mục đích sử dụng đất mới. Theo quy định về quản lý thuế, thời hạn kê khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp là 30 ngày kể từ ngày phát sinh nghĩa vụ thuế hoặc ngày phát sinh thay đổi các yếu tố làm thay đổi căn cứ tính thuế. Tuy nhiên, thực tế nêu trên phát sinh cách hiểu khác nhau về thời điểm kê khai đối với phần đất được chuyển mục đích. Tôi xin hỏi, đối với phần diện tích đất được cơ quan nhà nước cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, doanh nghiệp phải kê khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp trong thời hạn 30 ngày kể từ thời điểm nào: kể từ ngày quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất có hiệu lực; hay kể từ ngày doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ghi nhận mục đích sử dụng đất mới? Trường hợp thời điểm kê khai được xác định là ngày có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, doanh nghiệp căn cứ vào hồ sơ, tài liệu nào để kê khai khi tại thời điểm đó chưa được cấp Giấy chứng nhận ghi nhận mục đích sử dụng đất mới?

Tôi đang sử dụng một thửa đất được nhận thừa kế hợp pháp. Thửa đất có diện tích 1.365 m², trong đó có 200 m² đất ở. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp ngày 06/4/2026. Thửa đất được tôi nhận thừa kế nguyên trạng, chưa từng thực hiện tách thửa hoặc chuyển mục đích sử dụng đất. Hiện nay, tôi có nhu cầu chuyển thêm 200 m² đất sang mục đích đất ở. Khi liên hệ thực hiện thủ tục, tôi được cán bộ địa phương cho biết, trường hợp đất đã qua chuyển nhượng hoặc tặng cho thì không được hưởng chính sách giảm tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất theo Nghị quyết số 254/2025/QH15. Tôi xin hỏi, cá nhân nhận quyền sử dụng đất thông qua thừa kế hợp pháp, sau đó thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở, thì có thuộc đối tượng được xem xét áp dụng chính sách giảm tiền sử dụng đất theo Nghị quyết số 254/2025/QH15 hay không? Cán bộ địa phương trả lời như vậy có phù hợp với quy định hiện hành hay không?

Tôi có khoản vay ngân hàng từ năm 2023, tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất. Trên đất không có công trình xây dựng. Đến đầu năm 2026, do kinh doanh khó khăn dẫn đến mất khả năng thanh toán, tôi và ngân hàng đã thống nhất phương án xử lý nợ xấu Tôi đã ký biên bản bàn giao tài sản bảo đảm, bàn giao thực địa cho ngân hàng quản lý; ký biên bản thỏa thuận xử lý tài sản bảo đảm (thỏa thuận về giá bán, lựa chọn tổ chức đấu giá, thẩm định giá…), nhưng chưa thực hiện chuyển quyền sử dụng đất. Sau đó, ngân hàng thực hiện bán tài sản thông qua đấu giá và việc đấu giá đã hoàn tất. Tuy nhiên, khi thực hiện thủ tục chuyển quyền cho người trúng đấu giá, cơ quan thuế yêu cầu người mua tài sản kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng với thuế suất 10%. Tôi được biết khoản thuế này đã được tổ chức đấu giá khấu trừ từ tiền bán tài sản và kê khai thay cho người mua. Việc này dẫn đến việc nghĩa vụ nợ của tôi chưa được xử lý triệt để và phát sinh thêm nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng. Tôi đã tìm hiểu và được cơ quan thuế viện dẫn Công văn số 13401/BTC-CST của Bộ Tài chính. Tôi cho rằng việc áp dụng như vậy chưa thực sự phù hợp, bởi tài sản vẫn thuộc quyền sở hữu của tôi tại thời điểm xử lý, do đó có thể thuộc trường hợp không chịu thuế giá trị gia tăng theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP. Tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải đáp cụ thể vướng mắc nêu trên.

Khoản 2 Điều 30 Nghị định số 175/2024/NĐ-CP quy định nhiệm vụ khảo sát xây dựng do nhà thầu thiết kế lập. Trường hợp chưa lựa chọn được nhà thầu thiết kế thì chủ đầu tư được thuê tổ chức, cá nhân đủ điều kiện năng lực để lập nhiệm vụ khảo sát. Tuy nhiên, Luật Đấu thầu năm 2023 (khoản 2 Điều 6) chưa quy định rõ việc nhà thầu lập nhiệm vụ khảo sát có phải độc lập với nhà thầu thực hiện khảo sát hay không. Tôi xin hỏi, trường hợp áp dụng hình thức chỉ định thầu, một nhà thầu có được đồng thời thực hiện cả việc lập nhiệm vụ khảo sát và thực hiện khảo sát xây dựng hay không, nếu vẫn tuân thủ đầy đủ quy trình phê duyệt nhiệm vụ khảo sát trước khi triển khai?

Hiện vẫn tồn tại tình trạng một số ngân hàng thương mại giới thiệu, tư vấn hoặc gây sức ép buộc khách hàng vay vốn phải tham gia mua bảo hiểm thông qua ngân hàng nhằm hưởng hoa hồng, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng và môi trường cạnh tranh lành mạnh trên thị trường tài chính, bảo hiểm. Các ngân hàng áp dụng nhiều hình thức gián tiếp để tạo áp lực đối với khách hàng như: gợi ý giảm lãi suất vay nếu khách hàng tham gia bảo hiểm, ưu tiên xử lý hồ sơ nhanh hơn đối với khách hàng mua bảo hiểm, tư vấn theo hướng việc tham gia bảo hiểm là điều kiện thuận lợi để được phê duyệt khoản vay; các hình thức giới thiệu sản phẩm bảo hiểm kèm theo khoản vay nhằm mục đích hưởng hoa hồng. Tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền tăng cường thanh tra, kiểm tra và chấn chỉnh tình trạng ngân hàng gây sức ép buộc khách hàng vay vốn phải mua bảo hiểm; Xem xét việc cấm các tổ chức tín dụng thực hiện hoạt động bán bảo hiểm đối với khách hàng vay vốn dưới mọi hình thức, kể cả hình thức giới thiệu sản phẩm và nhận hoa hồng bảo hiểm; Rà soát các hợp đồng hợp tác, hợp đồng nguyên tắc giữa ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm nhằm ngăn chặn tình trạng lách quy định pháp luật, cạnh tranh không lành mạnh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Tôi là luật sư và dự kiến thành lập Công ty Luật TNHH một thành viên theo quy định của Luật Luật sư. Sau khi thành lập, công ty được Sở Tư pháp cấp Giấy đăng ký hoạt động thay vì Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp như các doanh nghiệp thông thường. Tôi xin hỏi, trường hợp công ty Luật TNHH một thành viên đáp ứng các tiêu chí về doanh thu, lao động và nguồn vốn theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thì có được xác định là doanh nghiệp nhỏ và vừa để hưởng các chính sách hỗ trợ về thuế hay không? Nếu đáp ứng điều kiện doanh nghiệp nhỏ và vừa, công ty luật có được hưởng chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu theo Nghị quyết số 198/2025/QH15, mặc dù không được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu mà chỉ được cấp Giấy đăng ký hoạt động hay không? Trường hợp được hưởng ưu đãi miễn thuế, thời điểm bắt đầu tính thời gian miễn thuế được xác định từ ngày cấp Giấy đăng ký hoạt động, ngày được cấp mã số thuế, ngày phát sinh doanh thu hay thời điểm nào khác? Ngoài ra, nếu không thuộc diện miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu, công ty luật có được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 15% hoặc 17% theo quy mô doanh thu nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật hay không? Đối với kỳ tính thuế đầu tiên khi chưa có doanh thu của năm trước liền kề để làm căn cứ xác định thuế suất, việc áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp được thực hiện như thế nào?

Công ty tôi hoạt động trong lĩnh vực giáo dục mầm non. Hằng tháng, công ty thu học phí và tiền ăn của học sinh, đồng thời lập hóa đơn giá trị gia tăng đối với các khoản thu này. Tôi xin hỏi, nếu công ty tôi thu tiền ăn của học sinh sau đó tự tổ chức nấu ăn thì số tiền ăn này có thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng hay không? Trường hợp công ty chỉ thực hiện thu hộ, chi hộ tiền ăn của học sinh thì công ty phải xuất hóa đơn như thế nào và hạch toán ra sao?

Chị tôi định cư ở nước ngoài, hiện đứng tên quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại Việt Nam. Chị tôi đã lập văn bản ủy quyền cho mẹ tôi quản lý, sử dụng tài sản nêu trên, trong đó có nội dung mẹ tôi được quyền thay mặt chủ sở hữu thực hiện việc cho thuê tài sản. Mẹ tôi trực tiếp ký kết hợp đồng cho thuê với bên thuê và hưởng toàn bộ khoản thu nhập phát sinh từ việc cho thuê tài sản. Tôi xin hỏi, trong trường hợp nêu trên, chị tôi hay mẹ tôi có nghĩa vụ khai và nộp thuế đối với hoạt động cho thuê tài sản (thuế GTGT, thuế TNCN)? Trường hợp hợp đồng cho thuê được ký giữa mẹ tôi và bên thuê, đồng thời tiền thuê được thanh toán trực tiếp vào tài khoản của mẹ tôi thì việc xác định người nộp thuế được thực hiện như thế nào?

Tôi là thành viên tham gia đề tài nghiên cứu khoa học và công nghệ cấp Bộ thuộc diện đăng ký tuyển chọn, hiện đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt thuyết minh nhiệm vụ năm 2025 và đang triển khai thực hiện trong giai đoạn 2026-2027. Tại khoản 17 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 quy định: "Thu nhập từ tiền lương, tiền công từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo" thuộc diện được miễn thuế thu nhập cá nhân. Tôi xin hỏi, các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân khi thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng 100% vốn ngân sách nhà nước có được miễn thuế thu nhập cá nhân hay không? Trường hợp được miễn thuế, việc áp dụng có đối với mọi nhiệm vụ khoa học và công nghệ hay chỉ áp dụng đối với các nhiệm vụ khoa học, công nghệ gắn với đổi mới sáng tạo? Hiện đã có văn bản hướng dẫn nào của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về nội dung này hay chưa?